ەكٸم تارازي - 85
مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, بەلگٸلٸ جازۋشى, دراماتۋرگ ەكٸم تارازي - 85 جاستا. اتاۋلى كٷنگە وراي تانىمال تۇلعالاردىڭ قالامگەر تۋرالى تۇششىمدى وي-پٸكٸرلەرٸن كٶپشٸلٸك نازارىنا ۇسىنامىز.
***
كەمەلٸنە كەلگەن ٷلكەن قالامگەر, قازاقستان مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ ەكٸم تارازيدٸڭ جەتكەن بيٸگٸ – ۇياسىن بۇلتقا سالعان الىپ قىراننىڭ كەلبەتٸن كٶز الدىمىزعا ەلەستەتەدٸ. ول – ۋاقىت شەجٸرەشٸسٸ, اسىل سٶزدٸڭ ۇستاسى, ۇلتىنىڭ ماقتانىشى, زاڭعار جازۋشى, ەلٸنٸڭ كٶرنەكتٸ قايراتكەرٸ. ۋاقىت وزادى, دەۋٸر ٶزگەرەدٸ, بٸراق مۇنداي ادامدار حالقىمەن بٸرگە جاساي بەرەدٸ.
ەكٸم تارازي – سەگٸز قىرلى, بٸر سىرلى قالامگەر, تەرەڭ ويدىڭ ادامى, فيلوسوف جازۋشى, كەنٸگٸ زەرتتەۋشٸ, تاعىلىمدى تاريحشى, كٶنە مۇرالارىمىزدىڭ بٸتٸگشٸسٸ.
مىرزاتاي جولداسبەكۇلى
«...ول – الپىسىنشى جىلدارى قازاق ساحناسىنا ادام مەن قوعام تۋرالى ايتاتىن تاريحي رومانتيكالىق سارىنداعى پەسالاردىڭ قاتارىنا ادام مەن قوعامدى كٶرسەتەتٸن پەسالاردى قولداسا كٶرٸپ شىققان دراماتۋرگتەرٸمٸزدٸڭ بٸرٸ».
اقسەلەۋ سەيدٸمبەك
ەكٸم اعامىز ٷشٸن تۋعان ٶلكەسٸ, قانات قاققان قاسيەتتٸ ەۋليە اتا ٶڭٸرٸ قاشاندا قىمبات. ول كٸسٸ – وبلىسىمىزدىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى, ايماقتىڭ ناعىز پاتريوتى, ٸزگٸ تٸلەكتەسٸ, جاناشىرى.
قانات بوزىمباەۆ
ەكٸم تارازي كٶپ پەسالار جازدى. پەسالارىنىڭ ٸشٸندە ەرەكشە باعالايتىن 2-3 پەسام بار. ولار «اساۋ بٶكەي», «جاقسى كٸسٸ», «كٷلمەيتٸن كومەدييا». مٸنە, وسى 3 پەساسى – قازاق ەدەبيەتٸنە, قازاق دراماتۋرگييا سالاسىنا قوسىلعان كلاسسيكالىق ٷلگٸ. بۇلار – ۋاقىت ٶتسە دە ٶزٸنٸڭ ٶزەكتٸ مازمۇنىن جوعالتپايتىن شىعارمالار.
ەشٸربەك سىعاي
«ٶز شىعارماشىلىعىندا بٷگٸنگٸ كٷن, زامانداستار تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنە, تۇرمىس-بولمىس شىندىعىنا بٸرەگەي بەت بۇرعان جازۋشىلاردىڭ بٸرٸ – ەكٸم تارازي».
ەلييا بٶپەجانوۆا
كەشەگٸ توقىراۋ زامانىنىڭ باستى دەرتٸ – رۋحاني ازعىنداۋ, قوعامنىڭ مازمۇنىنا اينالعان توعىشارلىق تٸرلٸك, مەنٸڭ بايقاۋىمشا, ەسٸرەسە, ەكٸم تارازي شىعارمالارىنان ايقىن دا انىق كٶرٸنەدٸ.
باققوجا مۇقاي
ەكٸم تارازي – قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ التىن قورىنا قوماقتى ولجا سالىپ, ٶزٸنٸڭ ەدەبي مەكتەبٸن قالىپتاستىرعان قالامگەر.
سەرٸك ماقپىروۆ
ە. تارازي ٶز روماندارى مەن پوۆەستەرٸندە رەاليستٸك زەرتتەۋلەردە از رول اتقارمايتىن حاراكتەرلەر مەن وقيعالاردىڭ ٶزارا كەلٸسٸمٸ مەن ٶزارا تەۋەلدٸلٸگٸنە قۇرىلعان ورتانىڭ بەينەسٸنە ەدەيٸ نازار اۋدارادى. جازۋشىنىڭ حاراكتەرلەر قاتارىندا ەرەكەت ەتۋشٸ ادامدار جاساۋ ٷستٸندە فانتازيياسى ٶتە تولىق ەرٸ جان-جاقتى كٶرٸنەدٸ.
مەتجان تٸلەۋجانوۆ
بٸزدٸڭ تارازي تولىپ جاتقان كەدەرگٸلەردٸ جەڭە الاتىندىعىن پاش ەتٸپ, ەدەبيەتتە ٶزگە جۇلدىزدارعا ۇقساماي «قۇيرىقتى جۇلدىز» بولىپ جارق ەتە قالدى. ول ٶزٸنٸڭ شىعارماسىندا جاس تا بولسا جاڭا ٶمٸر, جاڭا قوعامنىڭ بولمىسىن اڭعارا وتىرىپ, ويناقى جەڭٸلدٸكپەن ويناتا سۋرەتتەدٸ. بٸراق ونىڭ ويناقىلىعى مەن ويناتۋى ماتەريالىن جەتٸك بٸلەتٸن شەبەردٸڭ بٸلٸمپازدىعىنىڭ كٶرٸنٸسٸ ەدٸ.
ەلەن ەلٸمجان
تاۋعا, تاسقا سالعاندا شاعىلماعان
(ەكٸم تارازيگە)
ەكٸ كەنەن تۋمايدى,
الاتاۋعا ەكسەڭ دە.
ك. ەزٸرباەۆ
كٶرٸپ كەلەم بەرٸن دە كٶز اشقالى,
كٸم-كٸمنٸڭ دە بار شىعار ٶز اسقارى.
بٸراق سەنٸڭ رۋحىڭنان بيٸك ەمەس,
ٶزگە جۇرتتىڭ كٶتەرگەن بوز اسپانى.
جانارىندا تۇراتىن وت ٶرٸلٸپ,
ەردٸڭ بەرٸ ٷيرەنگەن تٶتە جٷرٸپ.
ايدىنىڭدى اسىرىپ تۇرعان جوق پا,
بٸر الاتاۋ كەۋدەڭنەن كٶتەرٸلٸپ.
قارا سٶزبەن جىرلاعان بوز دالاسىن,
پٸر تۇتپايدى قاي ٸنٸ ٶز اعاسىن.
كٶرگەن ەمەس الدىڭدى كەسٸپ ٶتٸپ,
جۇرتتىڭ بەرٸ بٸلەتٸن ٶز باعاسىن.
ەرتە جەتكەن كٶگٸلدٸر كٶكتەمٸنە,
كٶتەرٸلمەي تۇرا ما كٶك تٶرٸنە.
ەكٸ ەكٸم تۋمايدى,
اپتاپ, كٷپتەپ,
الاتاۋدىڭ ەكسەڭ دە بٶكتەرٸنە.
جاس كٷنٸندە تاعدىردىڭ سۋىعى ۇرماي,
كٸم جەتٸلگەن تاباعا قۋىرىلماي.
نىق شەگەگە ۇقساتام كەيدە سەنٸ,
قاققان جەردە قالاتىن سۋىرىلماي.
اق جۇلدىزى كٶگٸنەن كٶرٸنگەندە,
كٸمنٸڭ باعى جانباعان كٶڭٸلدٸ ەلدە.
مايىسپايتىن شەگەسٸڭ
قاقسا سەنٸ
دٷنيەنٸڭ ۇلتانى سٶگٸلگەندە.
تاۋعا, تاسقا سالعاندا شاعىلماعان,
ساردار ەرسٸڭ جولىنان جاڭىلماعان.
ەركەكتەردٸ ەز دەيمٸن شەگە بولىپ,
بوساعاسىنا ەلٸنٸڭ قاعىلماعان.
بولاشاققا جول تارتقان كەمە كٶرٸپ,
اعا, سەنٸڭ سوڭىڭنان كەلەم ەرٸپ.
كٶك اسپاندى قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان,
جۇلدىز قانشا تٶسٸنە شەگەلەنٸپ.
قان تامىرىن تۋلاتقان قۇبا بەلدٸڭ,
بٸر قۇلىنى سەن ەدٸڭ قۇلاگەردٸڭ.
سەندەي ەردٸڭ ارقاسى
بوساعاسى
مىقتى بولسا ەگەر دە تۋعان ەلدٸڭ.
رافاەل نييازبەك,
اقىن
