قازاقستان ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ, قازاق تٸل بٸلٸمٸنٸڭ كٶرنەكتٸ مامانى, بەلگٸلٸ تٷركٸتانۋشى ەبدۋەلي تۋعانبايۇلى قايدار 95 جاسقا قاراعان شاعىندا قايتىس بولدى.
ەبدۋەلي قايدار - قازاق حالقىنىڭ تٸل بٸلٸمٸنٸڭ دامۋىنا زور ٷلەس قوسقان ايتۋلى تۇلعا. ول سانالى عۇمىرىنىڭ باسىم بٶلٸگٸن تٸل بٸلٸمٸ سالاسىن دامىتۋعا, عالىمدار دايارلاۋعا ارنادى. اكادەميك تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ قازاق تٸلٸنٸڭ مەرتەبەسٸ ٷشٸن قىزمەت ەتٸپ, حالىقارالىق «قازاق تٸلٸ» قوعامىنىڭ پرەزيدەنتٸ بولدى. لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ مەسەلەسٸن تۇڭعىش كٶتەرٸپ, ەلباسىعا حات جولداعان دا - وسى تاۋ تۇلعا.
ەبدۋەلي قايدار 1924 جىلى 13 جەلتوقساندا الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشٸقازاق اۋدانىنداعى تالدىبۇلاق اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن. 1942 جىلدىڭ مامىرىندا قازاق ورتا مەكتەبٸن جەنە ون ايلىق پەداگوگيكا كۋرسىن اياقتاپ, ٶزٸ سۇرانىپ مايدانعا اتتانادى. ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستاعى جاۋىنگەرلٸك ەرلٸگٸ ٷشٸن ەبدۋەلي قايدار ٸٸٸ دەرەجەلٸ «داڭق» (1944), ٸ دەرەجەلٸ جەنە ٸٸ دەرەجەلٸ «وتان سوعىسى» (1944), ەكٸ مەرتە «قىزىل جۇلدىز» (1945) وردەندەرٸمەن جەنە «1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىندا گەرمانييانى جەڭگەنٸ ٷشٸن», «مەسكەۋدٸ قورعاعانى ٷشٸن» مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.
ەبدۋەلي تۋعانبايۇلى - بٸرقاتار اتاقتارعا يە بولعان قۇرمەتتٸ تۇلعا. ول - قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ (1983), قازاق سسر-ٸنٸڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن عىلىم قايراتكەرٸ (1982), شوقان ۋەليحانوۆ اتىنداعى ٸ دەرەجەلٸ سىيلىقتىڭ يەگەرٸ (1971), تٷركييانىڭ «Dil Kurumu» لينگۆيستيكالىق قوعامىنىڭ قۇرمەتتٸ (اكادەميك) مٷشەسٸ (1989), باشقۇرتستان ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ قۇرمەتتٸ اكادەميگٸ (1991), حالىقارالىق «قازاق تٸلٸ» قوعامىنىڭ قۇرمەتتٸ پرەزيدەنتٸ (2004), قر ا.بايتۇرسىنۇلى اتىنداعى تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتىنىڭ ەتنولينگۆيستيكا بٶلٸمٸنٸڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاق ەتنولينگۆيستيكاسىنىڭ نەگٸزٸن سالۋشى عالىم.
ونىڭ ەسٸمٸ عىلىمداعى ٷزدٸك ٶنەگەسٸمەن عانا بەلگٸلٸ ەمەس, سونىمەن قاتار, ەلٸمٸزدٸڭ رۋحاني-مەدەني, ساياسي-ەلەۋمەتتٸك, قوعامدىق ٶمٸرٸنە دە بەلسەنە ارالاسىپ, بۇل سالادا دا ازاماتتىقتىڭ جوعارى دەڭگەيٸنەن كٶرٸنە بٸلدٸ.
ەبدۋەلي قايداردىڭ عىلىمدى دامىتۋ مەن عىلىم كادرلارىن دايارلاۋداعى ەڭبەكتەرٸ ٷكٸمەت تاراپىنان جوعارى باعالانىپ, «حالىقتار دوستىعى» وردەنٸ, «وتان» وردەنٸ, «قۇرمەت نىشانى» (تٷركييا وردەنٸ), «انا تٸلٸنٸڭ ايبارى» التىن بەلگٸسٸمەن جەنە ت.ب. 12 مەدال, كٶپتەگەن قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالعان.
