الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋداندىق مەدەنيەت ٷيٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸ ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ايدا بالاەۆا «قىزىر قونعان قۇت مەكەن» اتتى كٸتابىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ.
تانىمدىق سيپاتتا جازىلعان ەڭبەك ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى «تۋعان جەر» جوباسى اياسىندا جارىق كٶرٸپ وتىر. وسى رەتتە, سالتاناتتى شارانى اشىپ, جٷرگٸزٸپ وتىرعان وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى جاقسىلىق ومار دا كٸتاپ اۆتورىنىڭ تۇساۋكەسەردٸ كٸندٸك قانى تامعان كيەلٸ مەكەندە ٶتكٸزۋدٸ جٶن ساناعانىن اتاپ ٶتتٸ.
جيىنعا قاتىسقان كٶپشٸلٸككە جٷرەكجاردى لەبٸزٸن بٸلدٸرگەن ايدا بالاەۆا كٸتاپتىڭ قولعا الىنۋىنا تۋعان توپىراققا دەگەن پەرزەنتتٸك ماحابباتىنىڭ تٷرتكٸ بولعانىن ايتتى. اقىنى نٶسەرلەپ جىر تٶككەن, باتىرى باياندى جۇرت ەتكەن ٶلكەنٸڭ تاريحىن زەردەلەپ, كٶڭٸل تەبٸرەنٸسٸن اق قاعازعا تٷسٸرۋٸ الداعى ٷلكەن ەڭبەكتٸڭ باستاماسى دەپ بٸلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
– يدەيانىڭ يٸ قانىپ, ەبدەن پٸسۋٸ ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان كەزەڭگە سەيكەس كەلدٸ. مۇنىڭ دا ٷلكەن سيمۆولدىق مەنٸ بار دەپ بٸلەمٸن. ەلباسى ايتقانداي, ەركٸم تۋعان جەرٸنٸڭ دامۋىنا ٷلەس قوسۋ ارقىلى, تۋعان ەلدٸڭ ٶركەندەۋٸنە ەڭبەك ەتەدٸ, – دەيدٸ ايدا بالاەۆا.
قىزىر قونعان كيەلٸ مەكەننٸڭ شەجٸرەسٸنەن سىر شەرتەتٸن كٸتاپ تۋرالى م. ەۋەزوۆ اتىنداعى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ۋەليحان قاليجان, ت. جٷرگەنوۆ اتىنداعى ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسىنىڭ پروفەسسورى, جازۋشى ناعاشىبەك قاپالبەكۇلى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور كەنجەحان ماتىجانوۆ, قازاقستاندىق سالالىق بٸلٸم جەنە عىلىم قىزمەتكەرلەرٸ كەسٸپوداعىنىڭ تٶرايىمى مايرا امانتاەۆا, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى, اقىن ۇلىقبەك ەسدەۋلەت, اۋداندىق «اتامەكەن» گازەتٸنٸڭ ديرەكتور – باس رەداكتورى رەتبەك سەدۋاقاسۇلى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, جوعارى باعا بەردٸ.
– بۇل – بالالارعا ارنالعان كٸتاپ. سوندىقتان, بارىنشا قاراپايىم تٸلمەن باياندالعان. تاريحي دەرەكتەردٸڭ مازمۇنى اشىلىپ, تٷسٸنٸكتٸ جازىلعان. كٸتاپ كٸشكەنتاي وقىرمانداردىڭ بويىنا تۋعان جەرٸنە دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸك دارىتۋعا از دا بولسا ٷلەس قوسسا – مەنٸڭ ماقساتىمنىڭ ورىندالعانى. ول وقۋشىلاردىڭ تۋعان جەرٸن تەرەڭٸرەك زەرتتەۋگە قۇلشىنىسىن دا وياتار دەپ ٷمٸتتەنەمٸن. بولاشاقتا ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەر جاسالىپ, كٸتاپتاعى مەلٸمەتتەر عىلىمي تۇرعىدان باي تٷسەرٸنە سەنٸمدٸمٸن", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ايدا عالىمقىزى.
وتانشىلدىققا, پاتريوتيزمگە ٷندەۋ ماقساتىنداعى كٶلەمدٸ كٸتاپ بالالاردىڭ تالعامىنا ساي كٶزگە تارتىمدى, كٶڭٸلگە قونىمدى ساپالى باسىلعان. وندا كيەلٸ جەرلەر, تاريحي ورىندار, وسى ٶڭٸردەن شىققان ۇلت تۇلعالارى, جەر-سۋ اتتارىنىڭ شىعۋ تٶركٸنٸ, ەڭ اياعى شەجٸرە, اڭىز-ەڭگٸمەلەرگە دەيٸن ورىن بەرٸلگەن. اۋداننىڭ ٶتكەنٸمەن قاتار بٷگٸنٸنەن دە مول ماعلۇمات قامتىلىپ, ەربٸر اۋىلدىق ايماق پەن ەلدٸ مەكەنگە جەكە-جەكە توقتالعان. شارادا اقىن نادەجدا لۋشنيكوۆا قالامگەر سٸڭلٸسٸنە ارناپ ٶلەڭ وقىدى.
ساحنا تٶرٸندە جاسالعان تۇساۋكەسەر رەسٸمٸندە ايدا بالاەۆا جيناقتىڭ العاشقى داناسىن تاريح پەنٸنەن ساباق بەرگەن سٷيٸكتٸ ۇستازى نۇرشاگٷل اباەۆاعا تاپسىردى. كەلگەن جۇرتشىلىققا دا كٸتابىن سىيلادى. كەش سوڭىندا اۋداندىق «سٷيٸنباي سازى» فولكلورلىق-ەتنوگرافييالىق انسامبلٸنٸڭ ەرتٸستەرٸ ەن-جىردان شاشۋ شاشتى.
جەرلەستەرٸمەن ەمەن-جارقىن جٷزدەسكەن ايدا عالىمقىزى تۋعان اۋىلى جامبىلعا بارىپ, مۇراجايداعى اقىن كەسەنەسٸ مەن نۇرعيسا تٸلەنديەۆ ەسكەرتكٸشٸنە گٷل شوعىن قويدى. ودان سوڭ ٶزٸ بٸلٸم العان جامبىل ورتا مەكتەبٸنە كٸرگەن اۆتور ۇستازدار مەن وقۋشىلارعا كٸتابىن تاراتىپ, ينتەراكتيۆتٸ تاقتا سىيلادى.
قوزىباي قۇرمان,
الماتى وبلىسى
يدەيانىڭ يٸ قانىپ, ەبدەن پٸسۋٸ ەلباسىنىڭ«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان كەزەڭگە سەيكەس كەلدٸ.
مۇنىڭ دا ٷلكەن سيمۆولدىق مەنٸ بار دەپ بٸلەمٸن.
ەلباسى ايتقانداي, ەركٸم تۋعان جەرٸنٸڭ دامۋىنا ٷلەس قوسۋ ارقىلى, تۋعان ەلدٸڭ ٶركەندەۋٸنە ەڭبەك ەتەدٸ.
