اركانزاس (اقش) ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ماتەماتيكا پەنٸنٸڭ وقىتۋشىسى دانيەل ۋيتمير ادامزات بالاسى الداعى 100-500 جىل ٸشٸندە جوق بولادى دەپ پايىمداپ وتىر. ونىڭ زەرتتەۋ ماقالاسى International Journal of Astrobiology جۋرنالىندا جاقىندا جارىق كٶردٸ.
عالىمنىڭ ويىنشا, ميلليون جىلدان بەرٸ كەلە جاتقان تەحنولوگييالىق ٶركەنيەت ٶتە سيرەك, ادامدار – سونىڭ بٸرەۋٸ عانا. ادام ەڭ ارتتا قالعان تەحنولوگييالىق دامىعان تٷردٸڭ بٸرٸ بولۋى مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ عارىشتى باعىندىرۋ جەنە ەنەرگييانى يگەرۋ سوڭعى جٷز جىلدا عانا ٸسكە استى عوي.
ادامزات – جەر بەتٸندەگٸ تەحنولوگييالىق تۇرعىدا دامىعان بٸرٸنشٸ تٷر. ادامنىڭ ەۆوليۋتسيياسىنا جەنە قازٸرگٸ مەدەنيەتتتٸڭ قالىپتاسۋىنا قانشا ۋاقىت قاجەت بولعانىن ەسكەرسەك, بٸزدٸڭ عالامشارىمىزدا وسىنداي تٷرلەر 23 رەت پايدا بولۋى مٷمكٸن.
دەگەنمەن شارتتىلىق پرينتسيپٸنە ساي, بٸرنەشە ٶركەنيەتتٸڭ بٸرٸنەن كەيٸن بٸرٸ بٸر عالامشاردا پايدا بولۋى ەكٸتالاي نەرسە. بۇل دەگەنٸڭٸز ٶز عۇمىرىنىڭ سوڭىندا ادامزات بيوسفەرانى ٶمٸر سٷرۋگە تٸپتٸ جارامسىز ەتٸپ تاستاۋى مٷمكٸن ەكەنٸن بٸلدٸرەدٸ.
ەندٸ جەر بەتٸندەگٸ تٸرشٸلٸك قاشانعا دەيٸن سوزىلۋى مٷمكٸن? ۋيتميردٸڭ ويىنشا, جەردەگٸ تەحنولوگييالىق ٶركەنيەت قاشاننان بەرٸ بار بولسا, ادامزاتتىڭ سونشا ٶمٸرٸ عانا قالدى. ياعني اسىپ كەتسە – جٷز جىل. دەگەنمەن ستاندارتتى اۋىتقۋ مەن كەستە اسسيمەتريياسىن ەسكەرسەك, بۇل كٶرسەتكٸش 500 جىلعا جەتٸپ قالۋى دا ىقتيمال.
جانكٷيەر جۇپ
لوندوننىڭ «ارسەنال» كومانداسىنىڭ جانكٷيەرٸ ٶز قالىڭدىعىنا كوماندانىڭ كيٸم اۋىستىراتىن بٶلمەسٸندە سٶز ايتتى. ول «زەڭبٸرەكشٸلەر» وينايتىن «ەميرەيتس» ستاديونىنا ەكسكۋرسييا جاساۋعا قالىڭدىعىمەن بٸرگە كٸرگەن.
بوزبالا قىزعا ٸلٸنٸپ تۇرعان فۋتبولكالاردىڭ بٸرٸن اۋدارىپ كٶرۋدٸ ٶتٸندٸ. قىز سونى ٸستەمەككە بۇرىلعاندا, ٶزٸ تٸزەرلەپ وتىرىپ قالىڭدىعىنىڭ نە ٸستەيتٸنٸن كٷتتٸ. قىز سپورتتىق فورمانى اۋدارىپ قالىپ, «ماعان تۇرمىسقا شىعاسىڭ با, رۋت?» دەگەن جازۋدى كٶردٸ دە, قاتتى تاڭعالدى. «و, قۇدايىم-اي!», – دەدٸ ول قاتتى ابىرجىپ. سوسىن كٷتپەگەن ۇسىنىستى دەرەۋ قابىل الاتىنىن ۇقتىردى.
وسىلايشا دجوردان مەن رۋت ەسٸمدٸ جانكٷيەر عاشىقتار «ەميرەيتس» ستاديونىنان جۇپ بولىپ شىقتى.
مۇنداي وقيعا جيٸ بولىپ تۇرادى. رەسەيدٸڭ «روستوۆ» كومانداسىنىڭ قورعاۋشىسى يۆان نوۆوسەلتسەۆ تە عاشىعىنا ويىننان كەيٸن جانكٷيەرلەر كٶز الدىندا تٸزەرلەپ تۇرىپ كٶڭٸل بٸلدٸرگەن-دٸ. قازاقستان قۇراماسىنىڭ جارتىلاي قورعاۋشىسى باۋىرجان يسلامحان دا قالىڭدىعىنا الماتىنىڭ ورتالىق ستاديونىندا ۇسىنىس جاساعانى ەسٸمٸزدە.
اشۋلى پٸلدەن ساقتان!
ٷندٸستاندا اڭشى جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورگاندارىنىڭ ٶتٸنٸشٸمەن ەكٸ شتاتتا 15 ادامدى ٶلتٸرگەن پٸلدٸ اتىپ تاستادى. الىپ حايۋان 20-25 جاس شاماسىندا بولعان.
ول ناۋرىز ايىنان بەرٸ جاركحاند شتاتىندا 11 ادامدى ٶلتٸرٸپ, بٸرنەشە ٷيدٸ تالقانداعان. سونداي-اق كٶرشٸ بيحار شتاتىندا دا تٶرت تۇرعىننىڭ ٶمٸرٸن قيعان.
قانقۇيلى حايۋاندى شافات ەلي كحان ەسٸمدٸ اڭشى اتىپ ٶلتٸردٸ. ەۋەلٸ ول پٸلدٸ ترانكۆيليزاتورمەن ۇيىقتاتىپ تاستاماق بولعان. الايدا دەرٸ ەسەر ەتپەي قويعان سوڭ, شافات وق جۇمساۋعا مەجبٷر بولىپتى. جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك وسىمەن جەتٸنشٸ رەت اڭشىعا وسىنداي ۇسىنىس جاساپ وتىر. ٶتكەن جىلى ول ەلدٸڭ ەر بٶلٸگٸندە ادام ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرگەن بەس جولبارىس پەن سەگٸز لەوپاردتى وققا بايلادى. ٷندٸستاندا كٷن سايىن كەم دەگەندە بٸر ادام جابايى جانۋارلاردىڭ قۇربانى بولادى ەكەن.
"جاس الاش" گازەتٸ
