شىعىستانۋشى, دٸنتانۋشى, ەدەبيەت زەرتتەۋشٸسٸ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازاقستاننىڭ بٷرىنعى باس مٷفتيٸ ەبساتتار دەربٸسەلٸ دٷنيەدەن ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
بۇل جايىندا بٷگٸن اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترٸ ايدا بالاەۆا ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا جازدى.
«بەلگٸلٸ دٸنتانۋشى, شىعىستانۋشى, يسلامتانۋشى عالىم ەبساتتار قاجى دەربٸسەلٸنٸڭ ٶمٸردەن وزۋىنا بايلانىستى مارقۇمنىڭ وتباسى مەن جاقىن-تۋعاندارىنىڭ قايعىلارىنا ورتاقتاسىپ كٶڭٸل ايتامىن. بۇل بٷكٸل قازاق رۋحانيياتىنا ورتاق اۋىر قايعى. ەبساتتار باعىسبايۇلى بٷكٸل سانالى عۇمىرىن يماندىلىققا ارناپ, اسىل دٸنٸمٸزدٸڭ تۋرا جولىن حالىققا دۇرىس جەتكٸزۋ ٸسٸنە ٶلشەۋسٸز ەڭبەك سٸڭٸردٸ. ەلٸمٸزدٸڭ باس مٷفتيٸ لاۋازىمىندا جٷرگەن ۋاقىتتا قاجى اعامىزبەن قىزمەت بارىسىندا جولىعىسىپ تۇردىق. قاي كەزدە دە ٶزٸنٸڭ كەڭ مٸنەزٸمەن, تەرەڭ بٸلٸمٸمەن, پاراساتتى بولمىسىمەن رۋحانييات بيٸگٸنەن كٶرٸنٸپ, ەلٸمٸزدەگٸ ۇلتارالىق كەلٸسٸم مەن دٸنارالىق تاتۋلىقتىڭ ٶركەن جايۋىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقان جان ەدٸ. ەبساتتار قاجى اعامىزدىڭ زييالى بولمىسى, ەلٸنە سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸ, جازعان رۋحاني شىعارمالارى, جاماعاتتى يمان جولىنا شاقىرۋدا ايتقان اقىل سٶزدەرٸ – ەشقاشان توزباس رۋحاني قازىنا بولىپ حالقىنىڭ جادىندا مەڭگٸلٸك ساقتالادى. مارقۇمنىڭ جاتقان جەرi جارىق, توپىراعى تورقا بولىپ, نۇرى پەيٸشتە شالقىسىن» دەپ جازدى مينيستر Instagram پاراقشاسىندا.
ەبساتتار باعىسبايۇلى 1947 جىلى 15 قىركٷيەكتە قازٸرگٸ تٷركٸستان وبلىسى تٷلكٸباس اۋدانىندا تۋعان.
1969 جىلى م.ەۋەزوۆ اتىنداعى وڭتٷستٸك قازاقستان مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلولوگييا فاكۋلتەتٸن ٷزدٸك بٸتٸرگەن.
1970-1975 جىلدارى كسرو عىلىم اكادەميياسى مەسكەۋ شىعىستانۋ ينستيتۋتىندا اسپيرانت.
1975-1976 جىلدارى ماروككو كورولدٸگٸ, 1985-1986 جىلدارى تۋنيس اراب رەسپۋبليكاسى ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە اراب تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ بويىنشا بٸلٸكتٸلٸك ارتتىرۋدان ٶتتٸ. 1976-1977 جىلدارى قر عا-نىڭ م.و. ەۋەزوۆ اتىنداعى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ. 1977 جىلى ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە اسسيستەنت, اعا وقىتۋشى, دوتسەنت, فيلولوگييا فاكۋلتەتٸ دەكانىنىڭ ورىنباسارى, شىعىس فيلولوگييا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ.
1986-1988 جىلدارى كسرو عا موسكۆا شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ دوكتورانتى. 1989 جىلى شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى, 1991-1997 جىلدارى تٸلدەر جەنە حالىقارالىق بايلانىستار جٶنٸندەگٸ پرورەكتور.
1997-2000 جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋد ارابيياسى كورولدٸگٸندەگٸ ەلشٸلٸگٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ, 1-سىنىپتى كەڭەسشٸ ديپلوماتييالىق لاۋازىم يەسٸ.
2000 جەنە 2005 جىلدارى قازاقستان مۇسىلماندارىنىڭ ٸٸٸ جەنە ٸV قۇرىلتايلارىندا قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, باس مٷفتي, 2007 جىلدارى ورتالىق ازييا مٷفتيلەر كەڭەسٸندە بٸراۋىزدان وسى كەڭەستٸڭ تٶراعاسى, 2000 جىلى تامىزدا بوسنييا مەن گەرتسەگوۆينانىڭ استاناسى ساراەۆودا جەنە 2002 جىلى سەۋٸردە كيپردە ٶتكەن ەۋرازييا يسلام شۋراسىنىڭ IV-V حالىقارالىق كونفەرەنتسييالارىندا وسى ۇيىم تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى بولىپ ەكٸ رەت سايلاندى.
ە. دەربٸسەلٸ – رەسپۋبليكامىزداعى جاس ارابتانۋ عىلىمىنىڭ نەگٸزٸن سالۋشىلاردىڭ بٸرٸ.
ارابيستيكا سالاسى بويىنشا ەلٸمٸزدٸڭ تۇڭعىش عىلىم دوكتورى, تۇڭعىش پروفەسسورى, تۇڭعىش اكادەميگٸ. قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸ مەن ونداعى قۇلىپتاستارداعى جازۋلاردى انا تٸلٸمٸزگە اۋدارىپ, زەرتتەدٸ.
2003 جەنە 2006 جىلدارى قىركٷيەكتە استانادا ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ ۇلتتىق دٸن ليدەرلەرٸنٸڭ سەزدەرٸن ٶتكٸزۋگە ٷلەس قوستى.
ەبساتتار قاجى دەربٸسەلٸ قازاقستاندا اراب تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ عىلىمىن قالىپتاستىرعانى جەنە يسلام تاريحى مەن مەدەنيەتٸ, دٸنٸنە بايلانىستى كٶپتەگەن سٷبەلٸ ەڭبەكتەرٸ ٷشٸن 2002 جىلى ەگيپەت اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ 1-دەرەجەلٸ «عىلىم جەنە ٶنەر» وردەنٸمەن, قازاقستان عىلىمى مەن بٸلٸمٸ, ەدەبيەتٸ مەن مەدەنيەتٸنە قوسقان قوماقتى ٷلەسٸ ٷشٸن 2004 جىلى «پاراسات» وردەنٸمەن جەنە 2001 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە 10 جىل», 2005 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىنا 10 جىل», 2008 جىلى «استاناعا 10 جىل» مەرەكەلٸك مەدالدەرٸمەن جەنە 2007 جىلى قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸنٸڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىمىن دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن» بەلگٸسٸمەن ماراپاتتالدى.
2005 جىلدىڭ قاراشاسىندا وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى, تٷلكٸباس اۋدانى ماسليحىنىڭ شەشٸمٸمەن «تٷلكٸباس اۋدانىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى» جەنە سول جىلى وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى مەسليحاتىنىڭ شەشٸمٸمەن «وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى» اتاقتارى بەرٸلدٸ.
ەكٸ كٷن بۇرىن قمدب باسپاسٶز حاتشىسى اعابەك قوناربايۇلى دٸنتانۋشى اۋىر جاعدايدا جانساقتاۋ بٶلٸمٸنە تٷسكەنٸن حابارلاعان ەدٸ.
