فوتو:ارتەم چۋرسينوۆ, ارحيۆ
مەملەكەت حالىق الدىنداعى ٶزٸنٸڭ بارلىق ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەرٸن ورىندايدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا مەملەكەتتٸك بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ 50%-دان استامى ازاماتتاردى مەملەكەتتٸك قولداۋعا جۇمسالادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz BAQ.KZ-كە سٸلتەمە جاساپ.
ەلەۋمەتتٸك قولداۋ
ٶتكەن جىلى ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىن ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن عانا 5,4 ترلن تەڭگە قاراجات بٶلٸندٸ.
بيىل ول 6 ترلن تەڭگەدەن استى. ەلەۋمەتتٸك قولداۋ شامامەن 5 ملن ادامعا نەمەسە ەربٸر تٶرتٸنشٸ قازاقستاندىققا كٶرسەتٸلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە.
ولاردىڭ ٸشٸندە 2,5 ملن استام زەينەتكەر, شامامەن 1 ملن مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار, 500 مىڭنان استام بالالارى بار وتباسى جەنە ازاماتتاردىڭ باسقا دا ساناتتارى.
بۇل رەتتە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ ساتىپ الۋ قۇنىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن جەردەماقىلاردىڭ بارلىق تٷرلەرٸنٸڭ مٶلشەرٸ ينفلياتسييا دەڭگەيٸنە ۇلعايتىلدى, ال ورتاق زەينەتاقىنىڭ – ينفلياتسييا دەڭگەيٸنەن اسىپ تٷسۋٸ +2 پايىز.
جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايدا جٷرگەن تۇلعالارعا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك بٶلۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
ٶتكەن جىلى جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋگە 39,5 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن بولسا, بيىل ٶڭٸرلەردە ٶمٸر سٷرۋ قۇنىنىڭ اۋىتقۋى مٷمكٸن بولعان جاعدايدا ازاماتتارعا قولداۋدى كٷشەيتۋگە بٶلٸنگەن قاراجات سانى 132 ملرد تەڭگەدەن استى.
جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار تۇرعىن ٷي كٶمەگٸ رەتٸندە بٶلٸنەتٸن قاراجات كٶلەمٸن 2,6 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايتتى, وندا كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸنٸڭ تاريفتەرٸنە قاتىستى ٶزگەرٸستەر قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار, جەرگٸلٸكتٸ مەسليحاتتاردىڭ شەشٸمٸ بويىنشا, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردە ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋگە 75 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات كٶزدەلگەن. بۇل ساناتتاردى جاو ٶزدەرٸ انىقتايدى (ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى اۋرۋلارى بار ادامدار, جالعىزباستى ازاماتتار, تابيعي اپاتتاردان زارداپ شەككەندەر جەنە ت.ب.).
سونداي-اق, 2025 جىلى جۇمىسپەن قامتۋعا جەردەمدەسۋدٸڭ بەلسەندٸ شارالارىن جٷزەگە اسىرۋعا 211,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇل قاراجات 218,7 مىڭ جۇمىسسىز ازاماتتى جۇمىسپەن قامتۋعا جەردەمدەسۋگە باعىتتالادى.
بالالاردى قولداۋ
بيىلعى وقۋ جىلىندا 1,7 ميلليوننان استام بالا تەگٸن تاماقپەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ, بۇل ماقساتقا جۇمسالاتىن شىعىن 192 ملرد تەڭگەدەن اسادى.
مەملەكەت مەكتەپكە دەيٸنگٸ جەنە مەكتەپتٸك بٸلٸم بەرۋ ٷشٸن 5,3 ترلن تەڭگە باعىتتايدى.
مەكتەپ جاسىنا دەيٸنگٸ بالالار مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆتەر مەملەكەتتٸك مەكەمەلەرگە عانا ەمەس, بٸلٸم بەرۋ قىزمەتٸن كٶرسەتەتٸن جەكە ۇيىمدارعا دا بەرٸلەدٸ.
ٶتكەن جىلى تاراز, شىمكەنت, تٷركٸستان جەنە ورال قالالارىنداعى مەكتەپكە دەيٸنگٸ ۇيىمداردا ۆاۋچەرلٸك قارجىلاندىرۋدى ەنگٸزۋدٸڭ ارقاسىندا جاو بالاباقشالارداعى كەزەكتٸ رەتتەپ, بۇرىن كەزەكتە تۇرعان بالالاردى تولىعىمەن ورنالاستىردى. بيىل بۇل جۇمىس ەل كٶلەمٸندە جٷرگٸزٸلەدٸ.
ازاماتتاردى كٶرسەتٸلەتٸن مەملەكەتتٸك قولداۋ تٷرلەرٸ تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ, وسى كٶمەكتٸ ۋاقىتىلى الۋ جەنە ونىڭ بەرٸلۋٸنە ٶزدٸگٸنەن مونيتورينگ جٷرگٸزۋ ماقساتىندا بالالارعا تەگٸن تاماق پەن ازاماتتارعا تەگٸن دەرٸ-دەرمەكتەردٸ الۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك ەميياندى ەنگٸزۋ باستالدى.
تەك ٶتكەن جىلدىڭ تٶرت ايىندا عانا ەلەۋمەتتٸك ەميياندى پايدالانا وتىرىپ, 1,7 ملن رەتسەپت بويىنشا تەگٸن دەرٸ-دەرمەك بەرٸلدٸ. بيىل وسى قۇرالدى قولدانا وتىرىپ كٶرسەتٸلەتٸن كٶمەك تٷرلەرٸ كەڭەيتٸلەدٸ.
ستۋدەنتتەردٸ قولداۋ
جوو مەن تجكب ستۋدەنتتەرٸنٸڭ ستيپەندييالارى بٸر دەڭگەيگە جەتتٸ دەۋگە بولادى. بيىلعى جىلى ستۋدەنتتەردٸڭ ورتاشا ستيپەنديياسى 52 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى (پەداگوگيكالىق جەنە مەديتسينالىق باعىتتار بويىنشا – 84 مىڭ تەڭگە), ماگيسترانتتاردٸكٸ – 117 مىڭ تەڭگە, دوكتورانتتاردٸكٸ – 262 مىڭ تەڭگە.
وسى ماقساتتارعا 2025 جىلعا ارنالعان مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن جوو ستۋدەنتتەرٸنە شامامەن 150 ملرد تەڭگە, ال كوللەدج ستۋدەنتتەرٸنە 85 ملرد تەڭگە بٶلٸنەدٸ.
بارلىق ستۋدەنتتەردٸ جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن 40 جاتاقحانا سالىنىپ, ولاردا 11 مىڭنان استام ورىن دايىندالدى.
ەلەۋمەتتٸك وسال وتباسىلاردان شىققان قالالىق ەمەس ستۋدەنتتەرگە («اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان جەتٸمدەر», «مٷگەدەكتەر, بالا كٷنٸنەن مٷگەدەكتەر, مٷگەدەك بالالار») جاتاقحانادا تۇرۋ ٷشٸن 29 اەك (100 050 تەڭگە) كٶلەمٸندە ٶتەماقى قاراستىرىلعان.
ٶتكەن جىلى مۇنداي قۇقىقتى 3,9 مىڭ جوو ستۋدەنتٸ پايدالاندى. اعىمداعى جىلى بۇل ماقساتتارعا شامامەن 400 ملن تەڭگە باعىتتالادى.
مەديتسينالىق قولداۋ
مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ جەنە دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان شىعىندار 2,8 ترلن تەڭگەدەن اسىپ تٷستٸ, ونىڭ 1,6 ترلن تەڭگەسٸ كەپٸلدەندٸرٸلگەن كٶمەككە بٶلٸندٸ. ٶتكەن جىلى ەمحانالارعا 100 ملن-نان استام جٷگٸنۋ, ال ستاتسيونارلاردا 2,7 ملن-نان استام ادام ەم الدى.
مەملەكەت جىل سايىن 20 ملن-نان استام تۇرعىنعا كەپٸلدەندٸرٸلگەن بازالىق مەديتسينالىق كٶمەك, 2,5 ملن ادامعا تەگٸن دەرٸ-دەرمەك جەنە ەربٸر قازاقستاندىققا 552 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆ بويىنشا العاشقى جەنە امبۋلاتورييالىق مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ قامتاماسىز ەتۋگە قاراجات بٶلەدٸ.
باسپانا مەسەلەسٸندە قولداۋ
ٶتكەن جىلى 18,96 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي نەمەسە 172 مىڭنان استام تۇرعىن ٷي سالىندى. بۇل ەل تەۋەلسٸزدٸگٸ جىلدارىنداعى تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنىڭ رەكوردتىق كٶرسەتكٸشٸ.
ٶتكەن جىلى ەلەۋمەتتٸك وسال ساناتتاعى ازاماتتارعا ارنالعان 20 مىڭنان استام پەتەر ساتىپ الىندى, 13 مىڭ ازامات ٶز باسپاناسىنا يە بولدى, ال 10,4 مىڭ ازاماتقا جالعا الۋ تٶلەمٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸن سۋبسيدييالاۋ ٷشٸن تۇرعىن ٷي تٶلەمدەرٸ تاعايىندالدى.
«ناۋرىز» جەنە «وتاۋ» مەملەكەتتٸك باعدارلامالارى اياسىندا 10 مىڭعا جۋىق ادام تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتتى.
جالپى 64 مىڭ وتباسىنى قولداۋعا 1 ترلن تەڭگە بٶلٸندٸ.
