فوتو: egemen.kz
بٷگٸندە قارجىلىق تەحنولوگييا ماڭىزدى رٶلگە يە بولىپ وتىر. Ult.kz پورتالى «وسى سالاداعى ترەندتەر قانداي بولماق?», «جاساندى ينتەللەكتتٸ ٸس جٷزٸندە قولدانۋ سالانى ٶزگەرتە مە?» دەگەن سيياقتى ٶزەكتٸ سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ٸزدەپ كٶردٸ.
ٶتكەن جىلى قازاقستاندىق بانكتەر مونوليتتٸ جٷيەلەردەن ميكروسەرۆيستەرگە كٶشٸپ, موبيلدٸ قوسىمشالاردى جاقسارتۋعا بەلسەندٸ ينۆەستيتسييا سالدى. ماڭىزدى وقيعا شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە ارنالعان تسيفرلىق بانكتٸڭ ٸسكە قوسىلۋى بولسا, بانكتەر فيزيكالىق فيليالدارىنىڭ سانىن قىسقارتا وتىرىپ, تسيفرلىق جٷيەگە بەلسەندٸ تٷردە كٶشۋدٸ باستادى.
قارجىگەر دەۋلەت نۇرلاننىڭ ايتۋىنشا, بۇرىن جەكە موبيلدٸ قوسىمشالارى بولماعان بانكتەردە تسيفرلاندىرۋ ٷردٸسٸ بايقالادى. سونداي-اق ٶتكەن جىلى بانكينگ رەتٸندە قىزمەت كٶرسەتۋ (BAAS) تەحنولوگيياسىنىڭ تانىمالدىلىعىنىڭ ارتۋى بايقالعان.
«اشىق بانكتٸك ٷردٸس قارقىن الىپ جاتىر. قاراشا ايىندا ۇلتتىق بانك تسيفرلىق تەڭگە اياسىندا تسيفرلىق كارتانى تانىستىردى, ال اشىق بانكينگ اياسىندا شوتتاردى بٸرٸكتٸرۋ ارقىلى كەيس تانىستىرىلدى. 2024 جىلى اشىق بانكينگ پيلوتتىق قىزمەت كٶرسەتۋ شەڭبەرٸنەن شىعىپ, تۇتىنۋشىلار بانكتٸك قىزمەتتەردٸ پايدالانۋدىڭ جاڭا تەجٸريبەسٸنە يە بولادى دەپ ويلايمىن. ايتا كەتەيٸن, قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق سەگمەنتٸندە ايتارلىقتاي ٶزگەرٸستەر بولعان جوق», – دەيدٸ قارجىگەر دەۋلەت نۇرلان.
سونىمەن قاتار, بيىل Apple Pay, Google Pay, Samsung Pay قىزمەتتەرٸ ارقىلى توكەنيزاتسييالانعان تٶلەمدەر ٷلەسٸنٸڭ ٶسۋٸ بايقالادى. ياعني, مٷمكٸندٸگٸنشە جىلدام تٶلەۋگە بولاتىن جەردە: ساۋساق ٸزٸ, FaceID نەمەسە ەكٸ تٷيمەنٸ باسۋ (Visa قازاقستاندا Apple Pay جەنە Google Pay قىزمەتتەرٸنٸڭ پايدا بولۋىنا نەگٸز بولعان Visa Token Service توكەنيزاتسييا قىزمەتٸن ٸسكە قوستى, ياعني ساندىق بيزنەس).
ماماننىڭ ايتۋىنشا, ٶتكەن جىلعى قارجىلىق تەحنولوگييانى باعالايتىن بولساق, قازاقستان حالىقارالىق ترەندتەرگە سەيكەس كەلە جاتىر. ال بيىل بانكتەردٸڭ نازارى شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە – نەسيەلەۋگە, فاكتورينگكە, قارجىلىق ەمەس قىزمەتتەردٸ دامىتۋعا باعىتتالاتىنى بولجانعان. ماماننىڭ پٸكٸرٸنشە, الداعى بەس جىلدا جاساندى ينتەللەكتٸنٸڭ بەلسەندٸ دامۋىن كٶرەمٸز. بٸرتە-بٸرتە AI ەرتٷرلٸ سالالارعا ەنگٸزٸلەتٸن بولادى. مىسالى, كٶپتەگەن بانكتەر كليەنتتەرگە قىزمەت كٶرسەتۋدٸ جاقسارتۋ جەنە بايلانىس ورتالىقتارىنا جٷكتەمەنٸ ازايتۋ ٷشٸن AI-مەن جۇمىس ٸستەيتٸن داۋىستىق كٶمەكشٸلەردٸڭ كٷشٸن قازٸردٸڭ ٶزٸندە زەرتتەپ جاتىر.
ەلٸمٸز قازٸر ورتالىق ازيياداعى AI سالاسىنداعى يننوۆاتسييالار سانى بويىنشا كٶشباسشى بولىپ وتىر, سونىمەن قاتار, جاساندى ينتەللەكت نەگٸزٸندەگٸ تەحنولوگييالاردى دامىتۋ مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە باسىمدىق بەرٸلگەن.
سونىمەن قارجى ماماندارى الداعى ەكٸ جىل قارجىلىق تەحنولوگييا ٷشٸن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر ۋاقىتى بولادى دەپ ەسەپتەيدٸ.
«بارشاڭىزعا بەلگٸلٸ, ٶتكەن پاندەمييا ەلەكتروندىق كوممەرتسييا مەن قارجىلىق تەحنولوگييانىڭ ٶسۋٸنە ٷلكەن سەرپٸن بولدى. قازاقستاندا قازٸردٸڭ ٶزٸندە قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىم – ينتەرنەت, بانكتەر, ەلەكتروندىق كوممەرتسييا پلاتفورمالارى, تٶلەم تەحنولوگييالارى تەز جولعا قويا الدىق. الداعى بٸرنەشە جىل قارجىلىق تەحنولوگييالار جوبالارى ٷشٸن مٷمكٸندٸكتەر تەرەزەسٸ بولادى. كەيبٸر جاڭا فورماتتار مەن شەشٸمدەر جاھاندىق دەڭگەيدە نەمەسە بەلگٸلٸ بٸر ايماقتىڭ نارىعىندا باسىم بولادى. قازٸر بٷكٸل ەلەم بويىنشا قارجىلىق تەحنولوگييا كومپانييالارى بۇرىن بولماعان جاڭا شەشٸمدەردٸ تابۋعا دەن قويىپ جاتىر», – دەيدٸ قارجىگەر.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, ترەندتەردٸ ۇستانعان كەزدە قارجىلىق تەحنولوگييا, بٸرٸنشٸدەن, بٸرشاما ينەرتسييالى جەنە كەز كەلگەن جاعدايداعى ٶزگەرٸستەرگە ەرقاشان ٸلەسە المايتىنىن ەسكەرۋ قاجەت ەكەنٸن العا تارتتى. ەكٸنشٸدەن, ترەندتەرگە ەرقاشان بيزنەس تۇرعىسىنان قاراۋ كەرەك.
ايتا كەتەيٸك, Ult.kz پورتالى «وسى سالاداعى ترەندتەر قانداي بولماق?», «جاساندى ينتەللەكتتٸ ٸس جٷزٸندە قولدانۋ سالانى ٶزگەرتە مە?» دەگەن سيياقتى ٶزەكتٸ سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ٸزدەپ كٶرگەن بولاتىن. بەلگٸلٸ بولعانىنداي, ٶتكەن جىلى قازاقستاندىق بانكتەر مونوليتتٸ جٷيەلەردەن ميكروسەرۆيستەرگە كٶشٸپ, موبيلدٸ قوسىمشالاردى جاقسارتۋعا بەلسەندٸ ينۆەستيتسييا سالدى. ماڭىزدى وقيعا شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە ارنالعان تسيفرلىق بانكتٸڭ ٸسكە قوسىلۋى بولسا, بانكتەر فيزيكالىق فيليالدارىنىڭ سانىن قىسقارتا وتىرىپ, تسيفرلىق جٷيەگە بەلسەندٸ تٷردە كٶشۋدٸ باستادى.
