1 شٸلدەدەن باستاپ ەلباسى جارلىعىمەن بازالىق زەينەتاقى ٶسەتٸنٸ بەلگٸلٸ. ال ونىڭ قانداي ەرەكشەلٸگٸ بار, سونىمەن قاتار اتاۋلى كٶمەكتٸڭ ەندٸگٸ سيپاتى قانداي بولماق? بٸرٸنشٸ توپ مٷگەدەكتەرٸنە قامقورلىق جاسايتىن ازاماتتارعا قانشا مٶلشەردە جەردەماقى تٶلەنەدٸ? بۇل ساۋالدار جەڭٸلدٸكتٸ پايدالانىتىن قازاقستان ازاماتتارى ٷشٸن كٶكەيكەستٸ ەكەنٸ تٷسٸنٸكتٸ. وسىعان وراي ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ مەدينا ەبٸلقاسىموۆا ەلباسى تاپسىرمالارىن ورىنداۋدا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان ەلەۋمەتتٸك-ەڭبەك سالاسىنداعى ايتارلىقتاي ٶزگەرٸستەر تۋرالى مەلٸم ەتتٸ.
30 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە كٶمەك الادى
ەلەۋمەتتٸك قولداۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا بيىل 2 شٸلدەدە مەملەكەت باسشىسى «ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. اتالعان زاڭ 18 جاسقا تولعان بالا كەزٸنەن ٸ توپتاعى مٷگەدەكتەردٸڭ قامقورشىسىنا ارنالعان جاڭا نۇسقاۋلىقتى ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيدٸ. بۇل شامامەن 14 مىڭ وتباسىعا اي سايىن 30 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە اقشالاي كٶمەك الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
5 ايدا اەك شامامەن 72 مىڭ وتباسىنا بەرٸلدٸ
ەلەۋمەتتٸك-ەڭبەك سالاسىنداعى تاعى بٸر وڭ ٶزگەرٸس, 2018 جىلى اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ جاڭا فورماتى ەنگٸزٸلدٸ. بۇل از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ ەڭبەككە قابٸلەتتٸ مٷشەلەرٸن جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا جەردەمدەسەدٸ. سونىمەن, بيىل سوڭعى 5 ايدا اەك شامامەن 72 مىڭ وتباسىنا بەرٸلدٸ. اتالعان كٶمەكتٸ العان ەڭبەككە قابٸلەتتٸ ازاماتتاردىڭ 70 پايىزى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتىلىپ وتىر, ال, جەردەماقىلار كٶلەمٸ ورتاشا ەسەپپپەن ەكٸ ەسەگە ٶستٸ.
2 ميلليوننان استام زەينەتكەردٸڭ زەينەتاقىسى ٶسەدٸ
مينيستر بيىل 1 شٸلدەدەن باستاپ زەينەتاقىنىڭ نەگٸزگٸ دەڭگەيٸ جاڭعىرتىلىپ, ەڭبەك ٶتٸلٸنٸڭ مەرزٸمٸنە بايلانىستى ٶزارا قامتاماسىز ەتەتٸنٸن ايتتى.
–مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا زەينەتاقى جٷيەسٸ تولىق ەڭبەك ٶتٸلٸنٸڭ مەرزٸمٸنە بايلانىستى بولادى. 2 ميلليوننان استام زەينەتكەردٸڭ زەينەتاقىسى ٶسەدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 1 ميلليونعا جۋىق ادام ەڭ جوعارعى مٶلشەردە بازالىق زەينەتاقى الاتىن بولادى, ال 930 مىڭ ادامنىڭ زەينەتاقىسى 37 پاىزدان 81 پايىزعا دەيٸن كٶتەرٸلەدٸ. وسىلايشا, بازالىق زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مٶلشەرٸ 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,8 ەسەگە ارتادى, –دەدٸ مەدينا ەبٸلقاسىموۆا.
14 مىڭ ادام شاعىن نەسيە الاتىن بولادى
ەلباسىنىڭ شاعىن نەسيەلەۋدٸ كەڭەيتۋگە باعىتتالعان تٶرتٸنشٸ ەلەۋمەتتٸك باستاماسىن ٸسكە اسىرۋ– حالىقتى تابىسپەن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ماڭىزدى شارتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قويعان مٸندەتٸنە سەيكەس, بۇل ٷشٸن قوسىمشا 20 ملرد تەڭگە بٶلٸنٸپ, وعان جۇمسالاتىن قارجى 62,4 ملرد تەڭگەگە جەتٸپ وتىر. وسىنىڭ نەتيجەسٸندە جەكە ٸسٸن اشقىسى كەلەتٸن 14 مىڭ ادام شاعىن نەسيەمەن قامتىلاتىن بولادى.
2017 جىلعى ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمە تولىعىمەن ورىندالدى
سونداي-اق, مينيستر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ 2017 جىلعا ارنالعان جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىن شىعاردى
ۆەدومستۆا باسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, 2017 جىلى قابىلدانعان ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەر تولىعىمەن ورىندالدى.
–مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك جەردەماقىلار مەن ەلەۋمەتتٸك كٶمەك سالاسىنا 2017 جىلى 2,1 ترلن. تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى, بۇل 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 13% -عا جوعارى بولدى جەنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ 26%-ىن قۇرادى. 2017 جىلى 2 ميلليوننان استام قازاقستاندىقتىڭ زەينەتاقىسى ەكٸ ەسە ارتتى, ونىڭ مٶلشەرٸ 20 پايىزعا ٶستٸ. بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸنە بەرٸلەتٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر كٶلەمٸ 7% -عا ارتتى, –دەدٸ مەدينا ەبٸلقاسىموۆا.
نەتيجەلٸ جۇمىسپەن قامتۋ جەنە جاپپاي كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ باعدارلاماسى شەڭبەرٸندە 576 مىڭ ازامات جۇمىسپەن قامتىلىپ, 450 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستى.
جاپپاي كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ تۋرالى ايتقان ۆەدومستۆا باسشىسى, «اتامەكەن» ۇقپ-مەن بٸرلەسٸپ جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان «باستاۋ-بيزنەس» جوباسىنىڭ اياسىندا ميكروكرەديتتەۋدٸڭ جاڭا فورماتىنا جەنە كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸن وقىتۋدىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸنە توقتالدى. جالپى بىلتىر 15 مىڭ
ادام كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸن وقىدى. بۇدان بٶلەك, 7,2 مىڭ ادام شاعىن نەسيە الىپ, ولاردىڭ 4 مىڭنان استامى ٸسكە اسىرىلاتىن start-up جوبالارعا باعىتتالدى. وسىنىڭ كٶمەگٸمەن 4,3 مىڭ قوسىمشا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدا ماڭىزدى مۋلتيپليكاتيۆتٸك نەتيجەگە قول جەتتٸ.
ەڭبەك ۇتقىرلىعىن ىنتالاندىرۋ ٷشٸن جۇمىس كٷشٸ مول ايماق تۇرعىندارى سولتٷستٸك ٶڭٸرلەرگە كٶشٸرٸلٸپ, 1565 وتباسى قونىس اۋداردى. بۇل كٶرسەتكٸش 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 8 ەسەگە ارتتى.
قاۋٸپتٸ ەڭبەك جاعدايلارى مەن ٶندٸرٸستٸك جاراقاتتاردىڭ الدىن الۋ ٷشٸن جۇمىس بەرۋشٸلەر كەسٸپوداقتارمەن بٸرگە 12 مىڭنان استام ٶندٸرٸستٸك كەڭەستەر قۇردى. رەسپۋبليكاداعى 1700-دەن استام ٸرٸ كەسٸپورىن ەڭبەك قورعاۋ ستاندارتتارىن ەنگٸزدٸ, 1500 جۇمىس بەرۋشٸ جۇمىس ورىندارىندا اتتەستاتسييالاۋ جٷرگٸزدٸ.
مينيسترلٸكتٸڭ قابىلداعان شارالارى نەتيجەسٸندە 2017 جىلى 3 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە بەرەشەك ٶتەلٸپ, 25 مىڭ جۇمىسشىنىڭ قۇقىعى قورعالدى.
2017 جىلى قول جەتكٸزٸلگەن وڭ نەتيجەلٸ ٸستەردٸڭ بارلىعى 2018 جىلى حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك قورعاۋلۋى مەن ازاماتتاردىڭ ٶمٸر ساپاسىن ودان ەرٸ ارتتىرۋعا نەگٸز بولادى.
ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر 16 پايىزعا دەيٸن ۇلعايدى
مادينا ەبٸلقاسىموۆانىڭ ايتۋىنشا, 2018 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ العا قويعان مٸندەتتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, مينيسترلٸكتٸڭ جۇمىسى بٸرقاتار باسىمدىقتارعا باعىتتالعان. ولار – ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىن ەلەۋمەتتٸك قولداۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ; جاڭا ەكونوميكا ٷشٸن جاڭا قالىپتاسقان كادرلار دايارلاۋ; جۇمىسپەن قامتۋدى رەسٸمدەۋ جەنە بارلىق قازاقستاندىقتاردى ەلەۋمەتتٸك قامسىزداندىرۋ جٷيەسٸنە قوسۋ; لايىقتى ەڭبەك جاعدايلارىن قامتاماسىز ەتۋ جەنە قىزمەتكەرلەردٸڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ بولىپ تابىلادى.
وسى ماقساتتاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن 2018 جىلدىڭ 1-قاڭتارىنان باستاپ ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ قۇرىلىمى قايتا قارالدى. نەتيجەسٸندە وسىعان بايلانىستى 3 ميلليوننان استام قازاقستاندىققا بەرٸلەتٸن بارلىق ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر 16 پايىزعا دەيٸن ۇلعايدى.
ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸندە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ پارامەترلەرٸ ولاردىڭ جۇمىس تەجٸريبەسٸمەن بايلانىسىن كٷشەيتۋ ٷشٸن قايتا قارالادى جەنە كوەففيتسيەنتتەردٸڭ ارتۋى قولدانىلادى. تيٸستٸ زاڭ جوباسىن جىل سوڭىنا دەيٸن ەزٸرلەنەتٸن بولادى.
ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرگە مۇقتاج ادامدارعا ەلەۋمەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ جٷيەسٸ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرەدٸ. مٷگەدەكتەردٸڭ مەديتسينالىق-ەلەۋمەتتٸك ساراپتاماسىنىڭ تەرتٸبٸ مەن مەرزٸمدەرٸن وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا مەديتسينالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك ساراپتامانىڭ جاڭا فورماتى جاسالدى جەنە پيلوتتى رەجيمدە جٷرگٸزٸلدٸ.
2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن مٷگەدەكتٸككە قاتىستى 8 قىزمەت بەلسەندٸ رەجيمگە كٶشەدٸ. ەلەۋمەتتٸك جۇمىسشىلار بٸلٸكتٸلٸگٸن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن 2018 جىلى ەلەۋمەتتٸك جۇمىس جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق رەسۋرستىق ورتالىق قۇرىلادى.
وسى شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە 500 مىڭنان استام مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندارعا جەنە ٶمٸرلٸك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان 100 مىڭنان استام ادامعا قىزمەت كٶرسەتۋدٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ جاقسارادى.
قانداي كادرعا سۇرانىس بارى زەرتتەلەدٸ
بەسٸنشٸ باسىمدىقتى ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە 2018 جىلى جۇمىسپەن قامتۋدى دامىتۋ باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋعا 110,6 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ, بۇل 500 مىڭنان استام ازاماتقا جۇمىسقا ورنالاسۋعا جەردەمدەسۋ شارالارىن قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بيىل مينيسترلٸك ەڭبەك نارىعىن جاڭعىرتۋ جەنە سىناقتارعا دايىنداۋ بويىنشا جاڭا جۇمىستى باستادى. ول –قانداي كادرلارعا سۇرانىس بار سوعان بولجام جاسايتىن جٷيەنٸ دامىتۋ. بيىل جاڭا كەسٸپتەردٸڭ ۇلتتىق جٸكتەمەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. ونىڭ كٶمەگٸمەن ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ قۇرامى مىڭعا جۋىق ماماندىقتار توپتاماسىنا باعالانادى. ۇلتتىق بٸلٸكتٸلٸك شەڭبەرٸن قالىپتاستىرۋ جالعاسادى. سول بويىنشا جۇمىس بەرۋشٸلەر ماماندىقتار بويىنشا بٸلٸم مەن داعدىلار جيىنتىعىنىڭ كەسٸبي ستاندارتتارىن انىقتايتىن بولادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا, ٸرٸ كەسٸپورىندارمەن بٸرلەسٸپ, ەڭبەك رەسۋرستارىن باسقارۋعا ارنالعان «جول كارتالارىن» ەزٸرلەۋ جەنە وعان قول قويۋ, بوساعان قىزمەتكەرلەردٸڭ بولجامىن, ولاردى قايتا دايارلاۋعا جەنە ودان ەرٸ جۇمىسقا ورنالاسۋعا جەردەمدەسۋدٸ كٶزدەيتٸن جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە.
قازٸرگٸ كەزدە رەسپۋبليكانىڭ 387 كەسٸپورنىمەن 400 مىڭنان استام ادام جۇمىس ٸستەيتٸن جول كارتالارىنا قول قويىلدى. 139 ٸرٸ كەسٸپورىنمەن جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە.ەڭبەك داۋلارىنىڭ قاۋپٸن بولدىرماۋ ٷشٸن ونى شەشۋدٸڭ جاڭا شارالارى بەكٸتٸلەدٸ.
ەركٸن قالدان,
"ايقىن" گازەتٸ
