جەلٸدە پروفەسسور دەمەتكەن سٷلەيمەنوۆا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋماسى اينار اسحاتۇلى احمەتوۆتى ٸزدەپ مەلٸمدەمە جاسادى, دەپ حابارلايدى ult.kz.

ونىڭ ايتۋىنشا, اينار احمەتوۆ كاسپييدەگٸ وقيعا كەزٸندە ٶز كٷشٸمەن جاعاعا امان شىققان. سونىمەن قاتار ول قاسىنداعى ەسكەري قىزمەتشٸگە كٶمەكتەسۋگە تىرىسقانىمەن, ونى جاعاعا الىپ شىعا الماعان.

دەمەتكەن سٷلەيمەنوۆا ساربازدىڭ وتباسى قازٸر ونىڭ جاعدايىنا الاڭداپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ. اينار باتىس قازاقستان وبلىسى سىرىم اۋدانى توعاناس ەلدٸ مەكەنٸنەن. ونىڭ ەكەسٸ – II توپتاعى مٷگەدەكتٸگٸ بار ازامات, اناسىنىڭ دەنساۋلىعىندا كٸنەرات بار ەرٸ كٶپبالالى انا.

«ول ٶز كٷشٸمەن جاعاعا امان شىققان جەنە قاسىنداعى جولداسىنا كٶمەكتەسكەن, بٸراق ونى الىپ شىعا الماعان. اينار – بقو, سىرىم اۋدانى, توعاناستان. احمەتوۆ ايناردىڭ ەكەسٸ II توپتاعى مٷگەدەك, اناسى اۋىرادى, كٶپبالالى انا. ولار بالاسىمەن حابارلاسا الماي وتىر. تەك كەشە كٸشٸ قارىنداسىمەن 1-2 مينۋت سٶيلەسكەن, سوسىن حابار ٷزٸلگەن. قازٸر جەلٸدە تٸرٸ قالعاندار ٷش سارباز دەپ كٶرسەتٸلۋدە. بٸزدٸڭ تۋىسىمىز سوندا تٸزٸمدە جوق پا, بۇل قالاي? اينار كەشە سٶيلەسكەندە دٸرٸلدەپ, دۇرىس سٶيلەي الماي تۇرعان سيياقتى دەپ قارىنداسى ايتىپ وتىر», – دەپ جازدى پروفەسسور.

مينيسترلٸك نە دەيدٸ? 
 

قازاقستان قورعانىس مينيسترلٸگٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە مەرزٸمدٸ ەسكەري قىزمەتتەگٸ ماتروستار احمەتوۆ ا.ا. مەن ماعاۋييا ە.ا. تۋرالى تاراعان اقپاراتقا تٷسٸنٸكتەمە بەردٸ. 

ۆەدومستۆونىڭ مەلٸمەتٸنشە, ەكٸ ەسكەري قىزمەتشٸ دە امان-ەسەن ەسكەري بٶلٸمدە جٷر جەنە قىزمەتٸن جالعاستىرىپ جاتىر.

بۇعان دەيٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە كاسپيي تەڭٸزٸندەگٸ ەسكەري وقۋ-جاتتىعۋعا قاتىستى تٷرلٸ اقپارات تاراعان. اتاپ ايتقاندا, پروفەسسور دەمەتكەن سٷلەيمەنوۆا تۋىسى اينار احمەتوۆتٸڭ جاعدايىنا الاڭداپ, ونىڭ ٶز كٷشٸمەن جاعاعا شىققانى تۋرالى جازعان.

الايدا قورعانىس مينيسترلٸگٸ بۇل مەلٸمەتتەردٸ جوققا شىعاردى. ۆەدومستۆونىڭ حابارلاۋىنشا, احمەتوۆ پەن ماعاۋييا تەڭٸزدە ەمەس, جاعالاۋدا وقۋ مٸندەتتەرٸن ورىنداعان ەسكەري قىزمەتشٸلەر توبىنىڭ قۇرامىندا بولعان.

«ەسكەري-تەڭٸز كٷشتەرٸ ٶتكٸزگەن وقۋ-جاتتىعۋ بارىسىندا جەكە قۇرامنىڭ بٸر بٶلٸگٸ جاعالاۋدا بولىپ, تيٸستٸ وقۋ مٸندەتتەرٸن ورىندادى. مەرزٸمدٸ ەسكەري قىزمەتتەگٸ ماتروستار احمەتوۆ ا.ا. مەن ماعاۋييا ە.ا. جاعالاۋدا وقۋ مٸندەتتەرٸن ورىنداعان ەسكەري قىزمەتشٸلەر توبىنىڭ قۇرامىندا بولدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا اتالعان ەسكەري قىزمەتشٸلەر ەسكەري بٶلٸمنٸڭ ورنالاسقان جەرٸندە جەنە كٷن تەرتٸبٸنە سەيكەس ەسكەري قىزمەتٸن اتقارىپ جٷر», – دەلٸنگەن مينيسترلٸك حابارلاماسىندا.

وسىعان بايلانىستى قورعانىس مينيسترلٸگٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە اتالعان ەسكەري قىزمەتشٸلەرگە قاتىستى تاراعان اقپاراتتىڭ شىندىققا سەيكەس كەلمەيتٸنٸن مەلٸمدەدٸ.

نە جاعداي بولدى? 
 

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا كاسپيي تەڭٸزٸنٸڭ جاعالاۋىندا ٶتكەن ەسكەري وقۋ-جاتتىعۋ كەزٸندە 14 ەسكەري قىزمەتشٸ قازا تاپتى.

قايعىلى وقيعا 24 قىركٷيەكتە وقۋ-جاۋىنگەرلٸك مٸندەتتٸ ورىنداۋ بارىسىندا بولعان. قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, اۋا رايىنىڭ كٷرت ناشارلاپ, جەلدٸڭ كٷشەيۋٸ سالدارىنان 17 ەسكەري قىزمەتشٸنٸ اشىق تەڭٸزگە الىپ كەتكەن. ونىڭ ٷشەۋٸ قۇتقارىلدى, 14 ەسكەري قىزمەتشٸ قازا تاپتى. 

25 قىركٷيەكتە ٸز-تٷزسٸز جوعالعان سوڭعى ەكٸ ەسكەري قىزمەتشٸنٸڭ – سەرجانت مانسۇر گۋماروۆ پەن ماتروس ميراس تۇردىبەكۇلىنىڭ دەنەسٸ تابىلدى. وسىدان كەيٸن ٸزدەستٸرۋ-قۇتقارۋ وپەراتسيياسى اياقتالدى. 

امان قالعان ٷش ەسكەري قىزمەتشٸنٸڭ بٸرٸ – اقجول تەمٸرەليەۆ, ەكٸنشٸسٸ – نيكيتا ۋدالوۆ. نيكيتا ۋدالوۆ دەرٸگەرلەردٸڭ باقىلاۋىندا, جاعدايى جاقسى ەكەنٸ حابارلاندى. 

وقيعاعا بايلانىستى قىلمىستىق ٸس قوزعالدى. ٸس قىلمىستىق كودەكستٸڭ 453-بابىنىڭ 2-بٶلٸگٸ – اۋىر زارداپتارعا ەكەپ سوققان قىزمەتكە سالعىرت قاراۋ جەنە 465-بابى – كەمە جٷرگٸزۋ قاعيدالارىن بۇزۋ بويىنشا تەرگەلٸپ جاتىر. 

سونىمەن قاتار وقيعانىڭ سەبەپتەرٸ مەن بارلىق مەن-جايىن انىقتاۋ ٷشٸن ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا قۇرىلدى. تەرگەۋ بارىسىندا ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە جاۋاپتى بٸرقاتار لاۋازىمدى تۇلعا ۇستالدى. ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ٸسكە قاتىسى بار باسقا دا تۇلعالاردى انىقتاۋ بويىنشا تەرگەۋ جالعاسىپ جاتقانىن مەلٸمدەدٸ. 

25 قىركٷيەك قازاقستاندا كاسپييدەگٸ قايعىلى وقيعاعا بايلانىستى جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ بولىپ جارييالاندى. قازا تاپقان ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ وتباسىلارىنا ماتەريالدىق جەنە پسيحولوگييالىق كٶمەك كٶرسەتٸلەتٸنٸ ايتىلدى. 

ايتا كەتەيٸك, كەشە عانا مەملەكەت باسشىسى ەسكەري رەفورما جوسپارىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى. 

قاسىم-جومارت توقاەۆ قايعىلى وقيعانىڭ مەن-جايىن عانا ەمەس, مۇنداي وقۋ-جاتتىعۋدى جوسپارلاۋعا نە تٷرتكٸ بولعانىن جەنە قويىلعان مٸندەتتٸڭ قازٸرگٸ قاۋٸپ-قاتەرلەرگە قانشالىقتى ساي كەلەتٸنٸن انىقتاۋدى تالاپ ەتتٸ.