Untitled 1761

قۇداسوۆ سەيسەنباي جولايۇلى, 1956 جىلى 20 قىركٷيەكتە تالدىقورعان وبلىسى, قاپال اۋدانى( قازٸرگٸ الماتى وبلىسى, اقسۋ اۋدانى), قىزىلاعاش اۋىلىندا تۋعان.

بٸلٸمٸ جوعارى:1979 جىلى س.م. كيروۆ اتىند. قازاق مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ(قازٸرگٸ ەل-فارابي اتىند. قازۇۋ) فيلولوگييا فاكۋلتەتٸنٸڭ كٷندٸزگٸ بٶلٸمٸن قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ بويىنشا بٸتٸرگەن.ماماندىعى: فيلولوگ, قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى.

1984-1987 جج.  قازسسر عا تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىندا وقىعان.

ەڭبەك جولى:

1979-1994 جج. كٸشٸ(1979-1984, 1987-1990), عىلىمي(1990-1993) جەنە اعا عىلىمي قىزمەتكەر(1993-1994). (الماتى).

1994-1995 جج. قر ۇعا ر.ب. سٷلەيمەنوۆ اتىند. شىعىستانۋ ورتالىعى تٷركولوگييا بٶلٸمٸنٸڭاعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ.

1995-1996 جج. ق.ا. ياساۋي ات. حقتۋ قازاق تٸل بٸلٸمٸ كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى;

1996-1997 جج. م. ەۋەزوۆ ات. وقگۋ قازاق تٸل بٸلٸمٸ كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى;

1998-2005 جج. وڭتٷستٸك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ قازاق تٸلٸ كافەدراسىندا وقىتۋشى, اعا وقىتۋشى, فاكۋلتەت دەكانى, كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ;

2005-2016 جج. م. ەۋەزوۆ ات. وقمۋ ن. كەلٸمبەتوۆ اتىند. «تٷركولوگييا» عزو اعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ;

2016 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ ق.ا. ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ تٷركولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ (تٷركٸستان).

2005 جىلدان «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ - ناۋچنىي مير كازاحستانا – Scientific world of Kazakhstan» حالىقارالىق (ISSN  1815-9486) عىلىمي جۋرنالى باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى, 2006 جىلدان«قازاقتانۋ» عىلىمي جۋرنالى باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتتتەرٸن قوسا اتقارىپ كەلەدٸ.ي. اراباەۆ اتىنداگى كىرگىز ماملەكەتتيك ۋنيۆەرسيتەتينين جارچىسى. فيلولوگييالىك يليمدەر جۋرنالىنىڭ (بيشكەك) رەداكتسييا القاسىنىڭ مٷشەسٸ.

ۋنيۆەرسيتەتتٸ بٸتٸرگەن (1979) جىلى  قازسسر عا تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتى جارييالاعان كونكۋرستان ٶتكەن س. قۇداسوۆ العاشىندا ف.ع.د., قازسسر عا-نىڭ كوررەسپوندەنت-مٷشەسٸ احمەدي ىسقاقوۆ باسقاراتىن تٷسٸندٸرمە سٶزدٸك بٶلٸمٸنە كٸشٸ عىلىمي قىزمەتكەر بولىپ جۇمىسقا قابىلدانىپ, بٶلٸمنٸڭ جوسپارلى جۇمىسىنا قاتىسادى. 

ينستيتۋت ديرەكتورى اكادەميك ەبدۋەلي قايداروۆ س. قۇداسوۆقا تٷركولوگييادا از زەرتتەلگەن ورتاعاسىرلىق ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸن زەرتتەۋمەن شۇعىلدانۋعا كەڭەس بەرٸپ, شەكٸرتٸن تىڭ تاقىرىپقا سالادى. زەرتتەۋ تاقىرىبىنا بايلانىستى 1981 جىلى تٷركولوگييا جەنە قازاق تٸلٸنٸڭ تايحى بٶلٸمٸنە اۋىسىپ, ورتا عاسىرلىق ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸن زەرتتەۋمەن شۇعىلدانا باستايدى. اكادەميك ٸسمەت كەڭەسباەۆ باسقاراتىن بۇل بٶلٸمدە ەبجان قۇرىشجانۇلى, قۇلمات ٶمٸرەليەۆ, باباش ەبٸدقاسىموۆ, ەرسەن يباتوۆ, ەسەت جۇبانوۆ,  بالقاش بافين, توقتار ارىنوۆ سيياقتى تٸل تاريحىنىڭ بەتكە ۇستار ماماندارى جۇمىس ٸستەيتٸن. س. قۇداسوۆتىڭ قالىپتاسۋىنا اتالعان عالىمداردىڭ يگٸ ەسەرلەرٸ مول بولعانى انىق.

ارميان-جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸن زەرتتەۋ قازاقستاندا عانا ەمەس ەرٸسٸ ەلەمدٸك تٷركولوگييادا, بەرٸسٸ كەڭەس وداعىندا كەنجەلەپ دامىپ كەلە جاتقان عىلىم سالاسى بولاتىن. ول جىلدارى شەتەلدٸك باسىلىمدارعا قول جەتە بەرمەيتٸن, الت.ي. گرۋنيننٸڭ 1967 جىلى جارييالاعان 1559-1567 جىلداردى قامتىعان, نەمٸستەرمەن سوعىس كەزٸندە جوعالىپ كەتكەن № 4386اكت كٸتابىنان باسقا,  ۋكراينادا ا.ن. گاركاۆەتس پەن يا.ر. داشكەۆيچتەردٸڭ, قازاندا ي. ابدۋلليننٸڭ ەڭبەكتەرٸ ەندٸ-ەندٸ جارىق كٶرە باستاعان كەزەڭ ەدٸ. وسى قيىن دا قىزىق تاقىرىپتى زەرتتەۋ جاس مامانعا سەنٸپ تاپسىرىلدى. ونىڭ الدىندا ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ مەتٸندەرٸن وقىپ, تٸلٸنە تالداۋ جٷرگٸزۋ ٷشٸن, الدىمەن ارميان ەلٸپبيٸنٸڭ ورتا عاسىرلىق نۇسقاسىن يگەرۋ, ونىڭ قىپشاق تٸلٸنٸڭ سٶزدەرٸن بەلگٸلەۋدەگٸ ەرەكشەلٸكتەرٸ مەن ٶزٸندٸك جٷيەسٸن (سەبەبٸ ارميان تٸلٸ مەن تٷركٸ تٸلدەرٸنٸڭ دىبىستىق قۇرامى سەيكەس كەلە بەرمەيتٸندٸكتەن, تاڭبالاردىڭ پوزيتسييالىق قولدانىس, قوسار تاڭبالارمەن بەلگٸلەۋ ەرەكەشەلٸكتەرٸن), مەتٸندەردە كٶپ كەزدەسەتٸن سلاۆيان, ارميان سٶزدەرٸنٸڭ ماعىنالارىن انىقتاۋدان باسقا, سلاۆيان تٸلدەرٸنٸڭ ەسەرٸنەن قۇرىلىمى بۇزىلعان سٶيلەمدەردٸڭگرامماتيكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸن دۇرىس ايقىنداۋ سيياقتى ايتۋعا جەڭٸل بولعانىمەن, ورىندالۋى قيىن مٸندەتتەر تۇردى.

ۇستازى ە. قايداروۆتىڭ كٶمەگٸمەن ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸن زەرتتەپ جٷرگەن عالىمدارمەن – پولشادا ەدۆارد ترىيارسكي, ۋكراينادا ا.ن. گاركاۆەتس, تاتارستاندا ي. ابدۋلليندەرمەن عىلىمي بايلانىستار ورناتادى. 1982 جىلى كيەۆ, قازان قالالارىندا ٸسساپاردا بولىپ, كيەۆ ارحيۆٸندەگٸ ارميان-قىپشاق تٸلٸندەگٸ قولجازبالارمەن تانىسادى, جوعارىدا اتالعان مامانداردان كەڭەس الادى. 1984 جىلى ۋكراينانىڭ كيەۆتەگٸ ورتالىق-تاريحي ارحيۆٸنە التى ايعا ٸسساپارعا جٸبەرٸلٸپ, ول جەردە ساقتاۋلى تۇرعانXVI-XVII عع. قىپشاق تٸلٸندە جازىلعانكامەنەتس-پودولسكٸ ۆويتى سوتىنىڭ 28 اكت كٸتابىمەن تولىق تانىسىپ, ولاردى زەرتتەۋ نىسانىنا اينالدىرادى.

عالىمنىڭ قازاق وقىرماندارىن ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸمەن تانىستىرعان ەڭبەگٸ 1991 جىلى «عىلىم» باسپاسىنان جارىق كٶرگەن «دانا حيكار سٶزٸنٸڭ» تٸلٸ» اتتى مونوگرافيياسى بولاتىن. كٶلەمٸ شاعىن بولعانىمەن كٶتەرگەن جٷگٸ اۋىر بۇل ەڭبەكتە ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ ٸشٸندەگٸ كٶركەم-ديداكتيكالىقجانرداعى «دانا حيكار سٶزٸ» تۇڭعىش رەت تٷپنۇسقادان قازاق تٸلٸنە اۋدارىلىپ جارييالاندى. كٸتاپتا مەتٸن تٷپنۇسقاسىنىڭ فوتوكٶشٸرمەسٸ, قازاق ەلٸپبيٸندەگٸ ترانسكريپتسيياسى مەن اۋدارماسى, قىپشاقشا-قازاقشا سٶزدٸگٸ بەرٸلٸپ, ەسكەرتكٸش تٸلٸ گرافوفونەتيكالىق, گرامماتيكالىق جەنە لەكسيكالىق تۇرعىدان سارالانعان. «دانا حيكار سٶزٸنٸڭ» تٸلٸ» تٷركولوگيياعا, ونىڭ ٸشٸندە قازاق تٸلٸ تاريحىنا قوسىلعان ٷلكەن ٷلەس رەتٸندە باعالاناتىنى – كەڭەستەر وداعىندا, ت.ي. گرۋنين جارييالاعان اكت كٸتابىنان كەيٸن,ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشٸنٸڭ تولىق نۇسقاسىنىڭ جارىق كٶرۋٸ بولاتىن. س. قۇداسوۆقا 1991 جىلى قازسسر عا جاس عالىمدارعا ارنالعان ارنايى سىيلىعىنىڭ بەرٸلۋٸ دە, وسى ەڭبەكتٸڭ قاز-قالپىندا مەملەكەتتٸك «مەدەني مۇرا» اياسىندا جارييالانعان 20 تومدىق «ەدەبي جەدٸگەرلەر» سەريياسىنا ەنگنٸزٸلۋٸ دە ەسكەرتكٸشتٸڭ تەك قازاق تٸلٸنٸڭ تاريحى ٷشٸن عانا ەمەس, قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ تاريحى ٷشٸن دە ٶزٸندٸك ورنى بار ەكەندٸگٸنٸڭ كۋەسٸ بولماق.كەيٸنگٸ جىلدارى تٷركييا, گوللاندييا,ەزەربايجان جەنە وتاندىق عالىمدار تاراپىنان جارييالانىپ جاتقان ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸنە جەنە قازاق تٸلٸ تاريحىنا قاتىستى زەرتتەۋلەردە س. قۇداسوۆتىڭ ەڭبەكتەرٸنە ٷنەمٸ سٸلتەمەلەر بەرٸلٸپ وتىرۋى دا عالىم ەڭبەگٸنٸڭ ماڭىزدىلىعىن كٶرسەتسە كەرەك. 

س. قۇداسوۆ 2011جىلى استاناداعى ل. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۆرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ شاقىرۋىمەن تٷركولوگييا كافەدراسىنىڭ ماگيسترانتتارىنا ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ بويىنشا لەكتسييا وقىپ, سەمينارلار ٶتكٸزدٸ. نەتيجەسٸندە تٶرت ماگيسترانت ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸنەن ديپلوم جازدى, بٸرەۋٸ قازٸر وسى سالا بويىنشا دوكتورانتۋرادا بٸلٸم الۋدا. سٶيتٸپ ەلٸمٸزدە العاش رەت ورتاعاسىرلىق ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ بويىنشا ارنايى ماماندار دايارلاندى.

س. قۇداسوۆ زەرتتەۋ تاقىرىبى بويىنشا بٸرنەشە حالىقارالىق تٷركولوگييالىق كونگرەستەر مەن كونفەرەنتسييالاردا عىلىمي باندامالار جاسادى.

ارميان جەنە ارميان جازۋلى قىپشاق تٸلٸندەگٸ قولجازبالاردى زەرتتەۋ نەتيجەسٸندە 1 مونوگرافييا (1990), 3 كٸتاپ: ەكەۋٸ مەملەكەتتٸك «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسى بويىنشا (2000, 2010, 2013), ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ جەنە تٷركٸ مۇرالارى بويىنشا رەسپۋبليكالىق جەنە شەتەلدٸك عىلىمي باسىلىمداردا قازاق, ورىس, قىرعىز, تٷرٸك تٸلدەرٸندە 70-تەن استام عىلىمي ماقالا جارييالاعان

1990 ج. جارييالانعان «ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشٸ «دانا حيكار سٶزٸنٸڭ» تٸلٸ» (-الماتى: عىلىم, 1990. - 7,4 ب/ت) اتتى مونوگرافيياcى ٷشٸن  1991ج. قازسسر عا ارنايى ديپلومىمەن جەنە «جاس عالىم» مەدالٸمەن,قىپشاقتانۋ سالاسىنداعى نەتيجەلٸ ەڭبەكتەرٸ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسى جاستار وداعى (1990) مەن قر مەدەنيەتجەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ(2007), ۆەنگرييانىڭ «كۋمانييا كۋن-كىپچاك» حالىقارالىق عىلىمي قوعامىنىڭ (2009)قۇرمەت گراموتالارىمەن, قازاقستان مەن قىرعىزستان عالىمدارىنىڭ ٶزارا ىنتىماقتاستىعىنا سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸ ٷشٸن قىرعىز رەسپۋبليكاسى بعم ي. اراباەۆ اتىند. قمۋ-نٸڭ ارنايى ديپلومىمەن (2013), «ورتالىق ازييا مەن قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ارميان دەرەكتەمەلەرٸ» كٸتابى ٷشٸن جەنە قازاق-ارميان ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن ارمەنييا ۇعا-نىڭ العىسحاتىمەن (2013)  ماراپاتتالعان.

عىلىمي ٸسساپارلارى:

ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشٸن زەرتتەۋ ماقساتىمەنۋكراينا (كيەۆ, لۆوۆ 1982, 1984, 2012),ارمەنييا (ەرەۆان, 2005, 2006, 2011, 2012) ارحيۆتەرٸ مەن كٸتاپحانالارىندا جۇمىس جاساعان.

1993 جىلى قر ۇعا تٸل بٸلٸمٸ ينستيتۋتى عالىمدارىنىڭ قۇرامىندا قحر شۋار ۇلتتىق تٸل جەنە جازۋ كوميتەتٸنٸڭ شاقىرۋىمەن قۇلجا, ٷرٷمشٸ قالالارىندا عىلىمي ٸسساپاردا بولعان.

ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ سالاسىنىڭ مامانى رەتٸندە قر مەدەنيەت اقپارات جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ اقپارات جەنە مۇراعات كوميتەتٸ تاراپىنان مەملەكەتتٸك «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا ارمەنييانىڭ م. ماشتوتس اتىنداعىماتەناداران كٶنە قولجازبالار ينستيتۋتى مەن ار ۇلتتىق مۇراعاتى قورىندا ساقتالعان قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ارميان دەرەكتەمەلەرٸنعىلىمي-ٸزدەۋ, انىقتاۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ ٷشٸن 2005, 2006 جىلدارى ارمەنييا رەسپۋبليكاسىندا ارنايى ٸسساپاردا بولدى.

نەتيجەسٸندە 2010 جىلى V-XVII عع. ارميان تاريحشىلارىنىڭ ورتالىق ازييا مەن قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ەڭبەكتەرٸ تۇڭعىش رەت قازاق تٸلٸنە اۋدارىلىپ جارييالاندى.

س. قۇداسوۆتىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن حالىقارالىق «تٷركٸ اكادەميياسى» تاراپىنان 2011, 2012 جىلدارى ارمەنيياعا, 2012 جىلى ۋكراينانىڭ كيەۆ, لۆوۆ قالالارىنا ارنايى عىلىمي-ٸسساپارلار ۇيىمداستىرىلىپ, نەتيجەسٸندە ارمەنييا اۋماعىنداعى اراب جازۋلى ەپيگرافييا-ەپيتافييالىق ەسكەرتكٸشتەردٸڭ, كيەۆ, لۆوۆ قالالارىنىڭ مۇراعاتتارى مەن كٸتاپحانا قورىندا ساقتالعان ارميان جازۋلى قىپشاق تٸلٸندەگٸ كٶلەمٸ 17 000 بەتكە جۋىق جازبا مۇرالاردىڭ تسيفرلىق فوتوكوشٸرمەلەرٸ الىنىپ, قازاقستانعا ەكەلٸندٸ (ورىنداۋشىلار س. قۇداسوۆ پەن س. بورانباەۆ). زەرتتەۋشٸلەرٸن كٷتٸپ جاتقان بۇل جەدٸگەرلەر قازاقستاننان باسقا ەشبٸر تٷركٸ ەلدەرٸندە جوق تەڭدەسسٸز مول قازىنا بولىپ تابىلادى.

عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالارىنا قاتىسۋى:

1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ اباي اتىنداعى ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸمەن جاسالعان كەلٸسٸمشارت بويىنشا 2008 جىلى «كٶنە جەنە ورتا تٷركٸ كەزەڭٸندەگٸ ەتنومەدەني ورتاقتىقتاردى زەرتتەۋ» جوباسىنىڭ «جازبا دەرەككٶزدەر» تاقىرىبىن ورىنداۋعا قاتىستى.

2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ر. سٷلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىمەن جاسالعان كەلٸسٸمشارت بويىنشا 2007-2009 جج. «ورتالىق ازييا مەن قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ارميان دەرەكتەمەلەرٸ» جوباسىن ورىنداۋعا قاتىستى.

3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ كەاق تٷركٸ اكادەميياسىمەن ارادا جاسالعان كەلٸسٸمشارت بويىنشا 2011-2013 جىلدارى «كٶنە تٷركٸلەردٸڭ ٸرگەلٸ جەنە كەسكٸندەمەلٸ قولدانبا ٶنەرٸن تٷركٸ مەدەني كەشەنٸنٸڭ قالىپتاسۋ اياسىندا زەردەلەۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى  «تٷركٸ تٸلدەرٸنٸڭ تاريحي دامۋىنداعى ورتاتٷركٸ جازبا ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ ورنى مەن مەنٸ» تاقىرىبىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ جوباسىنىڭ «ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ تٸلٸ» بٶلٸمٸن ورىندادى.

4. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ كەاق تٷركٸ اكادەميياسىمەن ارادا جاسالعان كەلٸسٸمشارت بويىنشا 2014 جىلى «تٷركٸلەردٸڭ تاريحي-مەدەني قۇندىلىقتارى – قازٸرگٸ كەزەڭدەگٸ قوعامنىڭ تۇراقتى دامۋ رەسۋرسى» باعدارلاماسى اياسىنداعى «ورتاعاسىرلىق قىپشاقتاردىڭ گرۋزييامەن, ارمەنييامەن جەنە ەزەربايجانمەن بايلانىسى: تاريحي-ەتنولينگۆيستيكالىق زەرتتەۋ» تاقىرىبىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ جوباسىن عىلىمي جەتەكشٸسٸ ەرٸ ورىنداۋشىسى بولدى. نەتيجەسٸندە «لۆوۆ كوللەكتسيياسى: ارميانشا-قىپشاقشا سٶزدٸكتٸڭ عىلىمي ترانسكريپتسيياسى (كٶلەمٸ – 380 بەت)» دايىندالدى.

حالىقارالىق عىلىمي كونگرەسستەر مەن كونفەرەنتسييالارعا قاتىسۋى:

1.                   1.                        «تيۋركسكايا فونەتيكا -90» ٸ ۆسەسويۋزنايا كونفەرەنتسييا. 26-28 نويابريا 1990 گ.  -الما-اتا, 1990.
2.                   2.                         «جوعارى كەسٸبي دايىندىق جٷيەسٸندە بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ قازٸرگٸ كەزەڭدەگٸ مەسەلەلەرٸ». حالىقارالىق عىلىمي-ەدٸستەمەلٸك كونفەرەنتسييا. ماتەريالدارى. –شىمكەنت, 2003. 209-213 بب.
3.                   3.                        «THIRD INTERNATIONAL CONGRESS ON TURKIC CIVILIZATION GLOBALIZATION AND TURKIC CIVILIZATION».  – Bishkek, May 28-31, 2007.
4.                   4.                        «عاسىرلار توعىسىنداعى تٷركٸ ٶركەنيەتٸ: ساياسات, ەكونوميكا جەنە مەدەنيەت». 2007 جىلدىڭ 19-20 سەۋٸرٸندە ورال قالاسىندا ٶتكەن حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا. – ورال, 2007.
5.                   5.                        «قازاق تٸلٸنٸڭ تاريحى: التاي دەۋٸرٸ – پروتوتٷرٸك كەزەڭٸ – كٶنە تٷرٸك ەسكەرتكٸشتەرٸ» حالىقارالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييا. استانا, 2007 ج. 30 قاراشا – 1 جەلتوقسان.
6.                   6.                        «بٷگٸنگٸ تٷركولوگييانىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ مەن كەلەشەگٸ (ورتاق تٸل, تاريح جەنە ەلٸپبي). ٸٸٸ حالىقارالىق تٷركولوگييالىق كونگرەسس» - تٷركٸستان, 2009.
7.                   7.                        «ەتنوس جەنە تٸل». اكادەميك ە.ت. قايداردىڭ 85 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييا. – الماتى, 2009.
8.                   8.                        «جالپى تٸل بٸلٸمٸ جەنە تٷركٸ تٸلدەرٸنٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ». حالىقارالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييا. قر مەدەنيەت مينيسترلٸگٸنٸڭ تٸل كوميتەتٸ, ل.ن. گۋميلەۆ اتىند. ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ. - استانا, 2010.
9.                   9.                        «حالىقارالىق تٷركٸتانۋ سيمپوزيۋمى». –استانا, 28-29 سەۋٸر, 2011 ج.
10.               10.                        «ۋرال-التاي: چەرەز ۆەكا ۆ بۋدۋششەە»: V ۆسەروسسييسكايا تيۋركولوگيچەسكايا كونفەرەنتسييا, پوسۆياششەننوي 80-لەتييۋ ينستيتۋتا يستوريي, يازىكا ي ليتەراتۋرى ۋفيمسكوگو ناۋچنوگو تسەنترا ران (21-22 ييۋنيا 2012گ.). –ۋفا, 2012.
11.               11.                        “THE KIPCHAKS OF EURASIA: HISTORY, LANGUAGE, AND WRITTEN RECORDS” MATERIALS OF INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE REPUBLIC OF KAZAHSTAN. – ASTANA, 2013.
12.               12.                        ۋرال-التاي: چەرەز ۆەكا ۆ بۋدۋششەە: VI ۆسەروسسييسكايا تيۋركولوگيچەسكايا كونفەرەنتسييا (س مەجدۋنارودنىم ۋچاستيەم). - ۋفا: يييال ۋنتس ران, 2014.
13.               13.                        قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ا. ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ تٷركولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىرۋىمەن «قازاق مەملەكەتتٸلٸگٸندەگٸ قازاق حاندىعىنىڭ ورنى» اتتى   2015 جىلعى 19–21 مامىردا تٷركٸستان قالاسىندا ٶتكەن حالىقارالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييا. – تٷركٸستان, 2015.
14.               14.                        قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ جەنە حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پروفەسسور ە.قۇرىشجانۇلىنىڭ 85 جىلدىعىنا وراي 2015 جىلعى 27 قاراشادا ٶتكەن «پروفەسسور ە. قۇرىشجانۇلى جەنە تٷركٸ دٷنيەسٸ: تٸل, تاريح, رۋحانييات» اتتى حالىقارالىق  عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييا. - الماتى, 2015.
15.               15.                        قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ايماقتىق ەلەۋمەتتٸك-يننوۆاتسييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تٷركٸ حالىقتارىنىڭ تاريحى مەن مەدەنيەتٸ – قازاق حاندىعىنىڭ رۋحاني ٶزەگٸ» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا. 4-7 جەلتوقسان 2015 جىل. –شىمكەنت.

عىلىمي رەداكتورلىق جۇمىستار:

1. «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ - ناۋچنىي مير كازاحستانا – Scientific world of Kazakhstan» حالىقارالىق (ISSN  1815-9486) عىلىمي جۋرنالى باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى (2005 جىلدان بەرٸ).
2. «قازاقتانۋ» عىلىمي جۋرنالى باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى (2006 جىلدان بەرٸ).
3. ي. اراباەۆ اتىنداگى كىرگىز ماملەكەتتيك ۋنيۆەرسيتەتينين جارچىسى. فيلولوگييالىك يليمدەر جۋرنالىنىڭ (بيشكەك) رەداكتسييا القاسىنىڭ مٷشەسٸ.

سەيسەنباي جولايۇلى قۇداسوۆتىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرٸ

مونوگرافييا, كٸتاپتار, كٶمەكشٸ وقۋ قۇرالى:

1. ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشٸ «دانا حيكار سٶزٸنٸڭ» تٸلٸ. مونوگرافييا. –الماتى: «عىلىم», 1990 (7,41 ب/ت.). – 120 ب.
2. دانا حيكاردىڭ ۇلىنا ايتقان ٶسيەتتەرٸ. –شىمكەنت: «جٸبەك جولى», 2000. - 31 ب.
3. ورتالىق ازييا مەن قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ارميان دەرەكتەمەلەرٸ. (ن. بازىلحانمەن بٸرگە) – الماتى: «دايك-پرەسس», 2010. – 248 ب.+8 ب. جاپسىرما. 
4. دانا حيكار حيكاياسى. اۋدارماسى, فاكسيميلەسٸ, عىلىمي تٷسٸنٸكتەمەسٸ. // ەدەبي جەدٸگەرلەر. جيىرما تومدىق. 20 ت. – الماتى: «تايماس» باسپا ٷيٸ, 2013. (11-37, 376-386 بب.).
5. ٸسقاعاز جٷرگٸزۋدە جيٸ قولدانىلاتىن سٶز تٸركەستەرٸ (ەدٸستەمەلٸك قۇرال) – سلوۆوسوچەتانييا چاستو ۋپوترەبلياەمىە ۆ دەلوپرويزۆودستۆە (مەتوديچەسكوە پوسوبيە). – شىمكەنت: «كٸتاپ» جشس, 2008. – 128 ب. (قۇراستىرۋشىلاردىڭ بٸرٸ).

حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق عىلىمي باسىلىمدار مەن جيناقتاردا جارييالانعان ماقالالارى:

1980 جىل

1.                   1.                        كٶركەم شىعارماداعى اۆتور تٸلٸ (ە.نۇرپەيٸسوۆتٸڭ «قان مەن تەر» تريلوگيياسى بويىنشا). // ماتەريالى رەسپۋبليكانسكوي ناۋچنوي كونفەرەنتسيي مولودىح ۋچەنىح ي سپەتسياليستوۆ پو وبششەستۆەننىم ناۋكام, پوسۆياششەننوي 110-ي گودوۆششينە سو دنيا روجدەنييا ۆ.ي. لەنينا. 17-18 اپرەليا 1980گ. تەزيسى دوكلادوۆ. –الما-اتا: «ناۋكا»,1981, 199-200 بب.

1986 جىل

1.                   2.                        د. دوسجانوۆ شىعارمالارىنداعى كٶنە سٶزدەر. // ترۋدى ناۋچنوي كونفەرەنتسيي مولودىح ۋچەنىح ان كازسسر پوسۆياششەننوي 60 لەتييۋ وبرازوۆانييا كازاحسكوي سسر ي كومپارتيي كازاحستانا. دەپونيروۆان ۆ ينيو ان سسسر, № 17619. – موسكۆا: «ناۋكا», 1986, 10 ستر.
2.                   3.                        تورگوۆايا لەكسيكا ۆ يازىكە ارميانو-كىپچاكسكيح پامياتنيكوۆXVI-XVIIۆۆ. // مولودەج ي ناۋچنو-تەحنيچەسكيي پروگرەسس. تەزيسى دوكلادوۆ كونفەرەنتسيي مولودىح ۋچەنىح ان كازسسر, -الما-اتا: «ناۋكا»,1986. 237-238 بب.

1989 جىل

1.                   4.                        ارميان جازۋلى قىپشاق تٸلٸنٸڭ ەسكەرتكٸشتەرٸ. // قازاق ەدەبي تٸلٸنٸڭ تاريحي كٶزدەرٸ (عىلىمي جيناق). –الماتى: «عىلىم», 1989. 177-184 بب.
2.                   5.                        «دانا حيكار سٶزٸ» ەسكەرتكٸشٸ تٸلٸندەگٸ كٸرمە سٶزدەر. // قازاق تٸلٸ – عىلىم تٸلٸ. –الماتى: «عىلىم»,1989. 140-141 بب.

1990 جىل

1.                   6.                        «دانا حيكار سٶزٸ» تٸلٸنٸڭ كەيبٸر گرافو-فونەتيكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ. // «تيۋركسكايا فونەتيكا -90» ٸ ۆسەسويۋزنايا كونفەرەنتسييا. 26-28 نويابريا 1990 گ. تەزيسى دوكلادوۆ.  -الما-اتا, 1990.
2.                   7.                        ا.ن. گاركاۆەتس. كىپچاكسكيە يازىكي: كۋمانسكيي ي ارميانو-كىپچاكسكيي. –الما-اتا:  «ناۋكا», 1987. // «سوۆەتسكايا تيۋركولوگييا», № 4, 1990. –باكۋ. (ا.  يباتوۆپەن بٸرگە).

1991 جىل

1.                   8.                        كەڭەسباي مۇساەۆيچ مۇساەۆ 60 جاستا. // قازسسر عا حابارلارى. تٸل, ەدەبيەت سەريياسى. –الماتى: «عىلىم», № 2, 1991 (ە.قايداروۆ, ە.قاجىبەكوۆتەرمەن بٸرگە).

2003 جىل

1.                   9.                        ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشٸ «دانا حيكار سٶزٸ» جايىندا. // جوعارى كەسٸبي دايىندىق جٷيەسٸندە بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ قازٸرگٸ كەزەڭدەگٸ مەسەلەلەرٸ. حالىقارالىق عىلىمي-ەدٸستەمەلٸك كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. –شىمكەنت, 2003. 209-213 بب.
2.               10.                        «دانا حيكار سٶزٸ» جازبا ەسكەرتكٸشٸن زەرتتەۋدٸڭ ماڭىزى. // جوعارى كەسٸبي دايىندىق جٷيەسٸندە بٸلٸم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ قازٸرگٸ كەزەڭدەگٸ مەسەلەلەرٸ. حالىقارالىق عىلىمي-ەدٸستەمەلٸك كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. –شىمكەنت, 2003. 213-216 بب.
3.               11.                        ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشٸ «دانا حيكار سٶزٸ» تٸلٸندەگٸ اراب-يران سٶزدەرٸ. // وقپۋ-نٸڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان «بٸلٸم بەرۋ مەن عىلىم دامۋىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ» اتتى عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. –شىمكەنت, 2003. 109-111 بب.

2005 جىل

1.               12.                        مايدانگەر-عالىم (اكادەميك ە.ت.قايدار تۋرالى). // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ – ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى. № 1(01), 2005. 185-188 بب.
2.               13.                        دەرەكتانۋشى عالىم (اكادەميك ب.ە. كٶمەكوۆ تۋرالى).// «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ - ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى. № 2(02), 2005. 221-222 بب. (ق.انارباەۆپەن بٸرگە).   
3.               14.                        تاريحتان سىر تارتقان عالىم (ە.قۇرىشجانۇلىنىڭ 75 جاسقا تولۋىنا وراي). //     «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ – ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى. № 3(03)-4(04), 2005. 160-162 بب. (س.بورانباەۆپەن بٸرگە).
4.               15.                        عىلىمعا قىزمەت ەتكەن عۇمىر (يشتۆان ماندوكي قوڭىر جايىندا). // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ – ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى. № 3(03)-4(04), 2005. 163-164 بب.

2006 جىل

1.               16.                        ٸرگەلٸ ٸزدەنٸس (تٸلەۋبەرديەۆ ب. قازاق ونوماستيكاسىنىڭ لينگۆوكوگنيتيۆتٸك اسپەك-   تٸلەرٸ. –ا.: «ارىس», 2006). // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ - ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى, № 3(07)-4(08), 2006. 174 ب.

2007 جىل

1.               17.                        V-XVII عاسىرلارداعى ورتالىق ازييا مەن قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ارميان دەرەككٶزدەرٸ. // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ - ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى, № 2(12), 2007. 189-193 بب.
2.               18.                        لەكسيچەسكيە وسوبەننوستي ارميانو-كىپچاكسكوگو پامياتنيكا «سلوۆو مۋدروگو حيكارا» (حVٸٸ ۆۆ.). // THIRD INTERNATIONAL CONGRESS ON TURKIC CIVILIZATION GLOBALIZATION AND TURKIC CIVILIZATION. ABSTRACTS. – Bishkek, May 28-31,2007.S. 27-28.
3.               19.                        «دانا حيكار سٶزٸ» تٸلٸندەگٸ داۋىستى دىبىستاردىڭ گرافو-فونەتيكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ // عاسىرلار توعىسىنداعى تٷركٸ ٶركەنيەتٸ: ساياسات, ەكونوميكا جەنە مەدەنيەت. 2007 جىلدىڭ 19-20 سەۋٸرٸندە ورال قالاسىندا ٶتكەن حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. – ورال, 2007. 89-92 بەتتەر.
4.               20.                        V-XVII عاسىرلارداعى ورتالىق ازييا مەن قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ارميان دەرەككٶزدەرٸ. // «قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №1(02), 2007.
5.               21.                        ق. عابيتحانۇلى. قازاق ميفولوگيياسىنىڭ تٸلدەگٸ كٶرٸنٸسٸ. // «قازاقستاننىڭ عىلىمي       ەلەمٸ - ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى, № 1(11), 2007.
6.               22.                        ەسكٸ قىپشاق تٸلٸنە ارنالعان زەرتتەۋ (ەسبوسىنوۆ ە. ەسكٸ قىپشاق تٸلٸنٸڭ لەكسيكا-گرامماتيكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ. ابۋ حاييان ەڭبەگٸ بويىنشا, XIVع.) // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ - ناۋچنىي  مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى, № 3(13)-4(14), 2007. 208-209 بب.
7.               23.                        يلياسوۆا ز.س. ورتاعاسىرلىق قازاقستان تاريحىن وقىتۋداعى IX-XIII عع. اراب دەرەككٶزدەرٸ: وقۋ قۇرالى. -تٷركٸستان, 2007. -193 ب. (رەتسەنزەنتتٸڭ بٸرٸ).

2008 جىل

1.               24.                        لەكسيچەسكيە وسوبەننوستي ارميانوپيسمەننوگو كىپچاكسكوگو پامياتنيكا «سلوۆو مۋدروگو حيكارا» (XVI-حVٸٸ ۆۆ.). // تٷركولوگييالىك جىيناك, ٸ. -بيشكەك: Bilge, 2008. 52-55 بب.
2.               25.                        كاۆكاز قىپشاقتارى جەنە ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ //«قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №3(08)-4(09), 2008. 127-133بب.
3.               26.                        سٶز مەيەگٸن تەرگەن عالىم (پروفەسسور ب.ق.مومىنوۆا تۋرالى). // «قازاقستاننىڭ            عىلىمي ەلەمٸ – ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى. № 1(17), 2008. 208-211بب.

2009 جىل

1.               27.                        قىپشاق تٸلٸندەگٸ جازبا ەسكەرتكٸشتەردٸ زەرتتەۋ مەسەلەلەرٸ // بٷگٸنگٸ تٷركولوگييانىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ مەن كەلەشەگٸ (ورتاق تٸل, تاريح جەنە ەلٸپبي). ٸٸٸ حالىقارالىق تٷركولوگييا كونگرەسٸنٸڭ ماتەريالدارى, - تٷركٸستان, 2009. 173-176 بب.
2.               28.                        قىپشاق تٸلٸندەگٸ ورتاعاسىرلىق جازبا ەسكەرتكٸشتەردٸ زەرتتەۋدٸڭ كەيبٸر مەسەلەلەرٸ // «قازاقستاننىڭ عىلىمى مەن ٶمٸرٸ» حالىقارالىق جۋرنالى, № 1, 2009. -الماتى. 58-62 بب.
3.               29.                        كاۆكاز قىپشاقتارى جەنە ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ. // ەتنوس جەنە تٸل. اكادەميك ە.ت. قايداردىڭ 85 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. – الماتى, 2009. 78-82 بب.
4.               30.                        تۇعىرى بيٸك تۇلعا (عالىم-جازۋشى ق.سالعاراۇلى 70 جاستا). // «قازاقستاننىڭ            عىلىمي ەلەمٸ – ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى. № 2(24), 2009. 207-209 بب. (ن.سارىپبەكوۆپەن بٸرگە).
5.               31.                        ۇلتىن ۇلىقتاعان عالىم (ق. سالعاراۇلىنىڭ 70 جىلدىعىنا) //«قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №1(10)-2(11), 2009.
6.               32.                        اكادەميك ورۋزباەۆا بٷبٷينا ٶمٷرزاكوۆنا 85 جاستا. // قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №3(12)-4(14), 2009. 199-201بب. (س.ج.مۋساەۆ, ر.ە. كونۋرباەۆالارمەن بٸرگە).
7.               33.                        كاۆكاز قىپشاقتارى // توقسان ەكٸ باۋلى قىپشاق: بۇلتىڭ اتا ۇرپاقتارى. – قىزىلوردا, 2009. –812-816 بب.
8.               34.                        ارميان-قىپشاق جازبا ەسكەرتكٸشتەرٸ // // توقسان ەكٸ باۋلى قىپشاق: بۇلتىڭ اتا ۇرپاقتارى. – قىزىلوردا, 2009. – 816-819 بب.

2010 جىل

1.               35.                        كىپچاك تيليندەگي جازما ەستەليكتەردي يزيلدٶٶ ماسەلەلەري // ي. اراباەۆ اتىند. كىرگىز ماملەكەتتيك ۋنيۆەرسيتەتينين «جارچىسى», فيلولوگييالىك يليمدەر. چىگارىلىچى: 3. –بيشكەك, 2010. 13-19 بب.
2.               36.                        توۆما مەتسوپەتسي. تەمٸرلان جەنە ونىڭ ٸزباسارلارىنىڭ تاريحى. ///«قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №2(15), 2010. 41-46 بب.
3.               37.                        توۆما مەتسوپەتسي. تەمٸرلان جەنە ونىڭ ٸزباسارلارىنىڭ تاريحى (جالعاسى). //«قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №3(16)-№4(17), 2010.
4.               38.                        كەيكٸ باتىر تۋرالى // «قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №3(16)-№4(17), 2010
5.               39.                        ورتاعاسىرلىق ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸن زەرتتەۋ مەسەلەسٸ //«جالپى تٸل بٸلٸمٸ جەنە تٷركٸ تٸلدەرٸنٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ». حالىقارالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. قر مەدەنيەت مينيسترلٸگٸنٸڭ تٸل كوميتەتٸ, ل.ن. گۋميلەۆ اتىند. ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ. - استانا, 2010. 150-155 بب.
6.               40.                        قىپشاقتانۋدىڭ نەگٸزٸن سالعان عالىم (ە. قۇرىشجانۇلىنىڭ 80 جىلدىعىنا)  (س.  بورانباەۆپەن بٸرگە). //«قازاقتانۋ» حالىقارالىق جۋرنالى, №3(16)-№4(17), 2010.

2011 جىل

1.               41.                        Kıpçakça yazmış eserleri araştırma ve incelenme meseleleri. // «التايستيكا جەنە تٷركولوگييا جۋرنالى». – استانا, -№ 1, 2011. 53-58 بب.
2.               42.                        ارميان قىپشاق تٸلٸندەگٸ ەسكەرتكٸشتەردٸ زەرتتەۋدٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸ. // «التايستيكا جەنە تٷركولوگييا جۋرنالى». –استانا, 2011. -№ 2, 79-83 بب.
3.               43.                        «دانا حيكار سٶزٸ» تٸلٸنٸڭ مورفولوگييالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ. // حالىقارالىق تٷركٸتانۋ سيمپوزيۋمى. –استانا, 28-29 سەۋٸر, 2011 ج.
4.               44.                        ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ تٸلٸندەگٸ داۋىسسىز دىبىستاردىڭ گرافوفونەتيكالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ. // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ – ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى, -№5(39)-6(40), 2011. 16-19 بب. (0,4 ب/ت).
5.               45.                        “كامەنەتس حرونيكاسى” (XVIIع.)  تٸلٸندەگٸ زات ەسٸم  جۇرناقتارىنىڭ سيپاتى. // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 3(20)-4 (21), 2011. 68-71 بب. (0,3 ب/ت).
6.               46.                        بٸز بٸلەتٸن كەيكٸ كٸم? // «قازاقستان ەيەلدەرٸ» رەسپۋبليكالىق جۋرنالى, №3, 2011.

2012 جىل

1.               47.                        ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ تٸلٸنٸڭ لەكسيكالىق قۇرامى جايىندا. // “دامىتا وقىتۋداعى يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردىڭ ەدٸسنامالىق نەگٸزدەرٸ”: پ.ع.د., پروفەسسور امانگەلدٸ جاپباروۆتىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييا ماتەريالدارى. –شىمكەنت, 2012. (0,3 ب/ت).
2.               48.                        ياۆلەنيە ترانسونيميزاتسيي  ۆ تيۋركسكوي توپونوميي // ۆەستنيك كىرگىزسكوگو ناتسيونالنوگو ۋنيۆەرسيتەتا يم. ي. اراباەۆا, فيلولوگيچەسكيە ناۋكي: 9 ۆىپۋسك.  –بيشكەك, 2012. س. 91-95 (سواۆتور مىنباەۆ ن.ج.).
3.               49.                        لەكسيچەسكيە وسوبەننوستي يازىكا ارميانوپيسمەننوگو كىپچاكسكوگو پامياتنيكا «سلوۆو مۋدروگو حيكارا» // ماتەريالى V ۆسەروسسييسكوي تيۋركولوگيچەسكوي كونفەرەنتسيي, پوسۆياششەننوي 80-لەتييۋ ينستيتۋتا يستوريي, يازىكا ي ليتەراتۋرى ۋفيمسكوگو ناۋچنوگو تسەنترا ران «ۋرال-التاي: چەرەز ۆەكا ۆ بۋدۋششەە» (21-22 ييۋنيا 2012گ.). ت.2. –ۋفا, 2012.

2013 جىل

1.               50.                        ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ تٸلٸنٸڭ مورفولوگييالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ // «ەۋەزوۆ وقۋلارى - 2013» حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييا ماتەريالدارى. -شىمكەنت, 2013. (0,3 ب/ت).
2.               51.                        XVI-XVII عع. ارميان ەلٸپبيٸمەن جازىلعان قىپشاق تٸلٸ ەسكەرتكٸشتەرٸ: زەرتتەلۋٸ مەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ // “THE KIPCHAKS OF EURASIA: HISTORY, LANGUAGE, AND WRITTEN RECORDS” MATERIALS OF INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE REPUBLIC OF KAZAHSTAN. – ASTANA, 2013. S.251-260.
3.               52.                        ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ تٸلٸ سٶزدٸك قورىنىڭ قازاق تٸلٸ لەكسيكاسىمەن ساباقتاستىعى مەن ايىرماشىلىعى // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 2(27), –شىمكەنت, 2013. 37-41 بب.
4.               53.                        ارميان-قىپشاقتارى كاۆكازدا جەنە ەۋروپادا // تٷركٸ جازۋى قۇپيياسى اشىلۋىنىڭ 120 جىلدىعىنا ارنالعان «ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا: تاريح جەنە قازٸرگٸ كەزەڭ» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. –شىمكەنت, 2013.
5.               54.                        رەتسەنزييا: مىرزابەك چوكوتەگيننٸڭ «كىرگىز بوز ٷيٷنٷن جارالىشى, جاسالىشى, پايدالانىشى جانا الارداگى تارىحىي-مادانيياتتىك باالۋۋلۋكتار» زەرتتەۋ كٸتابىنا پٸكٸر // كىرگىز ەلينين ۋيۋتكۋلۋۋ سىرلارى. كىرگىز بوز ٷيٷنٷن جارالىشى, جاسالىشى, پايدالانىشى جانا الارداگى تارىحىي-مادانيياتتىك باالۋۋلۋكتار. – بيشكەك: التىن-پرينت, 2013. - 4-5 بەتتەر.
6.               55.                        رەتسەنزييا: مىرزابەك چوكوتەگين. توو كٶچمٶندٶرٷنٷن تۋۋراك-جايلارىنىن ەتنوگەنزديك جانا مادانيياتتىك نەگيزدەري. –بيشكەك, 2011. -147 ب. // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 2(27), –شىمكەنت, 2013. 190-191 بب. 
7.               56.                        عالىم – ازامات. پروفەسسور س.ج. مۋساەۆتىڭ 60 جىلدىعىنا // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 3-4(28-29), –شىمكەنت, 2013.
8.               57.                        الاتاۋداي اسقار تۇلعا. پروفەسسور س.ج. مۋساەۆتىڭ تۋعانىنا 60 جىل // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ – ناۋچنىي مير كازاحستانا» حالىقارالىق جۋرنالى, -№3-6(49-52), 2013. 411-413 بب.

2014 جىل

1.               58.                        V-XVII عاسىرلارداعى ورتالىق ازييا مەن قازاقستان تاريحىنا قاتىستى ارميان دەرەككٶزدەرٸ // ۋرال-التاي: چەرەز ۆەكا ۆ بۋدۋششەە: ماتەريالى VI ۆسەروسسييسكوي تيۋركولوگيچەسكوي كونفەرەنتسيي (س مەجدۋنارودنىم ۋچاستيەم). - ۋفا: يييال ۋنتس ران, 2014. 225-229 بب.
2.               59.                        ارميان-قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ تٸلٸ سٶزدٸك قورىن قازاق تٸلٸمەن سالىستىرۋ نەتيجەلەرٸنەن // Milli Medeniyet, Sayı 25. Afyonkarakisar-Kazan, 2014. 85-90 بب.
3.               60.                        قۇمىقتاردىڭ ناۋرىز جىرى// «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 1 (30), 2014. 147-152 بب.
4.               61.                        قازاقتىڭ ەتنوگرافييالىق كاتەگورييالار, ۇعىمدار مەن اتاۋلارىنىڭ دەستٷرلٸ جٷيەسٸ. ەنتسيكلوپەدييا. // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 1 (30), 2014. 159-161 بب.
5.               62.                        قۇمىقتاردىڭ قازاق جىرلارى// «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 2 (31), 2014. -91-106 بب.
6.               63.                        تۇعىرى بيٸك تۇلعا. عالىم-جازۋشى ق. سالعاراۇلىنىڭ 75 جىلدىعىنا // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 1 (30), 2014. 153-155 بب. (ق. انارباەۆپەن بٸرگە)

2015 جىل

1.               64.                        قۇمىق جىرلارى: كارتكوجاك بۋلان ماكسۋمان // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 1 (35), 2015.
2.               65.                        ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ تiلi مەن قازاق تiلiندەگi ورتاق سٶزدٸك قوردىڭ سيپاتى // قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ا. ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ تٷركولوگييا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىرۋىمەن «قازاق مەملەكەتتٸلٸگٸندەگٸ قازاق حاندىعىنىڭ ورنى» اتتى   2015 جىلى 19–21 مامىر  تٷركٸستان قالاسىندا ٶتكەن حالىقارالىق عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. – تٷركٸستان, 2015.
3.               66.                        قىپشاقتانۋ عىلىمىنىڭ نەگٸزٸن سالعان عالىم // قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ جەنە حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پروفەسسور ە. قۇرىشجانۇلىنىڭ 85 جىلدىعىنا وراي 2015 جىلعى 27 قاراشادا ٶتكەن «پروفەسسور ە. قۇرىشجانۇلى جەنە تٷركٸ دٷنيەسٸ: تٸل, تاريح, رۋحانييات» اتتى حالىقارالىق  عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. - الماتى, 2015.
4.               67.                        ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ قازاق تٸلٸنٸڭ تاريحىنا قاتىسى مەسەلەسٸنە //قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ جەنە حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پروفەسسور ە.قۇرىشجانۇلىنىڭ 85 جىلدىعىنا وراي 2015 جىلعى 27 قاراشادا ٶتكەن «پروفەسسور ە. قۇرىشجانۇلى جەنە تٷركٸ دٷنيەسٸ: تٸل, تاريح, رۋحانييات» اتتى حالىقارالىق  عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييانىڭ ماتەريالدارى. - الماتى, 2015.  (س. تٶرەبەكوۆامەن بٸرگە).
5.               68.                        ارميان جازۋلى قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ جەنە قازاق تٸلٸنٸڭ تاريحى مەسەلەسٸ // «قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 2 (36), 2015. (س. تٶرەبەكوۆامەن بٸرگە)
6.               69.                        قىپشاق ەسكەرتكٸشتەرٸ تٸلٸنٸڭ ٶزٸندٸك مورفولوگييالىق ەرەكشەلٸكتەرٸ جايىندا // «تٷركٸ حالىقتارىنىڭ تاريحى مەن مەدەنيەتٸ – قازاق حاندىعىنىڭ رۋحاني ٶزەگٸ» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييانىڭ ەڭبەكتەرٸ. 4-7 جەلتوقسان. –شىمكەنت: «ەلەم» باسپاسى, 2015. -322 ب. ٸٸٸ بٶلٸم. -8-12 بب. (گ.ن. نۋرعازينامەن بٸرگە)
7.               70.                        اكادەميك ب.ە. كٶمەكوۆ 75 جاستا //«قازاقتانۋ-كازاحوۆەدەنيە» جۋرنالى. № 2 (36), 2015. (ق. انارباەۆپەن بٸرگە).

2016 جىل

1.               71.                        كاۆكازسىرتى جەرٸندەگٸ تٷركٸ-قىپشاق نەگٸزدٸ ارميان انتروپونيمدەرٸ // اباي اتىنداعى قازۇپۋ حابارشىسى. فيلولوگييا سەريياسى. – الماتى, 2016.
2.               72.                        ارميان-قىپشاق تٸلٸندەگٸ سوت جازبالارىنىڭ تاريحي-تٸلدٸك ماڭىزى (XVI-XVII عع.) // «قازاقستاننىڭ عىلىمي ەلەمٸ» جۋرنالى, -شىمكەنت, 2016.
3.               73.                        قىپشاقتاردىڭ وڭتٷستٸك كاۆكازداعى ٸزدەرٸ // التايستيكا جەنە تٷركولوگييا. –استانا, 2016 (باسپادا).
4.               74.                        ارمەنييا مەن گرۋزيياداعىتٷركٸ-قىپشاق ەتنوتوپونيمدەرٸنٸڭ سيپاتى // «مەدەني مۇرا» جۋرنالى. –استانا, 2016.
5.               75.                        قىپشاق جازبا ەسكەرتكٸشتەرٸ تٸلٸندەگٸ ەتنومەدەني لەكسيكانى زەرتتەۋ مەسەلەسٸنە // «تٷركولوگييا» جۋرنالى. –تٷركٸستان, 2016.

 ۇلت پورتالى