دۋلات يسابەكوۆ. سٶز بار, قۇلاق جوق, قۇلاق بولسا, قۇلىق جوق

دۋلات يسابەكوۆ. سٶز بار, قۇلاق جوق, قۇلاق بولسا, قۇلىق جوق

جاسىمىز بٸرازعا كەلگەن سوڭ قوعامداعى قۇبىلىستاردى بۇرىنعى كەزەڭمەن سالىستىرىپ قارايمىز. ال وتىزدىڭ ار جاق-بەر جاعىنداعى جاستار بۇرىنعى ۋاقىتتا سٶزدٸڭ ەسەرٸنٸڭ قانداي بولعانىن كٶرمەگەن سوڭ سالىس­تىرا المايدى. كوممۋنيستٸك پارتييانىڭ بەرٸمٸزدٸ بۇيدالاپ ۇستاپ تۇرعان تۇسىندا دا كەز كەلگەن سالاداعى كەمشٸلٸكتٸ ايتۋعا, جازۋعا بولاتىن, ديرەكتوردىڭ, ورىنباساردىڭ ٶزگە دە لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەردٸڭ جۇمىسى سىنالاتىن, بٸراق پارتيياعا تٸل تيگٸزبەيتٸن.

الدا-جالدا وبلىستىق نەمەسە رەسپۋ­ب­لي­كالىق باسىلىمنىڭ بەتٸندە ەلگە بەلگٸلٸ ادامدار, كەنٸگٸ جۋرناليس­تەر باسشىلارعا سىن ايتسا, ول مٸندەتتٸ تٷردە ورتالىق كوميتەتتٸڭ تيٸستٸ بٶلٸمدەرٸندە تالقىلاناتىن. ەڭ الدىمەن گازەتتٸڭ بەتٸندە جارييالانعان فاكتٸنٸڭ راس-ٶتٸ­رٸگٸ انىقتالاتىن. راس بولسا شارا قول­دا­نىلاتىن, ٶتٸرٸك بولسا جۋرناليستٸڭ باسىنا ەڭگٸرتاياق ورناتاتىن. سٶزدٸڭ سۇراۋى بولاتىنىن ەسكەرگەن سوڭ جۋرناليستەر دە ماقالاسىنا نەگٸزسٸز فاكتٸ قوسپايتىن. ەلٸ كٷنگە ەسٸمدە, قىزىلوردا وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسا­رى­نىڭ اتى «يزۆەستييا» گازەتٸندەگٸ باس ماقالاعا شىعىپ كەتكەن ەكەن. سونداعىسى سىردىڭ جاعاسىنان ەكٸ قاباتتى ٷي سالدىرىپتى. ول ٷيگە قالتاي مۇحامەدجانوۆ­تىڭ 50 جىلدىق تويىندا تاحاۋي احتانوۆ, قالاعاڭ ٷشەۋمٸز بارىپ دەم تاتقانبىز. بٷگٸنگٸ اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ ٷيلەرٸنە قارا­عاندا ول ەنشەيٸن كەپە عانا. ما­قا­لانىڭ ٸشٸندەگٸ بٸر ابزاتس ٷشٸن ەلگٸ ورىنباسار پارتييالىق بيلەتتەن دە, جۇمىستان دا قاعىلىپ قالعان ەدٸ. سٶز ٶتەتٸن, سٶزبەن ايتىلعان سىن ٶتەتٸن سونداي كەزەڭدەر بولدى. ال قازٸر دٷنيەنٸ تٶڭكەرٸپ ايتساڭ دا, سٶزگە قۇلاق اسار بولماي تۇر.

بۇدان بٸراز جىل بۇرىن شەرحان مۇرتازا مەن كامال سمايىلوۆتىڭ بٸر-بٸرٸنە جازعان حاتتارى قوعامعا سەل دە بولسا سەرپٸن بەرگەن ەدٸ. كەيٸنگٸ ۋاقىتتا باسشىلار بٸر­تە-بٸرتە سٶزگە مەن بەرمەيتٸن بولدى. ولار پليۋرەاليزم دەگەندٸ باسقاشا تٷ­سٸنەتٸن بولدى. ەركٸم ٶز پٸكٸرٸن ايتۋعا قا­قىلى, ول ٶز پٸكٸرٸ. ەگەر بٸرەۋ توسىن ۇسىنىس, جٶن سىن ايتىپ جاتسا, وعان قارسى پٸكٸر ۇيىمداستىرا سالادى. سٸزگە ۇناماسا باسقاعا ۇناپ جاتىر دەگەن جەلەۋمەن تەلەديداردان ادامداردى سٶيلە­تەدٸ, نە گازەت بەتٸنەن ماقالا شىعارتادى. سٶيتٸپ, ٶزگەرۋ كەرەك مەسەلە ٶزگەرمەيدٸ, حالىقتىڭ دا وعان ەبدەن ەتٸ ٷيرەنٸپ كەتتٸ. ايتىلادى, ايتىلادى دا, ايتىلعان جەر­دە قالادى. كەرەمەت ماقالا جارييالانسا جۇرت قوس قولداپ قولدايدى, «سەن جاقسى جازىپسىڭ, سەن ايتپاساڭ كٸم ايتادى, قازٸر حالىقتىڭ مٷددەسٸن جازۋشىلار عانا قورعايدى عوي», – دەپ مەز بولادى. سٶيتە تۇرا ەشتەڭە ٶزگەرمەيتٸنٸن ٸش­تەرٸ سەزەدٸ.

«تىڭدالماعان سٶز جەتٸم» قالعاندىقتان دا قوعامدا بويكٷيەزدٸك, سەلقوستىق, نەمقۇرايلىلىق قالىپتاستى. اشىق ايتىلادى, ٶتكٸر جازىلادى, بٸراق بيلٸك بەرٸبٸر ٶز دەگەنٸنٸن جاسايدى دەگەن پٸكٸر قوعامعا ورنىعىپ الدى. ونى بيلٸك جاعى دا وقيدى, وقيدى دا, ايتسا ايتا بەر­­سٸن, سٶز بوستاندىعى عوي دەپ, سوعان ىسى­رىپ قويا سالادى. بيلٸك ەشكٸمنەن اقىل سۇرامايتىن دەرەجەگە جەتتٸ. حالىق­تىڭ پٸكٸرٸن تۇمشالاپ جاتقان ەشكٸم جوق, حالىقتىڭ ايتۋعا مٷمكٸندٸگٸ بار, تسەنزۋرا جوق دەپ قاراپ وتىر. ايتىلعان, جازىلعان كەمشٸلٸكتەردٸ جٶندەۋگە تالپىنبايدى. بۇرىن ورتالىق كوميتەتتە مەدەنيەت جەنە ٷگٸت ناسيحات دەگەن بٶلٸمدەر بولدى. وسى ەكٸ بٶلٸم بٸزدٸڭ يدەولوگييامىزدى باسقارىپ وتىراتىن. ايتىلعان مەسەلەگە مٸندەتتٸ تٷردە مويىن بۇرىپ, مٸندەتتٸ تٷردە شارا قولداناتىن. نە كەمشٸلٸكتٸ جٶندەيٸك, نە دۇرىس-بۇرىستىعىن انىقتاي­تىن. قازٸر بٸزدٸڭ ورتالىق اپپاراتتارىمىزدا باسپاسٶزبەن جۇمىس ٸستەيتٸن بٶ­لٸم­دەر جوق. جالپى, ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸ دە­گەن­نٸڭ فۋنكتسيياسىنا نە كٸرەتٸنٸن, ناقتى قانداي جۇمىس اتقارىپ جاتقانىن بٸل­مەي­مٸز. «يت ٷرەدٸ, كەرۋەن كٶشەدٸ» دەگەن پرين­تسيپپەن بٸزدٸڭ قوعام ٸلگەرٸ جىلجىپ بارادى. ەلدٸڭ پٸكٸرٸنە, ەلدٸڭ ٸشٸنەن شىق­قان تۇلعالاردىڭ سٶزٸنە ەلەڭ ەتپەيتٸن دەرەجەگە جەتتٸ. «سٶز تٷزەلدٸ, تىڭداۋشى سەن دە تٷزەل» دەگەن ٷمٸتتٸ كەزەڭنەن ٶتٸپ كەتتٸك. بۇل جايت مەنٸ دە اشىندىرادى. قوعامعا پايدام تيە مە, مىنا كەمشٸلٸكتٸ ايتسام تٷزەلە مە, دەگەن ويمەن بٸرشاما ماقالالار جازدىم, كٶپ ەڭبەكتەندٸم. ەشكٸم قۇلاق اسپاعان سوڭ, ايتارلىقتاي نەتيجە بولماعان سوڭ قويدىم. كٶزٸ­قاراق­تى جۇرت ونى بٸلەدٸ. ايتىلعان سٶز ايتىلعان جەردە قالىپ جاتىر. سٶز بار, قۇلاق جوق, قۇلاق بولسا, قۇلىق جوق زاماندا ٶمٸر سٷرٸپ جاتىرمىز.

دۋلات يسابەكوۆ,

جازۋشى, دراماتۋرگ,
قر مەملەكەتتٸك
سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى