"100 جاڭا ەسٸم". انتىنا ادال ازامات

"100 جاڭا ەسٸم".  انتىنا ادال ازامات
ەلباسى ٶزٸنٸڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسٸم» جوباسىن قولعا الىپ, ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ جىلدارىندا تابىسقا جەتكەن ازاماتتاردىڭ ەسٸمدەرٸن تاريح تاراۋىنا ەنگٸزٸپ, ولاردىڭ سان تاراۋ ٶمٸر جولدارىنداعى ٶرەلٸ ٸستەرٸن ٶسكەلەڭ ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ كٶرسەتتٸ.

يە, قازاقستان – تۇتاس مەملەكەت بولسا, ونىڭ ٶركەندەپ ٶسۋٸ, كٶركەيٸپ, كەمەلدەنۋٸ ەر ايماقتىڭ ٶزٸندٸك تٸرشٸلٸك تىنىسىنا قاراي ەر باعىتتا جٷيەلٸ جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸمەن باعالانادى. ولاي بولسا, ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸنٸڭ ارتىپ, ەلەۋمەتتٸك جاعدايىنىڭ تۇراقتالۋى جولىندا بٷگٸنگٸ قوعامنىڭ بەسەكەلەستٸك تالابىنا ساي تەر تٶگٸپ  جٷرگەن ازاماتتار قاتارى از ەمەس.

تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا ەل ەكونوميكاسى اسا سىندارلى كەزەڭنەن ٶتكەنٸ بەلگٸلٸ. سول كەزەڭدە ەلەۋمەتتٸك سالانىڭ اۋقىمدى بٸر بٶلٸگٸ – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ الدىندا تۇرعان كٶپتەگەن كٷرمەۋلٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋدٸڭ وڭايعا سوقپاعانى انىق. دەسەك تە, ٶتپەلٸ قيىندىقتارعا دەس بەرمەي, ەلٸمٸزدە مەديتسينا سالاسىنىڭ ەلەمدٸك ستاندارتتارعا ساي جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە قول جەتكٸزٸپ, حالىققا جوعارى ساپادا قىزمەت كٶرسەتۋ ٸسٸن جولعا قويعان جەرلەسٸمٸز تابىنباەۆ ناريمان بولتايۇلىنىڭ ەڭبەگٸن ەل-جۇرت  ەرەكشە باعالايدى.

ول 1961 جىل 23 اقپاندا قىزىلوردا وبلىسى, جالا¬عاش اۋدانى, جالاعاش كەنتٸندە دٷنيەگە كەلگەن. اۋدان  ورتالىعىنداعى №31 ورتا مەكتەبٸندە وقىپ جٷرگەن بوزبالا شاعىندا ول ادام ٶمٸرٸنە اراشا تۇرىپ, دەرتٸنە داۋا تاباتىن دەرٸگەر بولۋدى ارماندايتىن. تەك ارمانداپ قانا قويعان جوق, بويىنداعى تاۋداي تالابىن شىڭداپ, الدىنا بيٸك ماقسات قويدى. وسىلايشا 1984 جىلى الماتى مەملەكەتتٸك مەديتسينا ينستيتۋتىنا  (قازٸرگٸ قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتٸ) تٷسٸپ, جوعارى بٸلٸم الادى.

العاشقى ەڭبەك جولىن 1984-1986 جىلدارى قىزىل¬وردا وبلىسى جالاعاش اۋداندىق اۋرۋحاناسىندا دەرٸگەر بولىپ باستاعان ول ٶز ماماندىعىنىڭ ادام ٶمٸرٸ ٷشٸن ٶتە جاۋاپتى ەكەنٸن سەزٸندٸ. كٷنٸ-تٷنٸ ۋاقىتپەن ساناسپاي, ٶمٸرٸ ٷشٸن ارپالىسقان تالاي جانداردىڭ تاعدىرىنا اراشا تٷستٸ.  

ال 1986-1993 جىلدارى قىزىلوردا وبلىستىق اۋرۋحاناسىندا بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ, باس دەرٸگەردٸڭ ورىنباسارى, 1994-1996 جىلدارى الماتى وبلىسى قاراساي اۋداندىق اۋرۋحاناسىندا دەرٸگەر, باس دەرٸگەردٸڭ ورىنباسارى, 1997-2007 جىلدارى ۋرولوگييا عىلىمي ورتالىعىندا عىلىمي قىزمەتكەر, اعا عىلىمي قىزمەتكەر, بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ, 2007-2008 جىلدارى باس دەرٸگەر بولىپ قىزمەت اتقارعان جىلدارىندا جالپى مەديتسينا سالاسىن زامان تالابىنا ساي جاڭعىرتۋ مەسەلەسٸنە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلەدٸ. بٸلٸكتٸ مامان 2008 جىلى قىزىلوردا قالاسىنداعى مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ باس دەرٸگەرٸ بولعان كەزٸندە بٸلٸمٸ مەن تەجٸريبەسٸن ايانباي جۇمساپ, سالا جۇمىسىنا سەرپٸن بەردٸ. ال 2014 جىلى «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى – 2020» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى بويىنشا وبلىس ورتالىعىنان «MEDIUM» اندرولوگييا جەنە ۋرولوگييا ورتالىعىن اشىپ, بٷگٸنگە دەيٸن ايماق تۇرعىندارىنا ساپالى قىزمەت كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. ايتالىق, بۇل ورتالىقتا بٸلٸكتٸ دەرٸگەرلەردٸڭ كەڭەسٸ, ۋلترادىبىستىق جەنە لابوراتورييالىق دياگنوستيكا, فيزيوتەراپەۆتٸك, پروتسەدۋرالىق كابينەتتەر قىزمەتٸ, كٷندٸزگٸ ستاتسيونار جۇمىس جاسايدى.بٷگٸندە بۇل ورتالىق ەلٸمٸزدەگٸ ۋرولوگييا عىلىمي ورتالىعىنىڭ فيليالى دەڭگەيٸندە قىزمەت كٶرسەتەدٸ.  «MEDIUM» جشس مەكەمەسٸن دەرٸگەردٸڭ جۇبايى مادينا تابىنباەۆا باسقارادى. ال ناريمان بولتايۇلى مۇندا جوعارى ساپادا دەرٸگەرلٸك قىزمەت كٶرسەتەدٸ.    

 

قازٸرگٸ تاڭدا ن.تابىنباەۆ «ونكولوگييا جەنە ترانسپلانتولوگييا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ باسقارما تٶراعاسى.

يە, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى تاباندى ەڭبەك ەتكەن بٸلٸكتٸ دەرٸگەر  مەديتسينا سالاسى بويىنشا كٶپتەگەن جەتٸستٸكتەرگە جەتتٸ. اتاپ ايتار بولساق, ول 130 عىلىم ماقالالاردىڭ, 5 مونوگرافييانىڭ, 2 وقۋ قۇرالى¬نىڭ, 5 ەدٸستەمەلٸك نۇسقاۋلىقتىڭ, 9 اۆتورلىق كۋەلٸكتٸڭ يەسٸ. سونداي-اق, ونىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن 3 مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى عىلىمي دەرەجەسٸن قورعادى.

بٷگٸندە ول مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, دەنساۋلىق ساقتاۋ ٸسٸندە جوعارى -ساناتتى بٸلٸكتٸ دەرٸگەر-ۋرولوگ, ەۋروپالىق ۋرولوگتار اسسوتسياتسيياسىنىڭ مٷشەسٸ, قر كلينيكالىق جەنە فۋندامەنتالدىق مەديتسينا عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ, ب.ۋ.دجاربۋرسىن اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي ۋرولوگييا ورتالىعىنىڭ قۇرمەتتٸ پروفەسسورى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ٸسٸنٸڭ ٷزدٸگٸ, قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ تاراپىنان «قۇرمەت گراموتاسىن», «شاپاعات» مەدالٸن يەلەنگەن بٸلٸكتٸ دە بٸرەگەي مامان.

وسىنشا بيٸك لاۋازىم, اتاق, ابىرويدىڭ تٶرٸندە تۇرسا دا, ول كٸسٸمەن ەڭگٸمەلەسۋ بارىسىندا بويىنداعى قاراپايىمدىلىق قاسيەتٸن, ادامي بولمىسىنىڭ بارىنشا شىنايىلىعىن, ازاماتتىق ۇستانىمىنىڭ بەرٸكتٸگٸن اڭعاردىق.

انتىنا ادال ەڭبەگٸمەن, حالقىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتٸپ كەلە جاتقان بٸلٸكتٸ دەرٸگەر, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ناريمان بولتايۇلىنىڭ ايتۋىنشا,  رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ مەنٸ – تابيعي قالپىمىزدى ساقتاي وتىرىپ, جاھاندىق دامۋدىڭ جاعىمدى جاڭالىقتارىن قابىلداي بٸلۋ قاجەت.      

عازيزا ەبٸلدا