Jalpy turmystyq zorlyq zomyblyq máselesi qanshama jyldardan keiin endi«kóleńkeden» shyǵýda. Onyń ózindik bir sebebi tirandardan jábir kórgen áielder BAQ pen áleýmettik jelilerge óziniń oqiǵalaryn ashyq aita bastaýy bolar, dep jazdy Parlamentarizm institýtynyń sarapshysy Dana Súleimenova.
Bas prokýratýranyń málimetinshe, Qazaqstanda jyl saiyn otbasylyq abiýzerlerdiń qolynan keminde 80 áiel qaza tabady, kúndelikti politsiiaǵa turmystyq zorlyq-zombylyq faktileri boiynsha 300-ge jýyq aryz kelip túsedi. Eger bul zań bir jyl erte qabyldanǵanda múmkin statistika basqasha bolar ma edi…
Sarapshynyń jazýynsha, turmystyq zorlyq-zombylyqty kriminalizatsiialaý, balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń barlyq túrleri úshin jazany qatańdatý jáne turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy aldyn alý sharalary negizgi zańnamalyq jańashyldyqtar bolyp tabylady.
«Negizgi Zań 15 zańnamalyq aktisine, onyń ishinde jeti kodeks pen segiz zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeidi. Endi jańa zań boiynsha áielder men balalardyń densaýlyǵyna birneshe ret uryp-soǵý jáne ziian keltirý kezinde tatýlasý qarastyrylmaǵan.
Atap aitqanda, qazir densaýlyqqa qasaqana ortasha jáne aýyr ziian keltirgeni úshin tek 8 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý qarastyrylǵan. Al buryn aiyptalýshy bostandyqty shekteýi múmkin edi.
Densaýlyqqa jeńil ziian keltirý týraly bap ta qatańdatyldy-200 AEK-ke deiin aiyppul salý nemese 50 táýlikke deiin qamaýǵa alý kózdeledi. Sonymen qatar, qazir bul qylmys úshin ákimshilik emes, qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵan. Osy qylmys aýyrlatatyn mán-jailar bolǵan kezde 1000 AEK-ke deiin aiyppul salýdy ne 2 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrýdy nemese shekteýdi kózdeidi.
Sondai-aq qylmystyq quqyq buzýshylyq retinde qaita biliktiligi bar uryp-soǵý úshin 80 AEK-ke deiin aiyppul nemese 25 táýlikke deiin qamaýǵa alý túrindegi jaza kózdelgen. Aýyrlatatyn jaǵdailarda uryp-soǵý 200 AEK-ke deiin aiyppul salýǵa ne 50 táýlikke deiin qamaýǵa alýǵa ákep soǵady», dep jazdy sarapshy D.Súleimenova.
Sonymen qatar, mamannyń aitýynsha, azaptaý úshin jaýapkershilik kúsheitildi. Endi 2 jyldan 3 jylǵa deiin, aýyrlatatyn jaǵdailarda 4 jyldan 7 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý kózdelýde.
Jańa zań qazaqstandyq qoǵamdy shyn máninde saýyqtyrýǵa arnalǵan, óitkeni otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq qoǵamnyń qazirgi zamanǵy qasireti bolyp tabylady. Mundai qylmystar úshin jazany qatańdatyldy. Osylaisha halyq arasynda qundylyqtardyń jańa júiesin qalyptastyrady.
«Bul júiede basty nazar áielderdiń quqyqtaryn qurmetteý jáne olar men erler arasyndaǵy salaýatty qarym-qatynasty qalyptastyrý bolýy kerek. Bul qundylyqtardy óskeleń urpaqtyń sanasyna sińirý qajet» deidi sarapshy.
