QR Premer-Ministri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótip jatqan Úkimet otyrysy jylý berý maýsymynyń ótýi máselesin qaraýdan bastaldy. Energetika ministri Q. Bozymbaev pen investitsiialar jáne damý ministri J. Qasymbek jaǵdai týraly baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Q. Bozymbaevtyń aitýynsha, jalpy kúzgi-qysqy kezeń shtattyq rejimde ótip jatyr. Keshe, 24 jeltoqsanda eń joǵarǵy elektr júktemesi 14 740 megavatqa nemese jylytý kezeńine josparlanǵan maksimýmnyń 99% jetti. Bul — sońǵy jyldardaǵy rekordtyq kórsetkish. Jalpy, halyq elektr jáne jylý energiiasymen tolyqtai qamtylǵan.
Energetika ministriniń sózine qaraǵanda, bir jylǵa josparlanǵan elektr stantsiialaryndaǵy jóndeý jumystary is júzinde aiaqtalǵan. 8 energoblok, 52 qazandyq pen 44 týrbina, 28,3 myń shaqyrym elektr berý jelileri jáne ortalyqtandyrylǵan jylýmen jabdyqtaý aimaǵyndaǵy 500 qazandyq jóndeýden ótken.
«Elektr stantsiialarynyń otyn qoimalarynda 4 mln tonna kómir jáne 112 myń tonna mazýt jinaqtaldy, bul bekitilgen normaǵa sáikes keledi. Ortalyqtandyrylǵan jylýmen jabdyqtaý aimaǵyndaǵy qazandyqtarda kómir qory 978,8 myń tonnany, mazýt 115,2 myń tonnany qurap otyr», — dedi Q. Bozymbaev.
Ákimdikterdiń ótinimderine sáikes, Energetika ministrligi kúzgi-qysqy kezeńde 312 myń tonna kóleminde áleýmettik-óndiristik obektilerge mazýtty jetkizý boiynsha óńirlerdi belgileý kestesin bekitken bolatyn. Qazan-qarasha ailarynda keste 86%-ǵa oryndaldy. Ministrlik ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip qazirgi jylytý maýsymynyń turaqty ótýi úshin jumystardy jalǵastyrýda.
Investitsiialar jáne damý ministri J. Qasymbek 2018-2019 jj. jylytý maýsymy elimizdiń barlyq óńirlerinde turaquty rejimde ótip jatqanyn baniadady. QR IDM jylýmen qamtý, sýmen qamtý jáne sý burý jelilerinde tehnologiialyq buzýshylyqtarǵa qatysty jylytý maýysymynyń barysyna monitoring júrgizip otyr. Ákimdikter men QR Ishki ister ministrliginiń Tótenshe jaǵdailar komiteti kún saiyn QR IDM-ge tirshilikti qamtamasyz etý nysandaryndaǵy tehnologiialyq buzýshylyqtar týraly aqparat berip otyrady.
«Jylytý maýsymy bastalaǵannan beri tirshilikti qamtamasyz etýdiń kommýnaldyq júielerinde 24 tehnologiialyq buzýshylyq anyqtaldy, bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda eki ese az. Ákimdikter atalǵan tehnologiialyq buzýshylyqtardy qysqa ýaqyt ishinde joidy», — dedi J. Qasymbek.
Sonymen qatar, J. Qasymbektiń aitýynsha, apattardyń aldyn alý úshin ákimdikter halyqtyń kúndelikti tirshiligin qamtamasyz etý júieleriniń úzdiksiz jumys isteýine baqylaýdy kúsheitýleri kerek. Sondai-aq, tehnologiialyq aqaýlardy jyldam qalpyna keltirip, jylytý maýsymyna jaýapty adamdardyń kezekshiligin mereke kúnderi de uiymdastyrý qajet.
Debitorlyq bereshekke qatysty jaǵdai týraly baiandai otyryp, J. Qasymbek 01.12.2018 jaǵdai boiynsha debitorlyq bereshek 12 995 mln tg quraǵanyn atap ótti. Osyǵan orai ákimdikter debitorlyq bereshekti azaitý jumystaryn baqylaýdy kúsheitýleri kerek jáne bereshekterdiń ósýine jol
bermeýleri qajet.
Kómirmen qamtamasyz etýge qatysty aitar bolsaq, QR IDM shuǵyl derekterine sáikes, 20 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha, biyl jyl basynan beri elimizdiń kómir óndirýshi kompaniialary 109,2 mln tonna kómir óndirgen. Energiia óndirýshi kásiporyndarǵa 56,4 mln tonna kómir jóneltildi. Kommýnaldyq-turmystyq qajettilikterge jáne halyqqa 12,4 mln tonna kómir jóneltildi. 27,7 mln tonna kómir eksporttaldy. 2018 jyldyń sońyna deiin kómir óndirý kólemi shamamen 112 mln tonna bolady dep kútilýde. Biyl jylytý maýsymy bastalǵannan beri (1 mamyrdan 20 jeltoqsan aralyǵynda) temirjol kóligimen 46,8 mln tonna kómir tasymaldandy.
Aita ketý kerek, 2018–2019 jj. kezeńinde kommýnaldyq-turmystyq qajettilikter men halyqqa kómir ónimderiniń josparly qajettilikterin qamtamasyz etýge júrgiziletin monitoring investitsiialar jáne damý, energetika ministrlikteriniń birlesken buiryqtary aiasynda jalǵasyp jatyr.
Búgingi tańda jyldyq josparǵa qatysty alǵanda kómir qorlarymen qamtylý deńgeii 93,2% quraidy. Barlyq derlik óńir halyq pen kommýnaldyq-turmystyq sektorǵa kómir jetkizý kestesin ýaqytynan buryn oryndaýda.
«Ákimdikter men kómir satýshylar arasynda jasalǵan memorandýmdar esebinen sońǵy 4 aptada elimizdiń barlyq óńirinde kommýnaldyq-turmystyq qajettilik pen halyqqa satylatyn kómirdiń baǵasy orta eseppen 15-20%-ǵa tómendedi», — dep habarlap J. Qasymbek, jalpy 2018/19 jyldardaǵy jylytý maýsymynyń ótýi QR IDM-niń turaqty baqylaýyna alynǵanyn atap ótti.
Sondai-aq, otyrys barysynda jylytý maýsymynyń turaqty ótýin qamtamasyz etý boiynsha óńirlerde qabyldanyp jatqan sharalar týraly Aqmola oblysynyń ákimi — M. Myrzalin, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi — D. Ahmetov, Qaraǵandy oblysynyń ákimi — E. Qoshanov, Pavlodar oblysynyń ákimi — B. Baqaýov, Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi — Q. Aqsaqalov, Qostanai oblysynyń ákimi — A. Muhambetov, Aqtóbe oblysynyń ákimi — B. Saparbaev, Astana qalasynyń ákimi — B. Sultanov baiandady.
