Foto:astana-akshamy.kz
2024 jyldyń basynan beri 7,3 myńnan astam etnikalyq qazaq qandas mártebesin aldy, -dep habarlaidy "Ult Aqparat" QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń resmi saityna silteme jasap.
2024 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha 7 353 etnikalyq qazaq tarihi otanymen tabysyp, qandas mártebesin aldy. Jalpy 1991 jyldan beri respýblikaǵa 1 mln 135,7 myń etnikalyq qazaq oraldy.
Jyl basynan Qazaqstanǵa kelgen qandastardyń jartysy (49,4%) Qytaidan, 6,3% – Túrikmenstannan, 5,4% – Mońǵoliiadan, 34,4% – Ózbekstannan, 3,2% – Reseiden jáne 1,3% basqa elderden.
Osy jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha eńbekke qabiletti jastaǵy etnikalyq qonys aýdarýshylar sany 59,1%-dy, eńbekke qabiletti jastan kishi 31,2%-dy jáne zeinetkerler 9,7%-dy quraidy.
Eńbekke qabiletti jastaǵy qandastardyń ishinen bilim deńgeii boiynsha 16,9%-y joǵary bilimdi, 22,6%-y orta kásibi bilimdi, 55,3%-y jalpy orta bilimdi, jáne 5,2%-ynyń bilim joq.
Qonys aýdarǵan etnikalyq qazaqtar respýblikanyń túrli óńirlerine qonystandy.
Sonymen birge, qandastardy qonystandyrý úshin kelesidei eńbek kúshi tapshy óńirler anyqtaldy: Aqmola, Abai, Qostanai, Pavlodar, Shyǵys jáne Soltústik Qazaqstan oblystary.
Qonystandyrý óńirlerinde 2024 jylǵa arnalǵan qandastardy qabyldaý kvotasy 2 433 adamdy quraidy. 2024 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha qonystandyrý óńirlerine 1697 qandas qonys aýdardy.
Joǵaryda atalǵan óńirlerde qonystanǵan qandastarǵa kóshýge sýbsidiia túrinde memlekettik qoldaý sharalary usynylady – bir mezgilde otaǵasyna jáne otbasynyń árbir múshesine 70 AEK (258,4 myń teńge) mólsherinde; turǵyn úi jaldaýǵa jáne kommýnaldyq qyzmetterge aqy tóleýge – bir jyl ishinde 15-ten 30 AEK (55,3-den 110,7 myń teńgege deiin) mólsherinde.
Jyl basynan beri 1405 qandasqa túrli qoldaý sharalary kórsetildi. Atap aitqanda, 419 adam turaqty jumysqa ornalastyryldy.
Sonymen qatar erikti qonys aýdarýdyń tiimdiligin arttyrý maqsatynda azamattardy soltústik óńirlerge qonys aýdarýǵa qatysatyn jumys berýshilerdi qoldaý boiynsha institýtsionaldyq sharalar qabyldandy. Turǵyn úi satyp alý, salý úshin nemese ipotekalyq turǵyn úi qaryzdary boiynsha bastapqy jarnanyń bir bóligin jabý úshin ekonomikalyq utqyrlyq sertifikaty turǵyn úi qunynyń 50%-y nemese bir otbasyna 4,28 mln teńgege deiin mólsherinde birjolǵy óteýsiz jáne qaitarymsyz negizde engizildi.
Esterińizge sala keteiik, 2023 jyldan bastap pilottyq rejimde Qazaqstan elshilikteri arqyly «bir tereze» qaǵidaty boiynsha qandas mártebesin berý tetigi iske asyryldy. Pilottyq joba sheńberinde elimizge barý, jumys orny, turǵyn úi berý múmkindikteri týraly máseleni sheshýge jáne respýblika aýmaǵyna kirmei-aq qandas mártebesin alýǵa bolady. Búgingi tańda etnikalyq qazaqtardan jańa formatta 9 569 ótinish qabyldandy.
