Almaty.tv
Jetisý oblysy erte júktilik boiynsha respýblikada besinshi orynda tur. Ótken jyly 91 jasóspirimniń aiaǵy aýyr bolyp qalǵan. Al, biyl 9 aida 105 kámeletke tolmaǵan qyz júktiligi boiynsha esepke alynǵan, dep habarlaidy «Ult aqparat» inbusiness.kz-ke silteme jasap.
Oqý oqyp, erteń maman bolady dep úmit artqan órimdei qyzdar erte "Ana" atanyp otyr. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy mamandarynyń málimetinshe, joǵaryda atalǵan 105-tiń 69-y bosanyp alsa, on qyzda túsik bolǵan. Al 26 jasóspirimniń ai-kúni jaqyndap otyr.
"Erte júkti bolǵan qyzdardyń 80 paiyzy 17 jasta. Ekeýinen basqasynyń barlyǵy tolyq otbasynan shyqqan. Anasy da, ákesi de bar. Eki qyz mektep oqýshysy. Bosanyp alǵan qyzdar qazir enelerimen, joldastarymen birge turyp jatyr. Biz de óz tarapymyzdan kámeletke jasy tolmaǵandarǵa túsindirme jumystaryn ótkizip, erte júktiliktiń aldyn alýmen kúresip jatyrmyz. Áielder isteri jáne otbasylyq demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiianyń bastamasymen halyqtyń reprodýktivti densaýlyǵyn qorǵaýǵa arnalǵan ashyq esik kúni Jetisý oblysy boiynsha 16 meditsinalyq uiymda ótkizildi. Onda jalpy 3 myńnan asa qyz-kelinshekterdi qabyldadyq. Onyń 632-si jasóspirimder boldy", – deidi Jetisý oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Janetta Nurmanbetova.
Bilim berý uiymdarynda kámeletke tolmaǵandar arasynda zorlyq-zombylyq, jynystyq qatynastyń oryn alý sebepterin jedel anyqtaý jáne shuǵyl psihologiialyq keńes kórsetetin jumys toby qurylǵan. Sondai-aq, basqarmadaǵylar erte júktiliktiń aldyn alý maqsatynda psihologtar men mektep medbikeleri saýalnamalar men jeke áńgimelesýler únemi júrgizip otyratynyn aitady. Biraq, ata-analardyń deni balalarymen bul taqyrypta ashyq sóilesýge qarsylyq bildiretin kórinedi. Mamandar erte júktiliktiń aldyn alý úshin jynystyq tárbie 12 jastan bastap júrgizilse deidi. Aita keteiik, ótken jyly oblystaǵy mektep oqýshylary arasynda erte júktilik boiynsha 5 fakt tirkelgen bolatyn.
"Bul problemanyń týyndaý sebepteriniń biri áleýmettik jeliden be dep oilaimyn. Óitkeni, balasynyń gadjetten ne kórip júrgenin únemi qadaǵalap otyrǵan eshkim joq. Bul úlken másele. Urpaq tárbiesimen qazir tiktok, instagramm ainalysyp jatyr. Áke-sheshe balany tek materialdyq qundylyqtarmen ǵana qamtamasyz etip otyr. Sodan keiin ata-analar osy taqyrypta balalarymen ashyq sóilese almaidy. Mentalitetke kelmeidi dep jatady, negizi jynystyq tárbie berilse balalar óz shekarasyn túsinip, ony buzýǵa eshkimge jol bermes edi. Ony eseie kele ortasynan, ainalasynan estip, bilip alady deitin shyǵar. Ol qate túsinik. Erteń balanyń ersi qylyǵynan uialmaý úshin, búgin onymen uialmai áńgimelesý kerek", – deidi Taldyqorǵan qalasyndaǵy № 14 orta mekteptiń pedogog-psihology Qanǵabylova Nazym.
