Foto: ©El.kz / Baýyrjan JÝASBAEV
Elimizdiń barlyq óńirinde Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 78 jyldyǵyn merekeleý qurmetine ardagerlerge keminde 1,5 mln teńge mólsherinde birjolǵy materialdyq kómek kórsetý kózdelgen, dep habarlaidy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń baspasóz qyzmeti.
"1 mamyrdaǵy jaǵdai boiynsha Qazaqstanda Uly Otan soǵysynyń 222 qatysýshysy jáne UOS kezeńinde alǵan jaralanýy, kontýziiasy, mertigýi nemese aýrýy saldarynan múgedektigi bar adamdar, sondai-aq UOS jeńisine úles qosqan 60 106 basqa da azamat turady. Olardyń ishinde: Qorshaýdaǵy Leningrad turǵyndary – 78 adam; kontslagerlerdiń burynǵy kámeletke tolmaǵan tutqyndary – 175 adam; UOS kezeńinde alǵan jaralanýy, kontýziiasy, zaqymdanýy nemese aýrýy saldarynan múgedektigi bar qaitys bolǵan adamnyń jubailary – 2 413 adam; UOS-ta qaza tapqan (qaitys bolǵan, habar-osharsyz ketken) jaýyngerlerdiń jesirleri – 4 adam; tyl eńbekkerleri – 57 436 adam" - delingen habarlamada.
Ministrlik deregine súiensek, UOS kezinde maidanǵa 1 mln 200 myńnan astam qazaqstandyq shaqyryldy, 20-dan astam atqyshtar diviziiasy men basqa da qurylymdar quryldy. Áskeri qyzmeti úshin júzdegen myń qazaqstandyq medaldarmen jáne ordendermen marapattaldy, 500-ge jýyq adam Keńes Odaǵynyń Batyry atandy. Tórt qazaqstandyq eki ret batyr atandy, 110 qazaqstandyq úsh dárejeli Dańq ordenimen marapattaldy. Qolyna qarý alǵan árbir ekinshi qazaqstandyq Jeńis úshin óz ómirin qidy – olar shaiqasta qaza taýyp, jaralar men aýrýlardan qaitys bolyp, habar-osharsyz ketti. Tutqynnan 630 myń adam oralmady.
"Ardagerler men tyl eńbekkerlerine qamqorlyq jasaý, olardyń ómir súrý sapasyn arttyrý – memlekettiń áleýmettik saiasatynyń basty basymdyqtarynyń biri bolyp tabylady. Qarttardy áleýmettik qorǵaý sharalary ortalyq deńgeide de, jergilikti deńgeide de júzege asyrylady.
Birinshiden, zeinetaqy jáne ózge de áleýmettik tólemderdiń mólsheri jyl saiyn artyp keledi. Azamattardyń 20 sanatyna (soǵysqa qatysýshylar, tyl eńbekkerleri, re azamattar jáne t.b.) ózge de áleýmettik tólemderge qaramastan arnaýly memlekettik járdemaqy tóleý júzege asyrylady" - delingen vedomstvo habarlamasynda.
2023 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdai boiynsha zeinetaqyny eskere otyryp ai saiyn alynatyn áleýmettik tólemderdiń ortasha jiyntyq mólsheri:
- UOS qatysýshylary úshin – 220 754 teńge (161 adam);
- UOS kezeńinde jaraqat alý, kontýziia alý, mertigý nemese aýrý saldarynan múgedektigi bar adamdar úshin – 229 286 teńge (61 adam);
- basqa memleketterdiń (Aýǵanstan, Vetnam, Aljir, Mysyr, Irak jáne t. b.) aýmaǵyndaǵy áskeri is-qimyldarynyń ardagerleri úshin – 215 201 teńge (25 752 adam);
- jeńildikter boiynsha UOS qatysýshylaryna teńestirilgen adamdar úshin – 182 782 teńge (3 648 adam);
- UOS kezeńinde jaraqat alý, kontýziia alý, mertigý nemese aýrý saldarynan múgedektigi bar adamdarǵa jeńildikter boiynsha teńestirilgen adamdar úshin – 140 838 teńge (14 424 adam);
- UOS jyldaryndaǵy tyl eńbekkerleri úshin – 148 892 teńge (57 436 adam).
"Ekinshiden, ardagerlerdi áleýmettik qoldaýdyń qosymsha sharalary kórsetilýde. Olardyń barlyǵy áskeri qyzmetshiler úshin qoldanylatyn quqyqtar men kepildikterge ie. Salyq salý boiynsha jeńildikterdi paidalanady, Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy mamandandyrylǵan gospitaldarda bilikti meditsinalyq kómek kórsetiledi, sanatorlyq-kýrorttyq emdeý usynylady (367 mln teńgege 1 989 adam).
Sondai-aq, jergilikti atqarýshy organdar biýdjet jáne tartylǵan (demeýshilik) qarajat esebinen ardagerlerge merekelik (estelik) kúnderge materialdyq kómek túrinde jáne kelesi nysanda qosymsha áleýmettik qoldaý túrlerin kórsetedi: turǵyn úidi jóndeý (20,4 mln teńgege 114 ardager), otynmen qamtamasyz etý (179,3 mln teńgege 3 384 adam), qoǵamdyq kólikte jol júrý jeńildikteri (116,8 mln teńgege 6 463 adam), dári-dármekpen qamtamasyz etý (56,4 mln teńgege 4 826 adam), tis protezdeý (22 mln teńgege 239 adam), azyq-túlik toptamasy (81,3 mln teńgege 8 097 adam) jáne áleýmettik kómektiń basqa da túrleri.
Úshinshiden, jyl saiyn birjolǵy materialdyq kómek tóleý dástúrge ainaldy. Jeńis kúni qarsańynda jergilikti atqarýshy organdar 4,6 mlrd teńge somasynda birjolǵy kómek kórsetýdi kózdep otyr.
Oblystardyń, elorda men respýblikalyq mańyzy bar qalalardyń ákimdikterine UOS qatysýshylary men UOS kezeńinde jaralanýy, kontýziia alýy, mertigýi nemese aýrýǵa shaldyǵýy saldarynan bolǵan múgedektigi bar adamdar úshin materialdyq kómektiń eń tómengi kepildendirilgen shegin 1,5 mln teńgeden kem emes mólsherinde belgileý usynyldy. Nátijesinde barlyq óńirlerde olar úshin atalǵan mólsherde birjolǵy materialdyq kómek kózdelgen (Aqtóbe jáne Pavlodar oblystarynda – 2 mln teńge)" - delingen habarlamada.
Búgingi tańda UOS ardagerlerine tólemder barlyq óńirlerde júrgizilip jatyr. Qalǵan sanattar boiynsha tólemder 9 mamyrǵa deiin aiaqtalady. Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 78-jyldyǵyn merekeleý qurmetine ardagerlerge estelik syilyqtar da tabys etilmek.
"Tórtinshiden, memleket áleýmettik zańnamany jetildirý boiynsha turaqty negizde sharalar júrgizýde. Osylaisha, 2020 jyly «Ardagerler týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń Zańy qabyldandy, onda ardagerlerge beriletin jeńildikter men kepildikter shoǵyrlandyryldy. Ol jańadan engizilgen ardagerler sanattarynyń ishinen 11 myń adamǵa ai saiyn arnaiy memlekettik járdemaqy alýǵa, sondai-aq ardagerler úshin barlyq jeńildikter men kepildikterdi paidalanýǵa múmkindik berdi" - deidi vedomstvo baspasóz qyzmetiniń ókilderi.
