Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek jasóspirimder arasyndaǵy sýitsid máselesine alańdaýshylyq bildirdi. Bilim basqarmasynyń málimetterine sáikes, jyl basynan beri óńirde kámeletke tolmaǵan 20 bala óz ómirin qimaqshy bolǵan, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Bilim basqarmasynyń basshysy Esenǵazy Imanǵalievtiń aitýynsha, 70% jaǵdaida sýitsidtiń sebebi belgisiz bolyp qalady - jasóspirimder ózderine qol jumsar aldynda eshqandai jazba qaldyrmaidy, dostary men týysqandary da túrtki bolardai sebepti aita almaidy.
Sondai-aq ol oblys boiynsha mektepterde psihologtar men áleýmettik pedagogtar jumys isteitinin atap ótti. Olar alańdaýshylyq deńgeiin anyqtaýǵa, sýitsidtik oilardyń bar-joǵyn túsiný úshin test júrgizedi. Eger saýalnamalardyń nátijeleri qaýip týyndatsa, balalarmen jáne olardyń ata-analarymen áńgimelesedi. Oblystyń 259 bilim berý mekemesinde internette belsendilikti baqylaýdyń arnaiy baǵdarlamasy ornatylǵan. Onyń arqasynda pedagogtar áleýetti ziiandy kontenti bar 760-tan astam saitty anyqtai aldy. Qazir olardyń barlyǵy buǵattalǵan.
Óńir ákimdiginen málim etkendei, keńes barysynda «Mir dobra» qoǵamdyq birlestiginiń basshysy Tatiana Abramova óz baqylaýlarymen bólisti.
«Barlyǵy árdaiym otbasynan bastalady. Kóbine osyndai aýyr qadamǵa úide mahabbatty sezinbeitin balalar barady. Biz árqashan ata-anamen sóilesip, «men seni súiemin» dep aitý qanshalyqty mańyzdy ekenin eske salamyz. Tipti, eger otbasynda bári jaqsy bolsa da, ata-ana bul sózderdi aitpai-aq bári jaqsy dep eseptese de... Jasóspirim úshin olai bolmaýy múmkin. Eger otbasynda qandai da bir problema bolsa, olar bizdiń senim telefonyna jii habarlasady. «Anam men ákem urysyp, aiǵailasyp jatyr. Ne istesem bolady, terezeden sekirip keteiin be?», - dep suraidy. Sonda balamen psiholog sóilese bastaidy, bul áńgimeler jii uzaqqa sozylady», - deidi ol.
«Oqiǵalar ne sebepti oryn alyp jatyr? Sebepterine taldaý jasaisyzdar ma? Osy balalar tárbielenip otyrǵan otbasylardyń áleýmettik portretin qurasyzdar ma? Múmkin, statistikalyq sandardyń ar jaǵynda turǵan qandai da bir máselelerdi baiqamai otyrǵan shyǵarmyz?», - dedi Jeńis Qasymbek.
Ákimniń orynbasary Abzal Núkenov mektep psihologtary men áleýmettik pedagogtardyń biliktiligin arttyrý qajettigin aitty. Ol dárister, treningter men seminarlar kýrsyn ázirleýdi usyndy. Onyń qorytyndysy boiynsha mamandar sýitsidtik beiimdilikteri bar jasóspirimderdi tiimdi bóle alady. Sondai-aq, jiynda aýla klýbtaryn, sport sektsiialaryn jáne úiirmelerdi tanymal etý ideiasy aityldy. Qazir Qaraǵandyda 39 aýla klýby jumys isteidi, úsh Mádeniet úiiniń janynda tegin úiirmeler ashyldy, qalalyq biýdjet esebinen «aýla fýtbolynyń ligasy», «aýla basketbolynyń ligasy» jáne «Biz shahmatty tańdaimyz» baǵdarlamalary jumys isteidi. Bul sektsiialarǵa negizinen qolaisyz otbasylardyń balalary men deviantty minez-qulyqty jasóspirimder qatysady.
Aimaq basshysy Jeńis Qasymbek aitylǵan ideialardy qoldady.
«Bul salada túiitkilder óte kóp jáne olardyń barlyǵy óte mańyzdy. Biz barlyǵymyz – ata-anamyz. Qaiǵy-qasiret bizdiń balalarymyzdyń basyna tónip tur – olardyń barlyǵynda óz problemalary bar, biz olardy estýdi úirenýimiz kerek. Jasóspirimdik sýitsidtiń aldyn alý boiynsha keń kólemdi qujatty ázirleý jáne qabyldaý, odan keiin onyń sheńberinde áreket etý qajet. Osy jyldyń sońyna deiin qajetti sharalar ázirlep, aldyn ala is-qimyl josparyn jasaýdy tapsyramyn», - dedi ol.
