QR Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaev Jazylbek Qýanyshbaevtyń 125 jyldyǵyna arnalǵan «Qazaqstannyń qoi sharýashylyǵy: ótkeni, búgini jáne keleshegi» taqyrybynda ótip jatqan halyqaralyq ǵylymi-tájiribelik onlain konferentsiiaǵa qatysty, dep habarlaidy QazAqparat.
«Qazir qai-qaisymyzǵa da ońai emes. Jahandyq daǵdarys bir jaǵynan, pandemiia ekinshi jaǵynan qyspaqqa alyp otyr. Birsypyra sarapshynyń paiymynsha, jahandyq daǵdarystan jeke-dara memleketter oqshaýlanyp shyǵyp ketýi múmkin emes. Qazaqstan osyndai jaǵdaida nege arqa súieýi tiis? Daǵdaryspen kúreste qalai áreket jasaimyz? Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstannyń áleýmettik jańǵyrtylýy: Jalpyǵa ortaq eńbek qoǵamyna qarai 20 qadam» atty baǵdarlamalyq maqalasy osyndai saýaldarǵa naqty jaýap beredi. QR Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy osy baǵdarlamalyq baǵdarlamasy arqyly búkil qazaqstandyq qoǵamǵa úndeý tastap, daǵdarys salqyny áli de esip turǵan osy shaqta ulttyń básekege qabilettiligin arttyryp, eldi uiytatyn máseleni aiqyndap berdi. Bir sózben aitqanda, jańa zamannyń árqiyly shaqyrýlarynan, ǵalamdy jailaǵan daǵdarystan saýatty qorǵaný úshin Elbasy jalpyǵa ortaq eńbek qoǵamyna qarai qadam jasaýdy usynady. Al ondaǵy baǵdarlanǵan basty printsip «Eńbek etseń erinbei, toiady qarnyń tilenbei» degen yqylym zamannan kele jatqan qazaqy qaǵidamen dóp keledi. Eńbek degen kezde bizdiń esimizge esimi qalyń jurtqa belgili azamattar oralady. Solardyń arasynda biyl týǵanyna 125 jyl tolyp otyrǵan shopan, malshy, selektsioner, eki márte Sotsialistik Eńbek Eri Jazylbek Qýanyshbaevtyń atyn attap kete almaimyz», - degen Memlekettik hatshy «dala akademigi» atanǵan shopannyń ómirbaianyna jan-jaqty toqtalyp ótti.
Jazylbek Qýanyshbaev 1896 jyly 29 naýryzda Jambyl oblysynyń Moiynqum aýdanyna qarasty Kókterek aýylynda dúniege kelgen. 1930 jyly keńes mal seriktestigi qurylǵanda oǵan alǵashqylardyń biri kirip, qoi baǵady. 1936-1957 jyldary Kókterek, Aidarly keńsharlarynda aǵa shopan bolyp qajyrly eńbek etedi. 1936 jyly tańdaýly malshylar qatarynda Almatyda ashylǵan Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy kórmesine qatysady. Osy sapardan oralysymen mal tuqymyn asyldandyrý jumysyna kirisedi. Jergilikti qylshyq júndi qoidy qarakól qoimen býdandastyrý isin júrgizedi. Ekinshi dúniejúzilik soǵynan keiin toqtap qalǵan selektsiia jumysyn qaita jalǵastyryp, jańa qoi toby – qundy eltiri beretin qarakól qoiyn ósiredi. Odan tól alý jáne eltiri sapasyn jaqsartý kórsetkishi jyldan-jylǵa órleidi. 1947 jyly ár júz saýlyqtan 130 qozy alady. Osy eńbegi úshin 1948 jyly Sotsialistik eńbekeri ataǵy beriledi. Óndirilgen qarakól eltirileri halyqaralyq jármeńkelerde, Deli, Býharest, Niý-Iork qalalarynda jáne aýktsiondarda óte joǵary baǵalanady. Osy úzdik tabysy úshin 1958 jyly ekinshi márte Sotsialistik Eńbek Eri ataǵyn aldy. 1957-1965 jyldary qarakól qoiyn ósirýdi damytý jolyna bastamashy bolady. Eki márte respýblika Joǵarǵy keńesine depýtat bolyp sailandy.
«Eńbektiń paiǵambary, qara jumystyń qaharmany Jazybek Qýanyshbaevtyń ómiri men ónegesi ulttyq ideologiianyń birden-bir bóligine ainalsa quba-qup deimiz. Óitkeni, onyń júrip ótken joly men eńbegi elge qyzmet etýdiń erlikke para-par úlgisi», - dedi Memlekettik hatshy.
