Memleket basshysynyń áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary naryǵyndaǵy jaǵdaidy turaqtandyrý boiynsha sharalar qabyldaý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý sheńberinde básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi ÁMAT óndirýshilerimen kezdesýler sessiiasyn jalǵastyrýda. 24 maýsymda onlain formatta jumyrtqa óndirýshiler qaýymdastyǵy, Qazaqstannyń Qus ósirýshiler odaǵy jáne elimizdiń iri qus fabrikalary ókilderimen kezdesý ótti.
Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi men jumyrtqa óndirýshiler qaýymdastyǵy monopoliiaǵa qarsy komplaensti daiyndaý boiynsha aýqymdy jumys júrgizgenin jáne
Qaýymdastyq prezidenti Maksim Bojkonyń aitýynsha oǵan jaqyn arada qaýymdastyqtyń barlyq qatysýshylary qol qoiatyn bolady.
Taýyq jumyrtqalaryn óndirý naryǵy óte básekeli, Qazaqstanda jumys istep turǵan kóptegen otandyq qus fabrikalarynan basqa reseilik óndirýshilerdiń ónimderi usynylǵan.
Maksim Bojkonyń sózine sensek, mamyrdan bastap jáne jaz boiy suranys tómendegen kezde jumyrtqalar ózindik qunynan tómen satylady.
Qus fabrikalary óndiristi toqtata almaidy, bul jyl boiy shamamen 2 jyl ómir súretin taýyqtardy ustaýǵa tikelei bailanysty.
- Qazir jumyrtqanyń ózindik quny 30 teńgeni quraidy, al eki apta buryn fabrikadan satý baǵasy 17-ge deiin jetti, – deidi ol. – Jazda óndirýshiler shyǵynǵa ushyraidy, basqa maýsymdarda olardy óteidi jáne jumyrtqa baǵasy ósedi. Iá, ótken jyldyń jeltoqsan aiynda baǵanyń kúrt ósýi erekshe boldy, biz onyń qustardyń ólýine bailanysty naryqtaǵy jumyrtqanyń tapshylyǵyna, jem-shóptiń qymbattaýyna bailanysty jumyrtqa óndirisiniń ózindik qunynyń kúrt ósýine jáne AShM-den qoldaý sharalarynyń 2 ese qysqarýyna bailanysty ekenin birneshe ret málimdedik.
Jumyrtqaǵa ishki suranystyń jazǵy quldyraýy Reseiden sur importtyń dempingtik baǵamen aǵynymen kúrdelene túsedi, munda tutynýdyń maýsymdyq tómendeýimen jaǵdai uqsas.
Jumyrtqalar usaq kásipkerler, bazardaǵy kóterme saýdagerler arqyly satylady, shekara arqyly salyq nemese QQS tólemei tasymaldanady.
Osylaisha, qaýymdastyq prezidentiniń aitýynsha, olar qazaqstandyq qus fabrikalaryna jumyrtqa ózindik qunynan tómen jáne salyq tólemei satý arqyly adal emes báseke týdyrýda.
Qaýymdastyq ókilderi taýyq jumyrtqasy baǵasynyń qubylmalylyǵyna qarsy kúres sharalary boiynsha óz usynystaryn aitty.
Qus fabrikalary jazda az shyǵyn ákelýi úshin eksporttyq naryqtardy ashý kerek.Áńgime Qytai jaiynda, bul - eń aýqymdy tutyný naryǵy.
Kúzde azyq satyp alý úshin jarty jylǵa nemese bir jylǵa bank kepildiginsiz, satyp alynatyn astyqtyń kepilimen memleketten ainalym qarajatyna qus fabrikalarynyń qol jetkizýi.
– Jemshóp komponentterine, atap aitqanda, bidaiǵa astyq jinaý kezinde, iaǵni qyrkúiek-qazan ailarynda bolady, - dep atap ótti Maksim Bojko. - Eger qus fabrikalary azyqty jarty jylǵa nemese bir jylǵa aldyn ala satyp ala alatyn bolsa, onda azyqty tómen baǵamen satyp alý esebinen óz qunyn bekitip, jumyrtqa baǵasyn tómendete alar edi. Jyl saiyn biz memleketten qus fabrikalaryna jem-shóp satyp alý úshin ainalym qarajatyn bólý múmkindigin qarastyrýdy suraimyz, biraq ázirge nátije bolmady. Bul jumys shemasy jáne ony qus fabrikalaryna paiyzben ainalym kapitalyn berý retinde iske asyrýǵa bolady.
Qustardy qus tumaýynan vaktsinatsiialaýdy memlekettik sýbsidiialaý.
Bul infektsiia, qus ósirýshilerdiń málimetteri boiynsha Qazaqstanda aldaǵy jyldary bolady jáne qus fabrikalary búginde barlyq taýyqtardy óz esebinen vaktsinatsiialaidy, degenmen Maksim Bojkonyń aitýynsha, zańnamada úi janýarlaryn qus tumaýy siiaqty qaýipti aýrýlardan qorǵaý boiynsha memlekettiń mindettemeleri bar.
– Ótken jyldyń qarasha aiynan bastap biz AShM-de taýyqtardy qus tumaýynan vaktsinatsiialaýdy sýbsidiialaý máselesin kóterip jatyrmyz, biraq ázirge nátije bolmady. Eger vaktsinatsiia memleket esebinen júrgizilse, bul ózindik qunyn azaitýǵa múmkindik beredi, – dep atap ótti qaýymdastyq prezidenti.
Taýyq jumyrtqasyn óndirýge sýbsidiiany burynǵy deńgeige qaitarý.
Jumyrtqa baǵasynyń ósýiniń úsh mańyzdy sebepteriniń biri – sýbsidiialardyń qysqarýy bolyp tabylady, olardy 2020 jylǵa deiin qus fabrikalary memleketten jumyrtqaǵa 3 teńge mólsherinde aldy, al 2020 jyly eki esege qysqartyldy. Qus ósirýshilerdiń aitýynsha, 2022 jyldan bastap taýyq jumyrtqasyn óndirýge arnalǵan memlekettik sýbsidiiany tolyǵymen alyp tastaý josparlanýda.
– Biz sýbsidiialardy qaldyrýdy jáne olardy qus fabrikalarynyń óndiris kólemine qaramastan 2020 jylǵa deiingi deńgeige qaitarýdy suraimyz. Eger memlekettik sýbsidiialar joiylsa, bul ónim baǵasynyń ósýine ákeledi. Zaýyttar shyǵynmen jumys istei almaidy, – dep qorytyndylady Maksim Bojko.
Sondai-aq, jumyrtqa óndirýshileri S1 jumyrtqasyn S2-ge aýystyrý arqyly áleýmettik mańyzy bar ónimder sebetin qaita qaraýdy usynady.
S2 men S1 arasyndaǵy aiyrmashylyq 10% az salmaq (shamamen 5-10 gramm), biraq sapasynda eshqandai aiyrmashylyq joq. Bul jaǵdaida C2 jumyrtqasy C1 jumyrtqasynan 20% arzan.
Eger Úkimet qus fabrikalarynyń áleýmettik qorjyndaǵy S1 jumyrtqasyn S2 jumyrtqasyna aýystyrý usynystarymen kelisse, onda óndirýshiler bir jylǵa S2 baǵasyn ondaǵan teńgege 360 tg deńgeiinde bekitýge daiyn.
Kezdesý qorytyndysy boiynsha qatysýshylar jumyrtqa óndirýshiler qaýymdastyǵy men Qazaqstannyń Qus ósirýshiler odaǵy memleket basshysy úshin áleýmettik mańyzy bar ónimder naryǵyndaǵy jaǵdaidy turaqtandyrý boiynsha usynystar ázirleý boiynsha júrgizilip jatqan jumys sheńberinde agenttikte qaralatyn barlyq qajetti esepteýlermen taýyq jumyrtqasy baǵasynyń qubylmalylyǵyn tómendetý boiynsha usynystardy daiyndap, AZRK-ǵa jiberedi dep kelisti.
