QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi Almatyda ótkizgen kóshpeli keńeste zańsyz qoqys oryndaryn joiý boiynsha júrgizgen monitoring nátijesin usyndy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
2020 jyly ǵaryshtyq monitoringileýmen qamtylǵan 23 qalada ruqsat etilmegen 8 884 qoqys poligony anyqtalyp, onyń 80% joiyldy. Búgingi tańda ǵaryshtyq monitoringileýmen aýdany 250 025 sharshy km astam 35 iri eldi meken qamtylyp otyr.
QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi eldi mekender tóńireginde zańsyz qoqys úiindilerin joiý jáne olarǵa jol bermeý boiynsha vedomstvoaralyq júieli is-sharalar qabyldaýdyń josparyn iske asyrýǵa kiristi.
Vedomstvo qosymsha «jedel» jelini iske qosty (+7775 952 49 00). Búgingi kúni jelige 1 300 ótinish túsken. 2021 jylǵy 1 naýryzdaǵy jaǵdai boiynsha 787 qoqys orny joiyldy. Jyl saiyn jergilikti atqarýshy organdardyń biýdjetinen zańsyz qoqys úiindilerin joiýǵa shamamen 100 mln teńge bólinedi.
Qoqystyń zańsyz tógilý problemasyn sheshý jańa Ekologiialyq kodekste de kúsheitilip otyr. Ekologiia vitse-ministri Ahmetjan Pirimqulovtyń aitýynsha, elimizde shyǵatyn qaldyqtar kólemi kún saiyn ósip keledi. «Ony sheshýdiń birden bir joly – qaldyqtardy energiiaǵa ainaldyrý», - deidi vitse-ministr.
20 mamyrda ekologiia ministrligi qaldyqtardy energiiaǵa ainaldyrý jobalary boiynsha aýktsiondyq saýda-sattyq jariialady. «Waste to Energy» keshenderin Aqtóbe, Almaty, Óskemen, Nur-Sultan, Qaraǵandy jáne Shymkent qalalarynda iske qosý josparlanyp otyr. Zaýyt qurylysy investorlardy tartý esebinen josparlanǵan. Alty keshenniń qurylysyna tartylatyn investitsiianyń jalpy kólemi 181 mlrd teńge.
Zań talaby boiynsha aýaǵa shyǵaryndylar eýropalyq standarttarǵa sai bolý sharty qoiylǵan. Sondai-aq bolashaq zaýyttardyń osy talaptarǵa sáikestigine memlekettik baqylaý júrgiziletin bolady.
Qatty turmystyq qaldyqtardy basqarýǵa qatysty usynylyp otyrǵan júieni engizý barasynda qoqys poligondaryna balama engizý esebinen memlekettik biýdjetti 5 jyl ishinde 5,4 mlrd teńgege deiin únemdeýge múmkindik beredi. Nátijesinde 6 070 520 tonna QTQ júieli basqarylady.
«Waste to Energy» energetikalyq kádege jaratý jónindegi jobany iske asyrý jyl saiyn túziletin 5 mln. tonnaǵa jýyq QTQ kádege jaratýǵa jol ashady. Atap aitqanda qaita óńdeý kólemin 1,65 mln. tonnaǵa deiin ulǵaiady (750 myń tonna – suryptaý jáne qaita óńdeý, 900 myń tonna-qaldyqtardy energiiaǵa ainaldyrý). Sonyń nátijesinde 2024 jylǵa qarai qaldyqtardy qaita óńdeý kórsetkishin 30%-ǵa deiin jetkizýge múmkindik beredi. Ekologiia ministrligi atalǵan jobaǵa qoǵam qyzyǵýshylyǵyn eskere otyryp, Qazaqstanda «Waste to Energy» jobasyn iske asyrý máseleleri boiynsha qoǵamdyq monitoringtik komissiia qurý týraly sheshim qabyldady.
