Zań halyq súzgisinen ótpei qabyldanbaidy - sarapshy beibit jiyndar týraly qujatqa qatysty

Zań halyq súzgisinen ótpei qabyldanbaidy - sarapshy beibit jiyndar týraly qujatqa qatysty

QR Prezidenti janyndaǵy Qazaqstan strategiialyq zertteýler institýtynyń bólim basshysy Alýa Joldybalina Senattyń beibit jiyndarǵa qatysty zań jobasyna engizgen túzetýlerine pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.

«Sońǵy jyldary elimizde azamattardyń zań jobalaryn talqylaýǵa qatysý úrdisi belsendi sipatqa ie bolýda. Qazir qoǵam tarapynan zańnama sapasyna da, mazmunyna da qyzyǵýshylyq jyl saiyn artyp keledi. Kezinde BAQ, din salasyndaǵy zańnamalarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgende de qoǵam tarapynan qyzý talqylaý boldy. Iaǵni, búginde zań jobasy halyq súzgisinen ótpei qabyldanbaidy degen sóz. Bul qoǵam úshin de, memleket úshin de jaqsy úrdis. Sebebi, azamattardyń tarapynan saiasi belsendilik artyp, qoǵamdyq baqylaý kúsheie túsip, demokratiialyq protsedýralardyń keń taralýy qamtamasyz etiledi», - dedi ol. 

Mysaly, sarapshynyń atap ótýinshe, Finliandiiada «OpenMinistry» kraýdsorsingtik platformasynda Parlamentke talqylaýǵa túsken zań jobalaryna daýys berý protsedýrasy bekitilgen. Iaǵni, halyq zań jobany talqylaýǵa qatysady. 

«Búginde elimizdiń ár aimaǵynda «Qazaqstan Respýblikasynda beibit jinalystardy uiymdastyrý jáne ótkizý tártibi týraly» zań jobasy qyzý talqylanýda. Qabyldanatyn Zań demokratiialyq serpilistiń aiqyn kórinisi dep tanyǵan jón. Elimizde mitingiler týraly Zań 1995 jyly qabyldanǵan bolatyn. Sol sebepti búginde saiasi protsestiń qarqyndylyǵy men belsendiligin eskere otyryp, Memleket basshysynyń bastamasymen birqatar zańdar qaita qaralýda. Zań jobasy aimaqtarda da, onlain sarapshylar forýmdarynda da, halyqaralyq uiym ókilderiniń qatysýymen Elshilikter tarapynan da talqylaýdan ótti. Talqylaý, pikir almasý deńgeii joǵary boldy», - dedi bólim basshysy. 

Osy rette Alýa Joldybalina atalǵan zań jobasy Senatta qarastyrylyp jatqanyn jáne palata depýtattarynyń bastamasymen qujatqa birqatar túzetý engizilmek ekendigin basa aitty. 

«Eń aldymen, beibit jinalystarǵa uiymdastyrýshynyń qatysýshylardan bet-álpetin jasyrmaýyn, onyń ishinde adamdy tanýǵa kedergi keltiretin kiim zattaryn jáne (nemese) ózge de quraldardy paidalanbaýyn talap etý mindetin tolyq alyp tastaý usynylady. Bul shyn máninde, edáýir liberaldy norma bolyp esepteledi. Sebebi, bundai zań normasy Eýropanyń birqatar memleketterinde oryn alǵan. Mysaly, Avstriia, Ispaniia, Germaniia, Shvetsiia, Daniiada bar. Ekinshiden, Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalarynda jáne oblys ortalyqtarynda piketter, jinalystar, mitingiler úshin arnaiy oryndar sany qalanyń árbir aýdanynyń nemese qalanyń ortalyq bólikterinde keminde úsheý bolyp belgilenbek», - dedi sarapshy. 

Onyń atap ótýinshe, bul azamattardyń beibit jinalystar ótkizýge konstitýtsiialyq quqyǵyn qamtamasyz etýge jáne memlekettik organdar estýge múmkindik beredi. Máselen, elordada arnaiy oryndar sany 12-den, Almatyda 24-ten, Shymkentte 12-den, Qaraǵandyda 6-dan kem emes bolady. 

«Úshinshiden, Senat tarapynan uiymdastyrýshylar men qatysýshylardyń densaýlyqty qorǵaýǵa baǵyttalǵan jeke qorǵaný quraldaryn paidalaný quqyǵy, mysaly, meditsinalyq maskalar taǵýǵa qatysty normany engizý qarastyrylǵan. Jalpy, Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrligi tarapynan zań jobasyn talqylaýǵa qatysty jumys kúndelikti jalǵasýda. Birneshe talqylaýdan ótýde. Bul qalypty jaǵdai ári zań jobasynyń jetilýine, sapaly qabyldanýyna múmkindik beredi», - dedi Alýa Joldybalina.