Freedom Holding Corp. óziniń enshiles kompaniiasy Freedom Lab arqyly Avtojoldardy baqylaityn intellektýaldy júieni (AJBIJ) salýǵa 112 mlrd teńgeden astam investitsiia quiady. Tiisti kelisimge Qazaqstan Respýblikasynyń Kólik ministrligi qol qoidy.
Avtojoldardyń sapasy memlekettik kún tártibindegi basym baǵyttardyń biri bolyp qala beredi. Prezident Qasym-Jomart Toqaev 2026 jylǵy 28 qazandaǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda:
«Sapaly joldar men zamanaýi jol boiyndaǵy qyzmet kórsetý infraqurylymy bolmasa, Qazaqstan jahandyq tranzittik dáliz nemese Eýraziianyń kólik-logistikalyq haby mártebesine úmitker bola almaidy», — dep atap ótti.
Joba dál osy mindetti sheshýge baǵyttalǵan: júie avtomatty ólsheý stantsiialarynyń (AÓS) negizinde jumys isteidi. Olar kólik quraldarynyń salmaǵy men gabaritterin anyqtap, derekterin tirkeidi jáne osterge túsetin júktemeni baǵalaidy. Aqparat qorǵalǵan bailanys arnalary arqyly biryńǵai júiege beriledi. Onda analitikalyq platforma derekterdi tekserý men saqtaýdy, taldaýdy jáne memlekettik aqparattyq júielermen almasýdy qamtamasyz etedi. Kompaniianyń atap ótýinshe, júie tek derekterdi usynady: quqyq buzýshylyq týraly sheshim qabyldaý jáne jaza qoldaný memlekettik organdardyń quzyretinde qalady.
Joba avtorlarynyń aitýynsha, qazirgi stantsiialarǵa qatysty negizgi máselelerdiń biri — obektiler men olardy basqarý júiesiniń bytyrańqylyǵy. Joba aiasynda júieniń jumysyn qamtamasyz etetin biryńǵai operator belgilenedi. Qoldanystaǵy 85 AÓS-ti túgendeý jáne jańǵyrtý jumystarynan keiin taǵy 135 jańa stantsiia iske qosylady.
«Biz júk kólikteri qozǵalysynyń shamamen 80%-yn qamtityn biryńǵai júie quryp jatyrmyz. Bul — bytyrańqy stantsiialardan ólsheý, derekterdi tekserý jáne taldaý protsesterin biriktiretin tutas júiege kóshý. Bizdiń baǵalaýymyzsha, avtojoldarǵa keletin zalaldy azaitý esebinen memleket úshin ekonomikalyq tiimdilik shamamen 1 trln teńgeni quraidy», - dep habarlady «Freedom Lab» JShS bas direktory Chingiz Kýlahmetov.
Stantsiialar men júieniń basqa da komponentteriniń jai-kúiin baqylaýdy AJBIJ-diń ahýaldyq ortalyǵy qamtamasyz etedi. Ol sondai-aq quqyq buzýshylyq faktisin rastaityn dáleldemelik materialdardyń sapasyna jaýap beredi. Joba biryńǵai basqarý júiesin qurýǵa, ólsheý derekteriniń dáiektiligin qamtamasyz etýge jáne júk aǵynyn taldaýǵa múmkindik beredi.
Chingiz Kýlahmetovtiń aitýynsha, joba tikelei jol qozǵalysy qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalmaǵanymen, oǵan oń áserin tigizedi: turaqty baqylaý júrgizý jáne quqyq buzýshylyqtardy tirkeý júrgizýshilerdiń qaýipti áreketterge barý yqtimaldyǵyn tómendetedi. Esepteýlerge sáikes, jobany 10 jyl boiy iske asyrý shamamen 400 jol-kólik oqiǵasynyń, adam ólimine ákeletin 177 jaǵdaidyń jáne 1 400-den astam jaraqat alý jaǵdaiynyń aldyn alýǵa múmkindik beredi.
Kelisimge Shymkentte ótken Jahandyq investitsiialar jónindegi Qazaqstannyń IX dóńgelek ústeli (Kazakhstan Global Investment Roundtable, KGIR) aiasynda qol qoiyldy. Is-sharaǵa 40-tan astam elden 500-den astam investor men biznes ókili qatysty. Jiyn barysynda jalpy somasy 4,8 mlrd AQSh dollaryn quraityn 22 qujatqa qol qoiyldy. Plenarlyq sessiiada sóz sóilegen Premer-ministr Oljas Bektenov ozyq tehnologiialardy engizý jáne jańa óndiris oryndaryn qurý arqyly ekonomikany sapaly jańǵyrtýdyń el úshin airyqsha mańyzǵa ie ekenin atap ótti.
Foto: Freedom
