Foto: lazurkin.com
Oqý-aǵartý ministrliginiń málimetinshe, biyl 3,9 mln oqýshy aiaqtaǵaly otyr. Onyń ishinde bastaýysh synypty – 391 myń, negizgi mektepti – 364 myń bala bitiredi. Mektep bitirýshiler sany – 217 myń. Osy oraida Ult.kz tilshisi «Biyl qandai mamandyqtar suranysqa ie?» degen suraqtyń jaýabyn izdep kórdi.
Qazir jastar turaqtylyq pen keleshegi bar mansapta damýdy izdeidi jáne bolashaqta da ózekti bolatyn mamandyqty tańdaý týraly oilaidy. Baiqasańyz, eńbek naryǵy tez ózgerip jatyr, ári túrli saladaǵy mamandarǵa suranys artyp otyr. Mańyzdysy, eń jaqsy mamandyqty durys tańdai alý kerek.
Foto: qadam.asia
Pedagog-sarapshy Bulbul Baqytqannan zamanaýi, trend mamandyqtar týraly suradyq.
Sarapshynyń aitýynsha, Qazaqstandaǵy eńbek naryǵynyń damý tendentsiialary búginde IT mamandary, ekologtar jáne tsifrlyq meditsina mamandary siiaqty mamandyqtarǵa suranys artqanyn kórsetip otyr.
«Zamanaýi mamandardyń qatarynda 2025 jyly Qazaqstanda suranysqa ie mamandyqtar arasynda baǵdarlamashylar jáne kiberqaýipsizdik sarapshylary bolady. Zamanaýi mamandyqtardyń reitingin jasaý kezinde turaqtylyq pen mansaptyq ósýdi qamtamasyz etetinderdi bólip kórsetýge bolady. Ásirese, IT salasy suranysqa ie. Onyń ishinde, baǵdarlamashylar men jasandy intellek mamandary da bar. Iá, IT indýstriiasy Qazaqstandaǵy jáne álemdegi eń serpindi salalardyń biri bolyp qala beredi. Baǵdarlamashylar, AI mamandary, derekter taldaýshylary jáne kiberqaýipsizdik sarapshylary suranysqa ie bolady. Zamanaýi baǵdarlamalaý tilderin bilý jáne úlken derektermen jumys tájiribesi eńbek naryǵyndaǵy basty artyqshylyqtarǵa ainaldy. Al baǵdarlamalaý Qazaqstannyń IT indýstriiasyndaǵy eń tanymal mamandyqtardyń biri bolyp qala beredi. Java, Python, C++ siiaqty baǵdarlamalaý tilderin jetik meńgergen jáne kúrdeli sheshimderdi ázirleýde tájiribesi bar mamandar jumys berýshilerdiń nazarynda. Baǵdarlamashylar jańa baǵdarlamalardy, veb-qosymshalardy jáne tsifrlyq sheshimderdi jasaidy, biznes-protsesterdi jaqsartady jáne kompaniialardyń tiimdiligin arttyrady», – deidi Bulbul Baqytqan.
Sarapshynyń sózinshe, qazir zamanaýi tehnologiialarda jasandy intellekt (AI) basty ról atqarady. AI mamandary mashinalyq oqytý jáne tereń oqytý júielerin ázirleidi jáne engizedi. Bul júieler úlken kólemdegi derekterdi taldaýǵa, boljamdar jasaýǵa jáne avtonomdy sheshimder qabyldaýǵa qabiletti. Mashinalyq oqytý injenerleri men derekter taldaýshylary úshin jumys oryndary eńbek naryǵynda barǵan saiyn qoljetimdi bolyp otyr.
Foto: qadam.asia
«Sonymen qatar, grafikalyq dizainer de jastar tarapynan suranysqa ie salanyń biri. Grafikalyq dizainer ártúrli quraldar men tehnologiialardy paidalana otyryp, ártúrli media platformalar, sonyń ishinde baspa, sandyq BAQ, jarnama jáne korporativtik sáikestendirý úshin vizýaldy tujyrymdamalardy jasaidy. Sondai-aq, qazir ekologtar da trendke shyqty dep aita alamyn. Klimattyń ózgerýi jáne turaqty damý jaǵdaiynda Qazaqstan úshin ekologiialyq aspektilerdiń mańyzdylyǵy artyp keledi. Elimizde osy sala mamandary úshin jańa perspektivalar ashatyn ekologiialyq saiasat belsendi túrde damyp keledi. Elimizdegi tabiǵi resýrstardy basqarý salasynda ekologtar jer jáne sý resýrstaryn turaqty paidalaný, biologiialyq ártúrlilikti saqtaý jáne ekojúielerdi qorǵaý strategiialaryn ázirleýmen ainalysady. Taǵy bir mańyzdy kásip – tsifrlyq meditsina mamandary. Densaýlyq saqtaýdy tsifrlandyrý Qazaqstannyń meditsina salasyn damytýdyń mańyzdy baǵyty. Diagnostikada, emdeýde jáne densaýlyqty baqylaýda zamanaýi tehnologiialar men innovatsiialyq tásilderdi qoldaný tsifrlyq meditsina salasyndaǵy mamandar úshin jańa perspektivalar ashady. Baiqasańyz, qazir barlyq sala bir-birimen tyǵyz bailanysty. Máselen, jasandy intellekt pen úlken derekterdi taldaýdy qoldaný meditsinadaǵy diagnostikalyq protsester men sheshim qabyldaýdy avtomattandyrýǵa kómektesedi. Bul keskinderdegi patologiialardy taný, patsient derekterine negizdelgen aýrýlardy boljaý jáne densaýlyq saqtaýdy jekelendirý úshin algoritmderdi ázirleýdi qamtidy. Osy siiaqty bir-birimen bailanysty salalar óte kóp», – deidi pedagog-sarapshy Bulbul Baqytqan.
Mamannyń sózinshe, tabysty mansaptyń basty talaby – bilim alý jáne tiisti quzyrettilikterdi meńgerý. Al mamandyq tańdaý talapkerdiń bolashaǵyn aiqyndaityn mańyzdy qadam. Qazaqstannyń eńbek naryǵy aqparattyq tehnologiialar, ekologiia jáne tsifrlyq meditsinaǵa qatysty salalarda belsendi damyp jatyr. Osy salalardaǵy bilim men kásibi damýǵa investitsiialaý tabysty jáne paidaly mansaptyń kilti bolýy múmkin. Árqashan suranysqa ie bolatyn jumys oryndaryna IT mamandary, ekologtar, tsifrlyq densaýlyq saqtaý mamandary jáne kiberqaýipsizdik mamandary kiretinin aita ketkenimiz jón.
Aqbota Musabekqyzy
