فوتو: lazurkin.com
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, بيىل 3,9 ملن وقۋشى اياقتاعالى وتىر. ونىڭ ٸشٸندە باستاۋىش سىنىپتى – 391 مىڭ, نەگٸزگٸ مەكتەپتٸ – 364 مىڭ بالا بٸتٸرەدٸ. مەكتەپ بٸتٸرۋشٸلەر سانى – 217 مىڭ. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ «بيىل قانداي ماماندىقتار سۇرانىسقا يە?» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن ٸزدەپ كٶردٸ.
قازٸر جاستار تۇراقتىلىق پەن كەلەشەگٸ بار مانساپتا دامۋدى ٸزدەيدٸ جەنە بولاشاقتا دا ٶزەكتٸ بولاتىن ماماندىقتى تاڭداۋ تۋرالى ويلايدى. بايقاساڭىز, ەڭبەك نارىعى تەز ٶزگەرٸپ جاتىر, ەرٸ تٷرلٸ سالاداعى ماماندارعا سۇرانىس ارتىپ وتىر. ماڭىزدىسى, ەڭ جاقسى ماماندىقتى دۇرىس تاڭداي الۋ كەرەك.
فوتو: qadam.asia
پەداگوگ-ساراپشى بۇلبۇل باقىتقاننان زاماناۋي, ترەند ماماندىقتار تۋرالى سۇرادىق.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى ەڭبەك نارىعىنىڭ دامۋ تەندەنتسييالارى بٷگٸندە IT ماماندارى, ەكولوگتار جەنە تسيفرلىق مەديتسينا ماماندارى سيياقتى ماماندىقتارعا سۇرانىس ارتقانىن كٶرسەتٸپ وتىر.
«زاماناۋي مامانداردىڭ قاتارىندا 2025 جىلى قازاقستاندا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار اراسىندا باعدارلاماشىلار جەنە كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك ساراپشىلارى بولادى. زاماناۋي ماماندىقتاردىڭ رەيتينگٸن جاساۋ كەزٸندە تۇراقتىلىق پەن مانساپتىق ٶسۋدٸ قامتاماسىز ەتەتٸندەردٸ بٶلٸپ كٶرسەتۋگە بولادى. ەسٸرەسە, ٸت سالاسى سۇرانىسقا يە. ونىڭ ٸشٸندە, باعدارلاماشىلار مەن جاساندى ينتەللەك ماماندارى دا بار. يە, IT يندۋستريياسى قازاقستانداعى جەنە ەلەمدەگٸ ەڭ سەرپٸندٸ سالالاردىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. باعدارلاماشىلار, AI ماماندارى, دەرەكتەر تالداۋشىلارى جەنە كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك ساراپشىلارى سۇرانىسقا يە بولادى. زاماناۋي باعدارلامالاۋ تٸلدەرٸن بٸلۋ جەنە ٷلكەن دەرەكتەرمەن جۇمىس تەجٸريبەسٸ ەڭبەك نارىعىنداعى باستى ارتىقشىلىقتارعا اينالدى. ال باعدارلامالاۋ قازاقستاننىڭ IT يندۋستريياسىنداعى ەڭ تانىمال ماماندىقتاردىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. Java, Python, C++ سيياقتى باعدارلامالاۋ تٸلدەرٸن جەتٸك مەڭگەرگەن جەنە كٷردەلٸ شەشٸمدەردٸ ەزٸرلەۋدە تەجٸريبەسٸ بار ماماندار جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ نازارىندا. باعدارلاماشىلار جاڭا باعدارلامالاردى, ۆەب-قوسىمشالاردى جەنە تسيفرلىق شەشٸمدەردٸ جاسايدى, بيزنەس-پروتسەستەردٸ جاقسارتادى جەنە كومپانييالاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى», – دەيدٸ بۇلبۇل باقىتقان.
ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, قازٸر زاماناۋي تەحنولوگييالاردا جاساندى ينتەللەكت (AI) باستى رٶل اتقارادى. AI ماماندارى ماشينالىق وقىتۋ جەنە تەرەڭ وقىتۋ جٷيەلەرٸن ەزٸرلەيدٸ جەنە ەنگٸزەدٸ. بۇل جٷيەلەر ٷلكەن كٶلەمدەگٸ دەرەكتەردٸ تالداۋعا, بولجامدار جاساۋعا جەنە اۆتونومدى شەشٸمدەر قابىلداۋعا قابٸلەتتٸ. ماشينالىق وقىتۋ ينجەنەرلەرٸ مەن دەرەكتەر تالداۋشىلارى ٷشٸن جۇمىس ورىندارى ەڭبەك نارىعىندا بارعان سايىن قولجەتٸمدٸ بولىپ وتىر.
فوتو: qadam.asia
«سونىمەن قاتار, گرافيكالىق ديزاينەر دە جاستار تاراپىنان سۇرانىسقا يە سالانىڭ بٸرٸ. گرافيكالىق ديزاينەر ەرتٷرلٸ قۇرالدار مەن تەحنولوگييالاردى پايدالانا وتىرىپ, ەرتٷرلٸ مەديا پلاتفورمالار, سونىڭ ٸشٸندە باسپا, ساندىق باق, جارناما جەنە كورپوراتيۆتٸك سەيكەستەندٸرۋ ٷشٸن ۆيزۋالدى تۇجىرىمدامالاردى جاسايدى. سونداي-اق, قازٸر ەكولوگتار دا ترەندكە شىقتى دەپ ايتا الامىن. كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ جەنە تۇراقتى دامۋ جاعدايىندا قازاقستان ٷشٸن ەكولوگييالىق اسپەكتٸلەردٸڭ ماڭىزدىلىعى ارتىپ كەلەدٸ. ەلٸمٸزدە وسى سالا ماماندارى ٷشٸن جاڭا پەرسپەكتيۆالار اشاتىن ەكولوگييالىق ساياسات بەلسەندٸ تٷردە دامىپ كەلەدٸ. ەلٸمٸزدەگٸ تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋ سالاسىندا ەكولوگتار جەر جەنە سۋ رەسۋرستارىن تۇراقتى پايدالانۋ, بيولوگييالىق ەرتٷرلٸلٸكتٸ ساقتاۋ جەنە ەكوجٷيەلەردٸ قورعاۋ ستراتەگييالارىن ەزٸرلەۋمەن اينالىسادى. تاعى بٸر ماڭىزدى كەسٸپ – تسيفرلىق مەديتسينا ماماندارى. دەنساۋلىق ساقتاۋدى تسيفرلاندىرۋ قازاقستاننىڭ مەديتسينا سالاسىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدى باعىتى. دياگنوستيكادا, ەمدەۋدە جەنە دەنساۋلىقتى باقىلاۋدا زاماناۋي تەحنولوگييالار مەن يننوۆاتسييالىق تەسٸلدەردٸ قولدانۋ تسيفرلىق مەديتسينا سالاسىنداعى ماماندار ٷشٸن جاڭا پەرسپەكتيۆالار اشادى. بايقاساڭىز, قازٸر بارلىق سالا بٸر-بٸرٸمەن تىعىز بايلانىستى. مەسەلەن, جاساندى ينتەللەكت پەن ٷلكەن دەرەكتەردٸ تالداۋدى قولدانۋ مەديتسيناداعى دياگنوستيكالىق پروتسەستەر مەن شەشٸم قابىلداۋدى اۆتوماتتاندىرۋعا كٶمەكتەسەدٸ. بۇل كەسكٸندەردەگٸ پاتولوگييالاردى تانۋ, پاتسيەنت دەرەكتەرٸنە نەگٸزدەلگەن اۋرۋلاردى بولجاۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋدى جەكەلەندٸرۋ ٷشٸن الگوريتمدەردٸ ەزٸرلەۋدٸ قامتيدى. وسى سيياقتى بٸر-بٸرٸمەن بايلانىستى سالالار ٶتە كٶپ», – دەيدٸ پەداگوگ-ساراپشى بۇلبۇل باقىتقان.
ماماننىڭ سٶزٸنشە, تابىستى مانساپتىڭ باستى تالابى – بٸلٸم الۋ جەنە تيٸستٸ قۇزىرەتتٸلٸكتەردٸ مەڭگەرۋ. ال ماماندىق تاڭداۋ تالاپكەردٸڭ بولاشاعىن ايقىندايتىن ماڭىزدى قادام. قازاقستاننىڭ ەڭبەك نارىعى اقپاراتتىق تەحنولوگييالار, ەكولوگييا جەنە تسيفرلىق مەديتسيناعا قاتىستى سالالاردا بەلسەندٸ دامىپ جاتىر. وسى سالالارداعى بٸلٸم مەن كەسٸبي دامۋعا ينۆەستيتسييالاۋ تابىستى جەنە پايدالى مانساپتىڭ كٸلتٸ بولۋى مٷمكٸن. ەرقاشان سۇرانىسقا يە بولاتىن جۇمىس ورىندارىنا IT ماماندارى, ەكولوگتار, تسيفرلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ماماندارى جەنە كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك ماماندارى كٸرەتٸنٸن ايتا كەتكەنٸمٸز جٶن.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
