Bizdegi oilanbai oibaiǵa basa beretin oppozitsiia ókilderiniń miting jasaýǵa sebep bolatyn syltaýlary taýsylǵan siiaqty. Sondyqtan keibir sholaq belsendiler taptaýryn bolǵan taqyryptardy óńin ainaldyryp qaitadan kóterip júr. Buǵan osy jeksenbide Almaty qalasynda ýtil alymdy múldem toqtatýdy talap etkenderdiń mitingi dálel bola alady. Osy jerde Sanjar Boqaevtyń partiia qurý úshin kóterip júrgen urany shyn máninde reseilik biznes múddeni kózdep júrgen joq pa degen saýal týady...
Uiymdastyrýshylar "mitingtiń negizgi sebebi – birinshi vitse-premer Roman Skliar jariialaǵan Úkimettiń málimdemesi" dep aitty. Roman Skliar ol týraly kóp ýaqyt buryn respýblikalyq telearnalardyń biriniń efirinen uǵynyqty qylyp jetkizgen bolatyn. Ol málimdemede ýtil alymdy múldem alyp tastaý múmkin emes, sebebi onyń túbinde otandyq avtoóndiristi qoldaý mindeti tur dep aitylǵan edi. Alaida saiasi popýlizmniń batpaǵyna batqan Boqaev úshin bundai dáleldi aqparattyń quny joq ekeni túsinikti. Ol "ýtil alymnan negizgi paida kóretin eń basty adam tek qana Skliar" dep jalań jala jaba saldy.
Sanjar Boqaevtyń sóilegen sózine taldaý jasap kóreiik. Ýtil alymdy saiasi elita men oligarhtar qarapaiym qazaqstandyqtardyń qaltasyn qaǵý úshin oilap tapqan degen ol óziniń uzyn-sonar baiandamasy barysynda Áliia Nazarbaeva týraly bir sóz de qozǵamady. Osy jerde ol qandai oligarhtar týraly aityp tur degen oi týady. Áliia Nazarbaevaǵa tiesili «Operator ROP» JShS-niń bul isten shettelgenin, qazir onymen memleket ainalysyp jatqanyn saýaty bar jannyń barlyǵy da biledi ǵoi... Biraq bizdiń Sanjar myrza ondaiǵa árine mán bermeidi. Oǵan aiqaiǵa attan qosý, jalań urandaý mańyzdy. Miting barysynda Sanjar myrza 50 paiyzdyń eshqandai ádiletti emes ekenin, bundai sheshimdi Úkimet eshqandai esep júrgizbei qabyldai salǵanyn, sondyqtan oǵan kelispeitinin aitýmen boldy.
«Aqsaq qoi tústen keiin mańyraidy» deidi. Ýtil alym taqyryby alǵash kóterilgende Sanjar Boqaev «bul meniń bastamammen bolǵan jeńis» dep atap, osy sheshimmen kelisetini týraly jahanǵa jar salǵany kópshiliktiń esinde. Alaida ýaqyt óte kele ol oiynan ainyp, aranyn asha túsken qylyǵy onyń óz qojaiyndarynan basqa tapsyrma aldy ma degen oiǵa eriksiz jeteleidi...
Sanjar Boqaev bul másele boiynsha Skliar myrzanyń keltirgen dálelderimen sanasýdy jón dep tappaǵan siiaqty. Onyń ornyna jinalǵan halyqqa aty-jónderi belgisiz sheneýnikter men oligarhtar týraly aitýmen boldy. Onyń túpki oiy áigili áýlettiń ýtil alymǵa tikelei qatysty ekenin jinalǵandardan jasyryp qalý bolǵany endi túsinikti bolyp otyr.
Sanjar uiymdastyrǵan saiasi spektakldi ary qarai tamashalaiyq. Boqaev miting barysynda esimderi elge málim taǵy eki belsendini shaqyrdy. Bolat Ábilov pen Maks Boqaev. Iaǵni, osy arqyly áleýmettik-ekonomikalyq taqyrypqa jatatyn ýtil alym máselesine saiai reńk berýge talpynys jasap kórdi.
El aldyna shyqqan Maks Boqaev: «Ýtil alymdy múldem alyp tastaý mańyzdy. Bul Nazarbaev rejiminen qalǵan qaterli isik. Ony tamyrymen julyp alý kerek» dep biraq qaiyrdy.
Syzyla sóz alǵan Bolat Ábilov bolsa birdi aityp, birge ketti. Basynda Qazaqstandy Qyrǵyzstan, Armeniia elderimen salystyrdy. Eki memlekettiń demokratiialy elder ekeni, sondyqtan ol jaqta kólikterdiń arzan turatyny, sol sebepti qazaqstandyqtardyń avtomashinalardy sol elderden tasityny t.b. uzyn-sonar áńgime.. Jalpy bul - Ábiliazovqa tán stil. Qazirgi sánge ainalǵan tilmen aitqanda kez-kelgen taqyryptan «haip» jasaýdy jaqsy meńgergen eski oppozitsiia ókili.
Tek ózine ǵana tán oilaý júiesinen shyqqan boljamdaryn shyndyqqa balaityn Bolat bir kezde «ýtil alymdy Áliia Nazarbaevǵa bergen sebebi, áýlettiń basqa músheleri ózge bailyqtyń barlyǵyn alyp qoiǵan bolatyn. Sondyqtan Áliiaǵa qarapaiym halyqtyń qaltasyna qaǵýdan basqa jol qalmady» dep saldy. Kenet áńgimeniń aǵyny «qańtar oqiǵalaryna» qarai buryldy. Úsh aidan beri oǵan eshkim eshteńe túsindirmegenin, qarapaiym halyqtyń ólimine kimder kináli ekenin aitpaǵanyn, jalpy elde eshqandai oń ózgeris oryn alyp jatpaǵanyn jetkizdi. Átteń sol kezde onyń qasyndaǵylardyń arasynan «eger eshteme ózgermese qazir mitingilerge erkin qatysa almaityn ediń, tek aǵaiyndy Nyǵmatýllinderdiń jabyq toi-tomalaǵynda, arnaiy aldyrǵan sharap iship otyrar ediń» dep aityp salatyn adam tabylmaǵany ókinishti. Qyzdy-qyzdymen sóz sońynda Ábilov myrza «qańtar oqiǵasyn» Ýkrainadaǵy «Býcha qyrǵynymen» teńestirip tastady. Iaǵni, UQKU sarbazdary, sonyń ishinde resei áskeri qazaqstandyqtardy qyryp tastady degendi meńzedi.
Jalpy Sanjar Boqaevqa Ábilovke tán bir qasietti eskerte ketken artyq bolmas. Ábilov óziniń ótken kezeńde oppozitsiiada bolǵan tájiribesi týraly aita kelip, ózi senim artqan dostarynyń kóńilin qaldyrǵanyn, al ózi qanshama qarjysyn solar úshin jelge shashqanyn, aiaǵynda bárin tastap ketip qalǵanyn málimdegen edi. Biraq, ókinishke orai, onyń osylai orta joldan kiámdi bolsa da laqtyryp, ońai kete beretin minezin tájiribesi az ýtil alymmen kúresýshiler tolyq bilmeitin siiaqty.
Bizdiń halyqtyń óte sengish qoi. Sondyqtan Sanjar Boqaevtyń anti-ýtil alym uranyn ne úshin kóterip júrgenin tsúindire keteiik. Shyn máninde, ýtil alym – bizdiń otandyq avto óndiris úshin óte qajet shara. Eger ony alyp tastasa otandyq avtonaryqqa shet eldiń eski kólikteri aǵylatyny túsinikti. Jáne ol Boqaev aityp júrgendei japonnyń nemese nemistiń sapaly avtolary emes. Qazirgi jahandyq jaǵdaidy bajailap qarasaq, bizdiń naryqty orystyń «qańsyq qańyltyrlary» atalyp ketken kólikteri basyp ketetini túsinikti. Orystyń avto óndirisi sanktsiialarǵa bailanysty shet elderden keletin avto bólshekterge qazir zárý bolyp otyr. Biraq óndiristi toqtatpaý kerek. Sondyqtan olarda aldaǵy ýaqytta sonaý 70 jyldardyń sánindegi «Nivalaryn», keńestik «Jigýliler» men «Moskvichterin» qaita jasap shyǵarýdan basqa amal qalmaidy.
Sondyqtan osylardy oi eleginen ótkizgen adam ýtil alymmen kúreskerlerdiń kimniń múddesin qorǵap júrgenderin túsinedi dep oilaimyn. «Naǵyz Kremldiń agentteri» degen ataqqa suranyp turǵandar.
Taǵy bir qyzyqty jaitty aita keteiik. Ýtil alymǵa qarsy kúresip júrgenderdiń aktsiiasyn aqparattyq qoldaý kórsetip júrgenderdiń ishinde aqshasyn tólemese, saýsaǵynyń ushyn qimyldatpaityn Vadim Boreiko degen jýrnalist bar. Osy jýrnalist atalǵan mitingke qatysqandar qol qoidy degen petitsiianyń nátijesimen bólisipti. Jiyny 420 adam qol qoiǵan eken. Al «Orda», «Vlast» degen ataýmen belgili aparat quraldary atalǵan mitingige 100 ben 300 shamasynda adam jinaldy dep jazady. Sonda Boreiko aitqan 420 adam qaidan shyqty degen zańdy suraq týady. Degenmen shiki saiasatkerler úshin oidan statistika shyǵaryp, eldi aldai salý túkke de turmaityny belgili ǵoi...
