Ulttyq banktiń monetarlyq operatsiialar departamentiniń direktory Nurjan Tursynhanov teńgeniń ne sebepti qunsyzdanǵanyn aitty, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan.
"18 qarashada Qazaqstan qor birjasyndaǵy dollar-teńge saýda-sattyǵy kezinde bir dollar 431,60 teńgege deiin jetti. Sońǵy ret ondai kórsetkish jarty jyl buryn tirkelgen. Teńge baǵamynyń qazirgi dinamikasy energiia tasymaldaýshylar naryǵyndaǵy úrdister men halyqaralyq naryqtaǵy ahýaldy kórsetip otyr", - deidi Tursynhanov.
Búgin valiýta aiyrbastaý pýnkterinde dollar 433-434 teńgeden satylyp jatyr.
"Bir jaǵynan, Baiden ákimshiliginiń munai baǵasynyń ósýin tejeý jónindegi yqtimal sharalary, sondai-aq OPEK pen Halyqaralyq energetika agenttiginiń jaqyn arada artyq usynystyń paida bolatynyny týraly boljamdaryna bailanysty qazannyń sońynan bastap munai baǵasyn belgileý sońǵy 7 jyldaǵy eń joǵary kórsetkishten 5%-ten astam kórsetkishke tómendedi. 16 qarashada AQSh pen Qytai basshylary arasyndaǵy kelissózder kezinde eki eldiń strategiialyq rezervterinen munaidy satý týraly aityldy. Ol da naryq qatysýshylarynyń alańdaýshylyǵyn týdyrady", - dep túsindirdi Tursynhanov.
Onyń aitýynsha, AQSh-taǵy infliatsiia sońǵy 30 jyldaǵy eń joǵary kórsetkishke – 6,2 protsentke jetti. Demek bul elde mólsherlemelerdi ósirý kezeńi jaqyndap qaldy. Al ondai sheshim damýshy elder valiýtalarynyń tartymdylyǵyn tómendetedi jáne teńgeniń álsireýin týdyratyn qosymsha faktor bolady.
Qazannyń sońynda EMCI J.P. Morgan damýshy elderi valiýtalarynyń indeksi 2,1%-ke álsiregen. Sebebi investorlar damýshy naryqtardan kapital shyǵarylady dep alańdap otyr. Al damyǵan elderdiń ortalyq bankteri qataitý kezeńin bastaidy. Máselen túrik lirasy 15,2%-ke, Ońtústik Afrika randy 2,7%-ke, Chili pesosy 2,2%-ke álsiredi. Túrkiiada liranyń devalvatsiiasy valiýtalyq daǵdarys sipatynda kórinis alýda.
"Damýshy elderdiń naryqtaryna qatysty sentimenttiń ózgerýi aiasynda biz Qazaqstannyń memlekettik baǵaly qaǵazdaryna beirezidentter qyzyǵýshylyǵynyń tómendegenin baiqap otyrmyz, olar aidyń basynan beri investitsiialardy 23 milliard teńgege nemese pozitsiiadan 3%-ke qysqartty", - deidi Tursynhanov.
Resei rýbli de geosaiasi táýekelder aiasynda teris serpin kórsetip otyr. Pentagonnyń baspasóz hatshysy Djon Kirbidiń Resei áskeriniń Ýkrainamen shekaralas aýdandarǵa kóshýi týraly málimdemesi investorlardyń alańdaýshylyǵyn týdyrdy. AQSh Eýropalyq odaqtaǵy áriptesterine Reseidiń Ýkrainaǵa basyp kirýi jónindegi yqtimal josparlary týraly eskertti jáne Reseidi óz josparyn túsindirýge shaqyrdy. Qarashanyń basynan bastap rýbldiń AQSh dollaryna shaqqandaǵy baǵamy 3,1%-ke álsirep, bir dollar úshin 70,9 rýblden 73,1 rýblge deiin álsirei bastady.
"Jalpy alǵanda, teńge irgeli faktorlardyń áserinen qalyptasady jáne energiia tasymaldaýshylar naryǵyndaǵy jáne damýshy elder naryqtaryndaǵy negizgi úrdisterdiń serpinin kórsetedi dep aitýǵa bolady", - dep túiindedi departament direktory.
