Foto: QR UB
QR Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komiteti bazalyq mólsherlemeni +/– 1 p.t. dálizimen jyldyq 16,75% deńgeiinde saqtaý týraly sheshim qabyldady, - dep habarlaidy "Ult aqparat" UB baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Bul sheshim Ulttyq Banktiń jańartylǵan boljamdary, derekterdi taldaý jáne infliatsiia táýekelderiniń balansyn baǵalaý negizinde qabyldanǵan.
"Syrtqy ortanyń proinfliatsiialyq qysymy báseńdep keledi. Álemdegi infliatsiia, atap aitqanda, saýda-seriktes elderdegi infliatsiia qýat kózi men azyq-túliktiń álemdik baǵasy tómendegendikten, baiaýlai bastaǵynyn kórsetip otyr. Turaqty naqty aiyrbastaý baǵamy aiasynda syrtqy baǵalardyń meiilinshe baiaý ósýi eldegi infliatsiianyń báseńdeýine qolaily jaǵdai jasap otyr. Qazaqstanda proinfliatsiialyq qysym fiskaldyq yntalandyrý, turaqty ishki suranys, joǵary jáne turaqsyz infliatsiialyq kútýler, sondai-aq janar-jaǵarmai materialdary (JJM) baǵasynyń ósýi men kútiletin turǵyn-úi kommýnaldyq qyzmet (TKQ) tarifteriniń kóterilýi tarapynan saqtalýda.
Osylaisha, qazirgi ýaqytta syrtqy infliatsiia tarapynan qysymnyń álsireýi esebinen táýekelderdiń jiyntyq balansy dezinfliatsiialyq faktorlar jaǵyna azdap yǵysty. Bul 2022 jylǵy qyrkúiekten bastap infliatsiianyń turaqty bóligindegi kórsetkishterdiń baiaýlaýyn qosa alǵanda, osy jyldyń ekinshi jartysynda bazalyq mólsherlemeniń birtindep jáne baiaý tómendeýine múmkindik týdyrýy yqtimal" - delingen habarlamada.
2023 jylǵy sáýirde jyldyq infliatsiia 16,8%-ǵa deiin baiaýlaǵan. Infliatsiia qurylymynda azyq-túlik komponenti meilinshe tez qarqynmen baiaýlap keledi. Bul rette jyldyq infliatsiianyń tómendeýi JJM baǵasynyń ósýine bailanysty azdap qarqyn alǵan azyq-túlikke jatpaityn taýarlar baǵasynyń ósýimen tejelgen.
"Ailyq infliatsiia 0,9% deńgeiinde saqtalyp, ortasha tarihi mánderden joǵary qalyptasty. Alaida, 2022 jylǵy qyrkúiekten bastap bazalyq jáne maýsymdyq faktor eskerilmegen infliatsiianyń kórsetkishteri tómendep otyr. Bul infliatsiianyń turaqty bóligi men proinfliatsiialyq qysymnyń birtindep álsireýin kórsetedi.
Infliatsiialyq kútýler qubylmaly jáne qysqa merzimdi shoktarǵa sezimtal bolyp otyr. Sáýir aiynda aldaǵy bir jylǵa kútiletin infliatsiia 16,7% qurady (naýryzda – 16,5%). Bul rette respondentter baǵanyń ósý faktorlary retinde turǵyn-úi kommýnaldyq qyzmetterdiń (TKQ) qymbattaýyn, JJM men dári-dármekter baǵasynyń kóterilýin atap ótti. TKQ tarifteriniń josparly kóterilýi men JJM baǵasynyń is júzinde ósýi halyqtyń kútýlerinde ishinara kórinis tapty.
Aldyn ala kútilgendei, jahandyq infliatsiianyń baiaý úrdisi jalǵasyp keledi. Biraq áli de ornyqty túrde joǵary baǵalanady. Osyǵan bailanysty ortalyq bankter monetarlyq talaptardy kúsheitýdi jalǵastyrdy. Azyq-túliktiń álemdik baǵasynyń ósýi men saýda-seriktes elderdegi infliatsiianyń baiaýlaýy eldegi tutyný baǵasynyń odan ári baiaýlaýyna qolaily jaǵdai jasaidy. Dándi daqyldar baǵasynyń ósýi kútilgen qarqynynan jyldamyraq baiaýlap keledi. Astyq mámilesin iske asyrýǵa jáne usynystyń joǵary deńgeiine bailanysty astyq baǵasynyń odan ári tómendeýi kútiledi. Bul álemdegi azyq-túlik infliatsiiasynyń odan ári baiaýlaýyna yqpal etedi" - delingen resmi habarlamada.
Ulttyq bank málimetinshe, munai naryǵy Qytai ekonomikasynyń qalpyna neǵurlym baiaý kelýine, joǵary álemdik infliatsiiaǵa jáne ortalyq bankterdiń tejeý saiasatyna bailanysty birqalypty damidy dep kútilip otyr. Osy faktorlardy eskere otyryp, bazalyq stsenariide munaidyń ortasha baǵasy 2023 jáne 2024 jyldarǵa bir barrel úshin 82 jáne 80 AQSh dollaryna deiin tómendeý jaǵyna qarai qaita qaralǵan.
"Ulttyq Banktiń aldyńǵy boljamdarynda eskerilmegen TKQ tarifteri boiynsha shekti baǵalardyń josparly kóterilýin jáne is júzindegi JJM baǵasynyń ósýin, sondai-aq joǵaryraq fiskaldyq impýlsti eskere otyryp, infliatsiia boljamy jańartyldy. Osylaisha, bazalyq stsenariide biyl jyldyq infliatsiia 11-14%, 2024 jyly – 9-11%, 2025 jyly – 5,5-7,5% sheginde boljanady. 2023-2024 jj. tutyný baǵalarynyń indeksine JJM jáne TKQ kóterilgen baǵasynyń janama úlesin Ulttyq Bank 1-2,5 p.t. sheginde baǵalaidy. Degenmen, infliatsiianyń tómendeý dinamikasy jalǵasa beredi. Buǵan azyq-túliktiń álemdik baǵasynyń tómendeýi jáne jyldyq infliatsiia tómendegen saiyn tejegish sipatqa ie bola bastaǵan aqsha-kredit sharttary yqpal etedi. Sonymen qatar biýdjet tapshylyǵynyń josparly azaiýy jáne 2024-2025 jyldary biýdjettik qaǵidany saqtaýǵa oralý kezinde syrtqy infliatsiia men infliatsiialyq kútýlerdiń baiaýlaýy jalǵasady dep kútilip otyr.
Qazaqstan ekonomikasynyń ósimine qatysty 2023 jylǵa arnalǵan boljam jaqsara tústi. Biyl JIÓ 4,2-5,2% deńgeiinde ósedi dep kútilýde. 2024-2025 jyldarǵa arnalǵan boljamdar 3,5-4,5% deńgeiinde saqtalady. Biylǵa arnalǵan boljamdy arttyrýǵa memlekettik shyǵystardyń ulǵaiýy men syrtqy jáne ishki suranystyń neǵurlym joǵary bolýyn kútý yqpal etti. Bul rette fiskaldyq yntalandyrý aiasynda importtyń oń dinamikasy, sondai-aq tejeýshi aqsha-kredit sharttary JIÓ-niń ósýin turaqtandyratyn bolady. JIÓ boljamynyń táýekelderi álemdik retsessiia táýekeli aiasynda eksporttalatyn qazaqstandyq ónimge suranystyń tómendeýimen, munai naryǵyndaǵy qysymmen jáne qazaqstandyq eksporttyń halyqaralyq naryqtarǵa qoljetimdiliginiń yqtimal problemalarymen bailanysty" - delingen UB usynǵan aqparatta.
Infliatsiia boljamynyń táýekelderine fiskaldyq yntalandyrýdyń kúsheiýin, JJM jáne TKQ baǵasynyń ósýinen bolatyn janama áserlerdiń kúsheiýin, logistikalyq jáne óndiristik taýar jetkizý joldaryn qaita qurýdyń baǵa belgileýge uzaq áser etýin, sondai-aq infliatsiialyq kútýlerdiń joǵary mánderde qalý yqtimaldyǵyn jatqyzýǵa bolady.
"Jyldyq infliatsiianyń boljamǵa sáikes odan ári tómendeýi, bazalyq infliatsiianyń turaqty tómendeýimen qatar júretin JJM jáne TKQ baǵalary kóterilýiniń janama áserleri birqalypty bolýy, 2024-2025 jyldarǵa arnalǵan biýdjetti qalyptastyrý kezinde biýdjettik qaǵidanyń saqtalýy oryn alǵan jaǵdaida Ulttyq Bank 2023 jyldyń ekinshi jartysynda bazalyq mólsherlemeni saqtyqpen jáne birtindep tómendetý oryndylyǵyn baǵalaityn bolady" - delingen habarlamada.
Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredit saiasaty komitetiniń bazalyq mólsherleme boiynsha kezekti josparly sheshimi 2023 jylǵy 5 shildede Astana qalasynyń ýaqytymen saǵat 12:00-de jariialanady.
