Koronavirýsqa jáne álemdik iskerlik belsendiliktiń tómendeýine bailanysty daǵdarysqa qarsy sharalardy iske asyrýǵa Úkimet jalpy alǵanda 5,9 trln teńge baǵyttady. Onyń ishinde respýblikalyq biýdjet esebinen – 3,4 trln teńge jáne biýdjetten tys qarajat esebinen ‒ 2,5 trln teńge bólindi. Bul týraly QR Úkimetinde ótken onlain-brifingte Premer-Ministrdiń Birinshi orynbasary ‒ qarjy ministri Álihan Smaiylov málimdedi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
«Shyǵyndar jumyspen qamtýdy arttyrýǵa, tabysynan aiyrylý boiynsha ai saiynǵy tólemderge, áleýmettik tólemderge, turǵyn úi qurylysyna, biýdjettiń salyq kiristeriniń shyǵyndaryn óteýge jáne Memleket basshysynyń tapsyrmalary boiynsha basqa da baǵyttarǵa jumsaldy.
Atap aitqanda, Jumyspen qamtýdyń jol kartasyn qarjylandyrýǵa 1 trln teńge qarastyrylǵan, onyń ishinde respýblikalyq biýdjet esebinen – 300 mlrd teńge (biýdjetten tys qarajat – 700 mlrd teńge). Atalǵan qarajat sheńberinde óńirlerde infraqurylymdyq jobalar iske asyrylady jáne 255 myń jumys orny qurylady. Biznes sýbektileriniń ainalym kapitalyn 8% jeńildikpen nesieleýge jáne investitsiialyq jobalardy jeńildetilgen nesieleýdi jyldyq 6%-ǵa keńeitýge «Qarapaiym zattar ekonomikasy» baǵdarlamasy boiynsha biýdjetten tys tartylǵan qarajat esebinen 1 trln teńge qarastyrylǵan», — dedi Álihan Smaiylov.
Shamamen 4,5 mln adam 2 ai ishinde 1 ETJ nemese 42,5 myń teńge kóleminde tabysynan aiyrylýy boiynsha tólem alýda. Osy maqsatqa Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan shamamen 370 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Turǵyn úi qurylysy úshin eldegi turǵyn úi qurylysynyń kólemin 15 mln sharshy metrge deiin jetkizý úshin qor naryǵynan qosymsha 390 mlrd teńge tartylady.
Respýblikalyq biýdjettiń salyq kiristeriniń shyǵyndaryn óteýge jáne tiisinshe memlekettiń barlyq áleýmettik mindettemelerin oryndaý úshin 1,7 trln teńge bólindi.
Ekonomikanyń zardap shekken sektorlaryndaǵy ShOB sýbektileri men iri biznesti eńbekaqy tóleý qory boiynsha salyqtar men alymdardy tóleýden bosatýǵa bailanysty jergilikti biýdjetterdiń shyǵyndaryn óteýge 237 mlrd teńge qarastyrylǵan.
313 mlrd teńge áleýmettik tólemderdi (zeinetaqylar, járdemaqylar, ataýly áleýmettik kómek) 10%-ǵa deiin qosymsha indeksteýge, stipendiialardy arttyrýǵa jáne kommýnaldyq qyzmetterdi tóleý boiynsha halyqtyń tólemderin óteýge jumsalady.
«AÓK-ti damytý, "Eńbek", "Biznestiń jol kartasy", "Aýyl ‒ el besigi" memlekettik baǵdarlamalaryn keńeitýge 240 mlrd teńge qarastyrylǵan. Agroónerkásiptik keshendi sýbsidiialaýǵa ‒ 50 mlrd teńge, "Eńbek" memlekettik baǵdarlamasy aiasynda eńbek naryǵyn damytýǵa – 50 mlrd teńge, "Biznestiń jol kartasy – 2025" memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde syiaqy mólsherlemesin sýbsidiialaý jáne kreditter boiynsha kepildik berýge – 84,5 mlrd teńge, "Aýyl – el besigi" jobasy aiasynda aýyldyq eldi mekenderde áleýmettik jáne injenerlik infraqurylymdy damytýǵa – 55 mlrd teńge», — dep atap ótti Premer-Ministrdiń Birinshi orynbasary – qarjy ministri.
Epidemiiaǵa qarsy is-sharalardy júrgizýge 125 mlrd teńge qarastyrylǵan, onyń ishinde meditsina mamandaryna jáne basqa da qyzmetkerlerge ústeme aqy tóleý, halyqtyń áleýmettik álsiz toptaryn azyq-túlik jáne turmystyq jiyntyqtarmen qamtamasyz etý jáne t. b. qarastyrylǵan.
Qosymsha shyǵyndar azamattar men ekonomikany qoldaýǵa, sonyń ishinde Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrýǵa – 575 mlrd teńge baǵyttaldy.
Osy qarajat sheńberinde aiyrbas baǵamynyń ósýine bailanysty biýdjet shyǵystary, Nur-Sultan qalasyndaǵy úlestik qurylystyń problemalyq obektilerin aiaqtaýǵa arnalǵan shyǵystar jáne basqa da basym mindetter qarastyrylǵan.
«Koronavirýsqa qarsy kúreske nemese epidemiiaǵa qarsy is-sharalarǵa RB-dan shamamen 150 mlrd teńge bólindi, bul dollarmen eseptegende 350 mln dollar. Olar 5,9 trln teńge quramynda, olar jalpy daǵdarysqa qarsy sharalardy júzege asyrýǵa baǵyttalady. Bul ‒ jumyspen qamtýdy qoldaý, áleýmettik tólemder, biznesti qoldaý, kásipkerlerdi jeńildikpen nesieleý, turǵyn úi qurylysy jáne t. b. Bul qarajat 1 jylǵa josparlanǵan», — dedi Álihan Smaiylov.
Máselen, biznesti jeńildikpen nesieleýge 1 trln teńge baǵyttalady. Bul bizneske tómen mólsherlememen nesie túrinde beriletin qaitarymdy qarajat.
Jumyspen qamtýdyń jol kartasyn júzege asyrýǵa 1 trln teńge qaralǵan, onyń 300 mlrd teńgesi biýdjetten, qalǵandary – biýdjetten tys qarajat. Bul ‒ áleýmettik nysandardy, TKSh obektilerin, injenerlik infraqurylymdy salý jáne rekonstrýktsiialaý, eldi mekenderdi abattandyrý. 255 myń jumys orny qurylady. Iaǵni, Úkimet osy jyldyń ishinde baǵyttaityn barlyq qarajattyń mańyzdy áleýmettik-ekonomikalyq máni bar jáne halyqtyń jumyspen qamtylýyn, olardyń tabystaryn saqtaýǵa jáne eldegi iskerlik belsendilikti qoldaýǵa múmkindik beredi.
