Foto: baq.kz
2024 jyldyń 16 maýsymynda Prezident Qasym-Jomart Toqaev2024 jylǵy 15 sáýirde qabyldaǵan«Áielderdiń quqyqtary men balalardyńqaýipsizdigin qamtamasyz etý týraly» zańǵaqol qoidy. QR Mádeniet jáne aqparat ministrligi atalǵan zań qabyldanǵaly elde qandai ózgerister bolǵanyn jariialady, dep habarlaidy Ult.kz.
Jańa zańnyń negizgi ózeristeri:
- Uryp-soǵý men jeńil dene jaraqaty qylmys dep tanyldy. Bul áreketter Ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly kodeksten Qylmystyq kodekske qaita engizilip, jaza kúsheitildi.
- Buzaqyny jaýapkershilikke tartý úshin jábirlenýshiniń aryzy qajet emes. Bul turmystyq saladaǵy quqyqbuzýshylar sanynyń edáýir artýyna múmkindik berdi.
- Kámelet jasqa tolmaǵandarǵa qatysty zorlyq-zombylyq, qatygezdik kórsetken jaǵdaida taraptarǵa tatýlasýǵa múmkindik berilmeidi.
- Sot agressordy májbúrli túrde psihologiialyq kómek alýǵa jiberip, jábirlenýshimen bailanysýyna nemese birge turýyna tyiym sala alady, tipti turǵyn úi agressordyń menshigi bolǵan jaiǵdaida da.
Zań tek jazalaýmen shektelmei, aldyn alý jáne qoldaý júiesin de engizdi.
Máselen, 52 «buzaqy» sot sheshimimen mindetti psihologiialyq ońaltýǵa jiberildi. 20 jańa psihologiialyq qoldaý ortalyǵy ashyldy. El boiynsha 112 otbasyn qoldaý ortalyqtary jumys istep tur. 2025 jyldyń birinshi toqsanynda 34 myń otbasy áleýmettik, quqyqtyq jáne psihologiialyq kómek aldy. 2 myń otbasyǵa turaqty kómek kórsetilip jatyr.
2025 jyldyń basynan bastap, ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda:
• turmystyq zorlyq-zombylyq faktileri 20,5%-ǵa azaidy;
• otbasylyq-turmystyq qylmys sany 29%-ǵa tómendedi;
• kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty jynystyq sipattaǵy qylmys 21,3%-ǵaazaidy;
• pedofiliia faktileri 40,7%-ǵa qysqardy.
19 myń turmystyq zorlyq-zombylyq deregi resmi aryz jazylmai-aq anyqtaldy. Bul oqiǵalar óńirlerdegi jedel toptardyń, áleýmettik jeliler, kýágerlerdiń jáne saraptama top músheleriniń málimetteri nátijesinde tirkeldi.
Mektepterde «111» memlekettik bailanys ortalyǵynyń QR-kody ornatylǵannan keiin balalar arasyndaǵy zorlyq-zombylyq, býlling jáne kúrdeli psihikalyq-emotsiialyq jaǵdailar týraly faktiler jii anyqtala bastady.
Jyl basynan beri balalardan 86 myńnan astam sms-habarlama kelip tústi. Onyńishinde 2 myńnan astamy — zorlyq-zombylyq, býlling, synyptastarmen nemese ata-analarymen qarym-qatynastan kúizeliske túskenine bailanysty kómek suraǵan. Óz-ózine qoljumsaýǵa árekettengen 28 jaǵdai anyqtalyp, tiisti sharalar qabyldandy.
«111» qyzmetine eresekter de júginýde. 5 ai ishinde áleýmettik, balalar qaýipsizdigi, psihologiialyq kómek pen otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq máseleleri boiynsha 62 myń qońyraý kelip túsken.
