فوتو: baq.kz
2024 جىلدىڭ 16 ماۋسىمىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ2024 جىلعى 15 سەۋٸردە قابىلداعان«ەيەلدەردٸڭ قۇقىقتارى مەن بالالاردىڭقاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى» زاڭعاقول قويدى. قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ اتالعان زاڭ قابىلدانعالى ەلدە قانداي ٶزگەرٸستەر بولعانىن جارييالادى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
جاڭا زاڭنىڭ نەگٸزگٸ ٶزەرٸستەرٸ:
- ۇرىپ-سوعۋ مەن جەڭٸل دەنە جاراقاتى قىلمىس دەپ تانىلدى. بۇل ەرەكەتتەر ەكٸمشٸلٸك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستەن قىلمىستىق كودەكسكە قايتا ەنگٸزٸلٸپ, جازا كٷشەيتٸلدٸ.
- بۇزاقىنى جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋ ٷشٸن جەبٸرلەنۋشٸنٸڭ ارىزى قاجەت ەمەس. بۇل تۇرمىستىق سالاداعى قۇقىقبۇزۋشىلار سانىنىڭ ەدەۋٸر ارتۋىنا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
- كەمەلەت جاسقا تولماعاندارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق, قاتىگەزدٸك كٶرسەتكەن جاعدايدا تاراپتارعا تاتۋلاسۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلمەيدٸ.
- سوت اگرەسسوردى مەجبٷرلٸ تٷردە پسيحولوگييالىق كٶمەك الۋعا جٸبەرٸپ, جەبٸرلەنۋشٸمەن بايلانىسۋىنا نەمەسە بٸرگە تۇرۋىنا تىيىم سالا الادى, تٸپتٸ تۇرعىن ٷي اگرەسسوردىڭ مەنشٸگٸ بولعان جايعدايدا دا.
زاڭ تەك جازالاۋمەن شەكتەلمەي, الدىن الۋ جەنە قولداۋ جٷيەسٸن دە ەنگٸزدٸ.
مەسەلەن, 52 «بۇزاقى» سوت شەشٸمٸمەن مٸندەتتٸ پسيحولوگييالىق وڭالتۋعا جٸبەرٸلدٸ. 20 جاڭا پسيحولوگييالىق قولداۋ ورتالىعى اشىلدى. ەل بويىنشا 112 وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارى جۇمىس ٸستەپ تۇر. 2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا 34 مىڭ وتباسى ەلەۋمەتتٸك, قۇقىقتىق جەنە پسيحولوگييالىق كٶمەك الدى. 2 مىڭ وتباسىعا تۇراقتى كٶمەك كٶرسەتٸلٸپ جاتىر.
2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ, ٶتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا:
• تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق فاكتٸلەرٸ 20,5%-عا ازايدى;
• وتباسىلىق-تۇرمىستىق قىلمىس سانى 29%-عا تٶمەندەدٸ;
• كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى جىنىستىق سيپاتتاعى قىلمىس 21,3%-عاازايدى;
• پەدوفيلييا فاكتٸلەرٸ 40,7%-عا قىسقاردى.
19 مىڭ تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق دەرەگٸ رەسمي ارىز جازىلماي-اق انىقتالدى. بۇل وقيعالار ٶڭٸرلەردەگٸ جەدەل توپتاردىڭ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر, كۋەگەرلەردٸڭ جەنە ساراپتاما توپ مٷشەلەرٸنٸڭ مەلٸمەتتەرٸ نەتيجەسٸندە تٸركەلدٸ.
مەكتەپتەردە «111» مەملەكەتتٸك بايلانىس ورتالىعىنىڭ QR-كودى ورناتىلعاننان كەيٸن بالالار اراسىنداعى زورلىق-زومبىلىق, بۋللينگ جەنە كٷردەلٸ پسيحيكالىق-ەموتسييالىق جاعدايلار تۋرالى فاكتٸلەر جيٸ انىقتالا باستادى.
جىل باسىنان بەرٸ بالالاردان 86 مىڭنان استام سمس-حابارلاما كەلٸپ تٷستٸ. ونىڭٸشٸندە 2 مىڭنان استامى — زورلىق-زومبىلىق, بۋللينگ, سىنىپتاستارمەن نەمەسە اتا-انالارىمەن قارىم-قاتىناستان كٷيزەلٸسكە تٷسكەنٸنە بايلانىستى كٶمەك سۇراعان. ٶز-ٶزٸنە قولجۇمساۋعا ەرەكەتتەنگەن 28 جاعداي انىقتالىپ, تيٸستٸ شارالار قابىلداندى.
«111» قىزمەتٸنە ەرەسەكتەر دە جٷگٸنۋدە. 5 اي ٸشٸندە ەلەۋمەتتٸك, بالالار قاۋٸپسٸزدٸگٸ, پسيحولوگييالىق كٶمەك پەن وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق مەسەلەلەرٸ بويىنشا 62 مىڭ قوڭىراۋ كەلٸپ تٷسكەن.
