Ortalyqqa kirgende biri baldaqqa súiengen, endi biri qolarbaǵa tańylǵan jandardy kórip, alǵashynda aianysh sezimin bastan ótkeresiz. Álden soń árbiriniń yntasy men tabandylyǵy alǵashqy pikirińizdi ózgerte bastaidy. Tirshiligimen tanysyp, kelýshilermen áńgimeleskennen keiin qoǵamnan bólek, qorshaǵan ortadan alshaq buiyǵy ómir súrip kelgen, taǵdyrdyń jazýymen múgedek atanǵan jandardyń osy ortalyqta memlekettiń ózine degen qamqorlyǵyn sezinetinin, alǵa umtylatynyn ańǵarasyz. Óziniń el qatarly ómir súrýine, quqyn qorǵap, ómirden óz ornyn tabýǵa bolatyndyǵyna negizinen osy ortalyqta kóz jetkizetinin bilesiz.
Biz aityp otyrǵan Túrkistan oblysy jumyspen qamtýdy úilestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń «№8 arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý ortalyǵynda» múgedek jandarǵa jan-jaqty qamqorlyq jasalyp, jaqsy kóńil-kúi syilaý maqsatyndaǵy túrli is-shara jii ótkizilip turady. Al negizi Shymkent qalasyndaǵy atalǵan ortalyqta jyl kóleminde 960 múmkindigi shekteýli jan ońaltýdan ótedi eken. Ár ai saiyn statsionarlyq-sanatoriialyq rejimde aýdandardan – 45, Shymkent qalasynan 30 múgedek kúndizgi bólimde qabyldanady. Osy arada aita ketelik, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń málimetinshe, sońǵy bes jylda elimizde múgedektigi bar adamdardyń sany 7,5%-ǵa ulǵaiǵan. Sol sebepten de bolar, ortalyq qyzmetin alýǵa niettiler qatary kóbeie túsken jáne olar bul múmkindikti uzaq kútýge májbúr. Ortalyqtyń olarǵa bereri mol, mysaly dárigerlerdiń nusqaýlary boiynsha em alady, dene shynyqtyrý jattyǵýlaryn jasaidy, sondai-aq túrli dári-dármekterdi, dárýmenderdi qabyldaidy. Sporttyq estafetalyq toptyq oiyndarǵa densaýlyqtaryna qarai qatysady. Basqa da mádeni is-sharalarǵa qatysý úshin arnaiy kólik qyzmeti usynylady. Ózdiginen eńbek etýge kómektesedi. Eńbekpen emdeý arqyly ómirge degen kózqarasyn jaqsartyp, qyzyǵýshylyqtaryn oiatady. Monshaqtan, bisermen ártúrli buiym jasaýdy úirenedi. Tigin mashinasymen jumys istep, quraq kórpesheler, jastyqtar, kóilekter tigedi jáne joǵaltqan turmystyq daǵdylaryn qaita qalpyna keltiredi. Qyzmet alýshylardyń óz qoldarynan jasaǵan buiymdarynan kórme uiymdastyrylady. Ózin-ózi qamtamasyz etý jáne materialdyq jaǵdailaryn jaqsartýǵa qatysty baǵyt-baǵdar, keńes beriledi.
– Elbasy N.Nazarbaev Joldaýynda «múmkindigi shekteýli tulǵalarǵa arnalǵan «kedergisiz orta» qalyptastyrýǵa zor mán berilýi tiis» ekenin atap kórsetti. Jalpy, Memleket basshysy múgedekter máselesine erekshe mán berip keledi. Sonyń nátijesinde memleket tarapynan kórsetilip jatqan qoldaý- kómekter kóp. Ózin kem sezinbeýi úshin ortalyq qyzmetin paidalanýshy jandarǵa otbasylyq kásipkerlikti ashý jáne damytý úshin «Atameken» qorynyń oblys boiynsha aimaqtyq filialy biznes sabaqtaryn júrgizedi. Onda kásipkerlik joldary jan-jaqty túsindiriledi. Qyzmet alýshylarǵa jeńildikter, járdemaqylar, ótemaqylar men basqa da tólemderdi alýǵa keńes beriledi. Ortalyq I, II toptaǵy múmkindigi shekteýli azamattarǵa ońaltý qyzmetterin kórsetedi. Ol qyzmetterdi alǵan soń densaýlyqtarynda oń ózgeris bolyp, jeke kásip ashqandary da barshylyq. Ómirge degen qulshynysy artyp, alǵysyn bildirip jatqandary da az emes. Kezinde mekemede ońaltýdan ótken Ermek Qalymbetov túrli sporttyq jarystarda joǵary deńgeide óner kórsetip, qolarba jarysynan Aziia chempiony atandy. Kentaý qalasynan kelip, ońaltýdan ótken Aidos Qaliev búginde kóptegen mádeni is-sharada kontserttik baǵdarlamalarmen óner kórsetýde. Al múmkindigi shekteýli Bóribek Jylqybaev qoldyń usaq motorikasyn jaqsartý maqsatynda iri monshaqtardan ártúrli buiym jasap, mekememizdiń atynan qolóner sheberleri kórmelerine qatysyp júr», deidi «№8 arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý ortalyǵy» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń direktory Gýliia Jazyhbaeva.
Sondai-aq múmkindigi shekteýli azamattardyń áleýmettik mártebesin kóterý, tarihi jádigerge súiispenshiligin arttyrý, ólkesin tanytý, patriottyq sezimin odan ári qalyptastyrý maqsatynda ai saiyn óńirdegi murajailarmen tanysýyna múmkindik jasalady eken.
«Bul mekemege 2012 jyldan beri kelip em alýdamyn. Emniń barlyq túri qarastyrylǵan. Ortalyqqa kelgen kúnnen bastap jaqsy kóńil-kúide júremiz. Densaýlyqty nyǵaitýǵa arnalǵan emdik protsedýralardy kórsetetin mamandardyń kásibi biliktiligi joǵary dárejede, ońaltý ortalyǵynyń qyzmetkerlerine aitar alǵysym sheksiz», deidi I top múgedegi Erahan Seitbekov.
Joǵaryda aityp ótkenimizdei, ortalyq qyzmetine muqtaj jandar kóp. Alaida ony qalaǵan mezgilinde qabyldaý múmkin bolmai otyr. Onyń bir sebebi – ortalyq ornalasqan ǵimarat tarlyq etýde. Bul óz kezeginde múmkindigi shekteýli jandardyń emin-erkin qozǵalysyna da keri áserin tigizýde. Iaǵni talapqa sai tiptik ǵimarat qajet. Bul oraida Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Mádina Ábilqasymovanyń «Astana, Almaty, Shymkent qalalarynyń ákimderi ońaltý kómeginiń qoljetimdigin jaqsartý úshin qosymsha ońaltý ortalyqtaryn ashý jónindegi qajetti sharalar qabyldaýy qajet» degen málimdemesi kóńilge senim uialatady. Ministrlik málimetine qaraǵanda, elimizde 192 qalpyna keltirý emi jáne meditsinalyq ońaltý uiymdary jumys isteidi. Olardyń 129-y memlekettik jáne 63-i jekemenshik uiymdar. Ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha bekitilgen normativ 25-ke teń bolǵan kezde halyqtyń ońaltý tósektermen qamtamasyz etilýi 10 myń adamǵa shaqqanda barlyǵy 1,4 tósekti quraǵan. Iaǵni ońaltý jáne qalpyna keltirý emderimen qamtamasyz etýdiń jetkiliksiz ekeni baiqalady. Ministrdiń málimdeýinshe, 18,7 mlrd teńge somasynda 5 jergilikti memlekettik – jekemenshik áriptestik jobalary josparlanyp otyr.
Iá, ýaqyt óte talapqa sai ǵimarat salynyp, qosymsha ońaltý ortalyǵy da ashylar. Eń bastysy, búginde múmkindigi shekteýli jandar ońaltý ortalyǵynda em qabyldai júrip, janyn jiti túsinetin, ózi sekildi taǵdyrlas, muńdas jandardy taýyp, jaqyn aralasý, dostasý arqyly da qoǵamnyń belsendi múshesi ekenin sezinýde.
Ǵalymjan ELShIBAI
