Túrkistanda Halyqaralyq Túrki Akademiiasynyń ǵylymi ortalyǵy ashylady

Túrkistanda Halyqaralyq Túrki Akademiiasynyń ǵylymi ortalyǵy ashylady

Búgin Túrkistan qalasynda «Kieli Túrkistan jáne Túrki dúniesiniń rýhani jańǵyrýy» atty ǵylymi-teoriialyq konferentsiia ótti. «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasyndaǵy mańyzdy jiyndy Túrkistan oblysynyń ákimdigi men Halyqaralyq Túrki Akademiiasy ótkizdi. Jiynǵa elimizden bólek Ázirbaijan, Resei, Túrkiia, Qyrǵyz Respýblikasy, Ózbekstan, AQSh, Tájikstan, Úndistan memleketterinen týrkologtar men ǵalymdar jáne diplomatiialyq ókildikterden de qonaqtar keldi. Konferentsiiany Halyqaralyq Túrki Akademiiasynyń prezidenti Darhan Qydyráli júrgizip otyrdy. Jiynda Túrkistan oblysynyń ákimi Janseiit Túimebaev Túrkistan qalasyn Túrki áleminiń rýhani jáne mádeni ortalyǵyna ainalý baǵytynda jumystar bastalǵanyn málimdedi.

«Taiaý ýaqytta Túrkistanda Túrki áleminiń ortalyǵy boi kóteredi. Munda búkil Túrki dúniesiniń oishyldary men aǵartýshylarynyń, ǵalymdarynyń eńbekteri qoiylyp, ǵylymi jetistikteri kórsetiledi. Elbasy usynǵan «Túrki áleminiń 100 esimi» jobasyn Túrkistanda júzege asyrýǵa tolyq múmkindik bar.  Oblysymyzdyń tarihi oryndaryn «Túrki áleminiń kieli jerleri» tizimine engizý jumystary júrgiziledi. Sonymen birge, Túrkistanda Túrki keńesi jastarynyń quryltaiyn ótkizýge de daiynbyz.  Qazir jumyr jer betinde 200 millionnan astam túrki tildes baýyrlarymyz bar. Eger saiasi, ǵylymi jáne rýhani birligimiz myǵym bolsa, bul úlken kúshke ainalady. Jahandaný zamanynda biz birge bolyp, qiyndyqtarǵa birge tótep berýimiz qajet. Búgingi týrkologtardyń basqosýy osy senim údesinen shyǵady degen oidamyn. Túrki áleminiń ortalyǵy Túrkistanymyz osyndai igi bastamalardy qoldaýǵa árqashan daiyn!», — dedi J.Túimebaev.

Konferentsiiada Túrkistan oblysy ákimdigi men Halyqaralyq Túrki Akademiiasy arasynda ǵylymi jáne iskerlik bailanysty nyǵaitý baǵytynda Memorandýmǵa qol qoiyldy. Sonymen qatar, Halyqaralyq Túrki Akademiiasy men Ózbekstan respýblikasy arasynda da kelisim jasaldy. Aldaǵy ýaqytta Túrkistan qalasynda osy akademiianyń ǵylymi ortalyǵy boi kóteredi.

Túrkistan tórindegi konferentsiia «Túrki áleminiń qasietti jerleri», «Túrki áleminiń ataqty tulǵalary»  jáne  «Túrki tilderi men jazýy»  dep atalatyn 3 sektsiiadan turdy. Sektsiialarda Halil Akyndjy (Túrkiia),  Viktor Býtanaev (Resei), Mekemtas Myrzahmetov (Qazaqstan), Ábsattar qajy Derbisáli, Kiýrshad Zorlý (Túrkiia), Qanybek Imanaliev (Qyrǵyz Respýblikasy), Ramiz Askerov (Ázirbaijan), Ómirzaq Aitbaev (Qazaqstan), Bahtier Karimov (Ózbekstan), Rahmoil Safarov (Tájikstan), Aleksandr Vasilev (Resei) jáne taǵy basqa tarihshylar men ǵalymdar, professorlar men týrkologtar bilgenderin ortaǵa saldy.

«Túrki áleminiń  kieli  jerleri» dep atalatyn  sektsiiasynda Túrki dúniesiniń  kieli jerlerin anyqtaý  jobasyn ázirleý,  onyń kriterilerin belgileý, jobany iske asyrý  merizimi men  kezeńderi,  júzege asyrý tártibi jáne  ózge de máseleler talqylandy.

«Túrki dúniesiniń ataqty tulǵalary»  sektsiiasynda tulǵalardy anyqtaý kriterileri  men osy jobany júzege asyrýdyń tetikteri sóz bolsa, «Túrki tilderi men  jazýy» taqyrybyndaǵy  úshinshi  sektsiiada túrki tili, túrki ádebieti, túrki tildes elderdiń latyn grafikasyna  kóshýi týraly máseleler kóterildi.

Konferentsiiaǵa qatysýshylar Túrkistannyń Túrki áleminiń rýhani ortalyǵyna ainalýǵa tolyq múmkindigi bar ekenine toqtalyp, osy baǵyttaǵy jumystarǵa úles qosýǵa daiyn ekenderin jetkizdi.