بٷگٸن تٷركٸستان قالاسىندا «كيەلٸ تٷركٸستان جەنە تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ رۋحاني جاڭعىرۋى» اتتى عىلىمي-تەورييالىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى ماڭىزدى جيىندى تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى ٶتكٸزدٸ. جيىنعا ەلٸمٸزدەن بٶلەك ەزٸربايجان, رەسەي, تٷركييا, قىرعىز رەسپۋبليكاسى, ٶزبەكستان, اقش, تەجٸكستان, ٷندٸستان مەملەكەتتەرٸنەن تۋركولوگتار مەن عالىمدار جەنە ديپلوماتييالىق ٶكٸلدٸكتەردەن دە قوناقتار كەلدٸ. كونفەرەنتسييانى حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ دارحان قىدىرەلٸ جٷرگٸزٸپ وتىردى. جيىندا تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ تٷركٸستان قالاسىن تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ رۋحاني جەنە مەدەني ورتالىعىنا اينالۋ باعىتىندا جۇمىستار باستالعانىن مەلٸمدەدٸ.
«تاياۋ ۋاقىتتا تٷركٸستاندا تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ ورتالىعى بوي كٶتەرەدٸ. مۇندا بٷكٸل تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ ويشىلدارى مەن اعارتۋشىلارىنىڭ, عالىمدارىنىڭ ەڭبەكتەرٸ قويىلىپ, عىلىمي جەتٸستٸكتەرٸ كٶرسەتٸلەدٸ. ەلباسى ۇسىنعان «تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ 100 ەسٸمٸ» جوباسىن تٷركٸستاندا جٷزەگە اسىرۋعا تولىق مٷمكٸندٸك بار. وبلىسىمىزدىڭ تاريحي ورىندارىن «تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ كيەلٸ جەرلەرٸ» تٸزٸمٸنە ەنگٸزۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ. سونىمەن بٸرگە, تٷركٸستاندا تٷركٸ كەڭەسٸ جاستارىنىڭ قۇرىلتايىن ٶتكٸزۋگە دە دايىنبىز. قازٸر جۇمىر جەر بەتٸندە 200 ميلليوننان استام تٷركٸ تٸلدەس باۋىرلارىمىز بار. ەگەر ساياسي, عىلىمي جەنە رۋحاني بٸرلٸگٸمٸز مىعىم بولسا, بۇل ٷلكەن كٷشكە اينالادى. جاھاندانۋ زامانىندا بٸز بٸرگە بولىپ, قيىندىقتارعا بٸرگە تٶتەپ بەرۋٸمٸز قاجەت. بٷگٸنگٸ تۋركولوگتاردىڭ باسقوسۋى وسى سەنٸم ٷدەسٸنەن شىعادى دەگەن ويدامىن. تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ ورتالىعى تٷركٸستانىمىز وسىنداي يگٸ باستامالاردى قولداۋعا ەرقاشان دايىن!», — دەدٸ ج.تٷيمەباەۆ.
كونفەرەنتسييادا تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمدٸگٸ مەن حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى اراسىندا عىلىمي جەنە ٸسكەرلٸك بايلانىستى نىعايتۋ باعىتىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى. سونىمەن قاتار, حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى مەن ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسى اراسىندا دا كەلٸسٸم جاسالدى. الداعى ۋاقىتتا تٷركٸستان قالاسىندا وسى اكادەمييانىڭ عىلىمي ورتالىعى بوي كٶتەرەدٸ.
تٷركٸستان تٶرٸندەگٸ كونفەرەنتسييا «تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ قاسيەتتٸ جەرلەرٸ», «تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ اتاقتى تۇلعالارى» جەنە «تٷركٸ تٸلدەرٸ مەن جازۋى» دەپ اتالاتىن 3 سەكتسييادان تۇردى. سەكتسييالاردا حاليل اكىندجى (تٷركييا), ۆيكتور بۋتاناەۆ (رەسەي), مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ (قازاقستان), ەبساتتار قاجى دەربٸسەلٸ, كيۋرشاد زورلۋ (تٷركييا), قانىبەك يماناليەۆ (قىرعىز رەسپۋبليكاسى), راميز اسكەروۆ (ەزٸربايجان), ٶمٸرزاق ايتباەۆ (قازاقستان), باحتيەر كاريموۆ (ٶزبەكستان), راحمويل سافاروۆ (تەجٸكستان), الەكساندر ۆاسيلەۆ (رەسەي) جەنە تاعى باسقا تاريحشىلار مەن عالىمدار, پروفەسسورلار مەن تۋركولوگتار بٸلگەندەرٸن ورتاعا سالدى.
«تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ كيەلٸ جەرلەرٸ» دەپ اتالاتىن سەكتسيياسىندا تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ كيەلٸ جەرلەرٸن انىقتاۋ جوباسىن ەزٸرلەۋ, ونىڭ كريتەريلەرٸن بەلگٸلەۋ, جوبانى ٸسكە اسىرۋ مەرٸزٸمٸ مەن كەزەڭدەرٸ, جٷزەگە اسىرۋ تەرتٸبٸ جەنە ٶزگە دە مەسەلەلەر تالقىلاندى.
«تٷركٸ دٷنيەسٸنٸڭ اتاقتى تۇلعالارى» سەكتسيياسىندا تۇلعالاردى انىقتاۋ كريتەريلەرٸ مەن وسى جوبانى جٷزەگە اسىرۋدىڭ تەتٸكتەرٸ سٶز بولسا, «تٷركٸ تٸلدەرٸ مەن جازۋى» تاقىرىبىنداعى ٷشٸنشٸ سەكتسييادا تٷركٸ تٸلٸ, تٷركٸ ەدەبيەتٸ, تٷركٸ تٸلدەس ەلدەردٸڭ لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋٸ تۋرالى مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ.
كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلار تٷركٸستاننىڭ تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ رۋحاني ورتالىعىنا اينالۋعا تولىق مٷمكٸندٸگٸ بار ەكەنٸنە توقتالىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستارعا ٷلەس قوسۋعا دايىن ەكەندەرٸن جەتكٸزدٸ.
