Qoja Ahmet Iasaýi atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýniversitetinde «Eýraziialyq dalalyq órkeniet: adam jáne tarihi-mádeni orta» atty Eýraziia dalasy arheologiiasynyń V halyqaralyq kongresi bastaldy, dep habarlaidy «Ult aqparat» Túrkistan oblysy ákimdiginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Táýelsiz Qazaqstannyń tarihynda tuńǵysh ret uiymdastyrylǵan Eýraziialyq masshtabtaǵy arheologiialyq forým álemniń 28 eliniń ǵalymdary men bilikti mamandarynyń basyn qosyp otyr.
Alqaly jiynnyń plenarlyq májilisi Qazaqstan Respýblikasy Ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbektiń beine quttyqtaý sózimen ashyldy. Ministr óz sózinde keleli jiynnyń mańyzyna toqtalyp, kongress jumysyna tabys tiledi. Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary Sáken Qalqamanov sóz sóilep, óńir basshysy Darhan Satybaldynyń quttyqtaýyn jetkizdi.
Plenarlyq májilisti Álkei Marǵulan atyndaǵy Arheologiia institýtynyń bas direktory Aqan Ońǵaruly tizgindep, moderator boldy.
Ýniversitet rektory Janar Temirbekova búgingi kongrestiń oqý orny úshin tarihi mańyzyn tilge tiek etti. 1996 jyly «Arheologiia» ǵylymi-zertteý institýtynyń negizi qalanǵanyn baiandap, institýttyń shirek ǵasyrlyq tarihy men búgingi jetistikterin saralady.
Rektor ókili, professor Jengiz Tomar óz sózinde búgingi kongrestiń tutas Túrki álemi úshin mańyzdy orynǵa ie ekendigin baiandady.
Álkei Marǵulan atyndaǵy Arheologiia institýtynyń bas ǵylymi qyzmetkeri, akademik Baýyrjan Baitanaev 2019 jyly Reseidiń Ýlan-Ýde qalasynda ótken IV kongreste kelesi basqosýdy Qazaqstanda ótkizý týraly mańyzdy sheshim qabyldanǵanyn jetkizdi. Mańyzdy sheshim nátijesinde búgingi Túrkistan kongresi júzege asyp otyrǵanyn airyqsha atap ótti. Sonymen qatar kongrestiń ashylý saltanatynda Ózbekstan men Reseidiń bilikti ǵalymdary quttyqtaý sóz sóilep, keleli oilaryn ortaǵa saldy.
Úsh kúnge josparlanǵan kongrestiń basty maqsaty – atalǵan saladaǵy ǵylymi qaýymdastyq ókilderin bir arnaǵa toǵystyra otyryp, Eýraziianyń ejelgi jáne ortaǵasyrlyq tarihynyń ózekti máselelerin sheshý úshin oi men kúshti biriktirý.
Kongreste Eýraziia arheologiiasynyń búgingi ózekti irgeli máseleleri talqylanyp, sheshilý joldary usynylady.
Kongreske otandyq jáne shet elden (Ázerbaijan, Armeniia, Avstraliia, Bolgariia, Vengriia, Ulybritaniia, Germaniia, Izrail, Iran, Kanada, Qytai, Qyrǵyzstan, Moldova, Mońǵoliia, Polsha, Pákistan, Resei, AQSh, Tájikstan, Túrikmenstan, Túrkiia, Ózbekstan, Ýkraina, Frantsiia, Chehiia, Shveitsariia, Shvetsiia, Ońtústik Koreia, Japoniia) kelgen jetekshi ǵalymdar qatysýda.
Eki júzden astam maman úsh kún boiy erte metall arheologiiasy, erte kóshpeliler dáýiri, orta ǵasyrlyq qalalar men kóshpeli mádeniet, Eýraziia dalasyndaǵy kóshpeli imperiialardyń tarihy, ónerdiń damýy, dúnietanym, sondai-aq mádeni murany saqtaý, qorǵaý jáne arheologiialyq ashylýlar tarihy syndy máselelerdi talqylaidy.
