قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە «ەۋرازييالىق دالالىق ٶركەنيەت: ادام جەنە تاريحي-مەدەني ورتا» اتتى ەۋرازييا دالاسى ارحەولوگيياسىنىڭ V حالىقارالىق كونگرەسٸ باستالدى, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات» تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان ەۋرازييالىق ماسشتابتاعى ارحەولوگييالىق فورۋم ەلەمنٸڭ 28 ەلٸنٸڭ عالىمدارى مەن بٸلٸكتٸ ماماندارىنىڭ باسىن قوسىپ وتىر.
القالى جيىننىڭ پلەنارلىق مەجٸلٸسٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەكتٸڭ بەينە قۇتتىقتاۋ سٶزٸمەن اشىلدى. مينيستر ٶز سٶزٸندە كەلەلٸ جيىننىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, كونگرەسس جۇمىسىنا تابىس تٸلەدٸ. تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى سەكەن قالقامانوۆ سٶز سٶيلەپ, ٶڭٸر باسشىسى دارحان ساتىبالدىنىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكٸزدٸ.
پلەنارلىق مەجٸلٸستٸ ەلكەي مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگييا ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى اقان وڭعارۇلى تٸزگٸندەپ, مودەراتور بولدى.
ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى جانار تەمٸربەكوۆا بٷگٸنگٸ كونگرەستٸڭ وقۋ ورنى ٷشٸن تاريحي ماڭىزىن تٸلگە تيەك ەتتٸ. 1996 جىلى «ارحەولوگييا» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ نەگٸزٸ قالانعانىن بايانداپ, ينستيتۋتتىڭ شيرەك عاسىرلىق تاريحى مەن بٷگٸنگٸ جەتٸستٸكتەرٸن سارالادى.
رەكتور ٶكٸلٸ, پروفەسسور جەنگيز تومار ٶز سٶزٸندە بٷگٸنگٸ كونگرەستٸڭ تۇتاس تٷركٸ ەلەمٸ ٷشٸن ماڭىزدى ورىنعا يە ەكەندٸگٸن باياندادى.
ەلكەي مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگييا ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرٸ, اكادەميك باۋىرجان بايتاناەۆ 2019 جىلى رەسەيدٸڭ ۋلان-ۋدە قالاسىندا ٶتكەن IV كونگرەستە كەلەسٸ باسقوسۋدى قازاقستاندا ٶتكٸزۋ تۋرالى ماڭىزدى شەشٸم قابىلدانعانىن جەتكٸزدٸ. ماڭىزدى شەشٸم نەتيجەسٸندە بٷگٸنگٸ تٷركٸستان كونگرەسٸ جٷزەگە اسىپ وتىرعانىن ايرىقشا اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار كونگرەستٸڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ٶزبەكستان مەن رەسەيدٸڭ بٸلٸكتٸ عالىمدارى قۇتتىقتاۋ سٶز سٶيلەپ, كەلەلٸ ويلارىن ورتاعا سالدى.
ٷش كٷنگە جوسپارلانعان كونگرەستٸڭ باستى ماقساتى – اتالعان سالاداعى عىلىمي قاۋىمداستىق ٶكٸلدەرٸن بٸر ارناعا توعىستىرا وتىرىپ, ەۋرازييانىڭ ەجەلگٸ جەنە ورتاعاسىرلىق تاريحىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن شەشۋ ٷشٸن وي مەن كٷشتٸ بٸرٸكتٸرۋ.
كونگرەستە ەۋرازييا ارحەولوگيياسىنىڭ بٷگٸنگٸ ٶزەكتٸ ٸرگەلٸ مەسەلەلەرٸ تالقىلانىپ, شەشٸلۋ جولدارى ۇسىنىلادى.
كونگرەسكە وتاندىق جەنە شەت ەلدەن (ەزەربايجان, ارمەنييا, اۆسترالييا, بولگارييا, ۆەنگرييا, ۇلىبريتانييا, گەرمانييا, يزرايل, يران, كانادا, قىتاي, قىرعىزستان, مولدوۆا, موڭعولييا, پولشا, پەكٸستان, رەسەي, اقش, تەجٸكستان, تٷرٸكمەنستان, تٷركييا, ٶزبەكستان, ۋكراينا, فرانتسييا, چەحييا, شۆەيتسارييا, شۆەتسييا, وڭتٷستٸك كورەيا, جاپونييا) كەلگەن جەتەكشٸ عالىمدار قاتىسۋدا.
ەكٸ جٷزدەن استام مامان ٷش كٷن بويى ەرتە مەتالل ارحەولوگيياسى, ەرتە كٶشپەلٸلەر دەۋٸرٸ, ورتا عاسىرلىق قالالار مەن كٶشپەلٸ مەدەنيەت, ەۋرازييا دالاسىنداعى كٶشپەلٸ يمپەرييالاردىڭ تاريحى, ٶنەردٸڭ دامۋى, دٷنيەتانىم, سونداي-اق مەدەني مۇرانى ساقتاۋ, قورعاۋ جەنە ارحەولوگييالىق اشىلۋلار تاريحى سىندى مەسەلەلەردٸ تالقىلايدى.
