Foto: Gov.kz.
Túrkistan oblysynda 50 kolledj jumys isteidi. Onyń 28-i memlekettik bolsa, 22-si – jekemenshik. Óńirdiń ekonomikasyn damytýda basym baǵytqa ie aýyl sharýashylyǵy salasy mamandaryn – 10, qyzmet kórsetý jáne týrizm mamandaryn – 3, qurylys salasy mamandaryn 11 kolledj daiarlaýda. Sonymen birge meditsina, óner jáne gýmanitarlyq salalar, pedagogika, tehnikalyq jáne kópsalaly bilim mekemeleri de bar, dep habarlaidy «Ult aqparat».
Oblys ákimi apparatynyń aptalyq májilisinde kolledjderde bilim sapasyn kóterý, tehnikalyq bazasyn jaqsartý joldary talqylandy. Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy Bilim basqarmasy basshylyǵy men jaýapty tulǵalarǵa atalǵan bilim mekemeleriniń jumysyn júielep, qoǵamǵa qajetti mamandyqtar boiynsha grantty kóbeitip, memlekettik tapsyrysty ońtailandyrýdy tapsyrdy.
– Biýdjetten kolledjderge qyrýar qarjy bólinip otyr. Al bilim sapasy soǵan sai ma? Zerdeleý, monitoring jumystaryn jalǵastyryńyzdar. Stýdentteri sabaqqa barmaityn, bilim sapasy tómen kolledj direktorlarynyń óz laýazymyna sáikes nemese sáikes emesteri boiynsha usynys berińizder. Jumysyn durys atqara almai júrgenderine zań sheńberinde shara kórilsin. Oqý úrdisin durys úilestire almaityndar ornyn bosatýlary qajet. Ekinshiden, jańadan engiziletin mamandyqtar, olardy bilikti ustazdarmen qamtý isine taldaý jasalyp, málimet usynylsyn. Bul máseleni taǵy da qarap shyǵamyz. Jataqhana salý, qural-jabdyqtar boiynsha da tiisti usynystar berilsin, – dedi Darhan Satybaldy.
Túrkistan oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Aigúl Qasymbekovanyń aitýynsha, óńirdegi kolledjderde 75 mamandyq boiynsha 47142 stýdent bilim alýda. Onyń 35 708-i memlekettik tapsyryspen, 11 434-i aqyly negizde bilim alady. Pedagogtar men óndiristik oqytý sheberleriniń sany – 3041, 214 óndiristik oqytý sheberi qyzmet etedi.
Biylǵy oqý jylyna bólingen 15 525 memlekettik tapsyrys orny tolyq igerilip, stýdentter qabyldanǵan. Qazirgi tańda 260 stýdent oqýdan shyǵaryldy. Olardyń arasynda óz ótinishterimen áskerge jáne akademiialyq demalys alǵandary bar. Kolledj stýdentteriniń sabaqqa qatysýyna ai saiyn monitoring júrgiziledi. Monitoringti avtomattandyrý maqsatynda 25 memlekettik kolledj bilim alýshylardyń sabaqqa qatysýlaryn qashyqtan qadaǵalaý úshin FACE ID júiesin ornatqan.
Óńirdegi memlekettik 25 kolledjdiń 9-ynyń bazasy 2020-2021 jyldary «Jas maman» jobasy aiasanda respýblikalyq biýdjet esebinen 2,5 mlrd. teńgege zamanaýi qural-jabdyqtarmen tolyqqan. 2023 jyly oblystyq biýdjetten 18 kolledjdiń bazasyn nyǵaitýǵa 1,8 mlrd. tenge qarajat bólinip, qural-jabdyqtar satyp alyndy. Biyl 10 kolledjge 700 mln. teńge qarjy bólinip, aǵymdaǵy jóndeý jumystary (7 kolledj) men jylý júiesin gazǵa aýystyrý (3 kolledj) jumystary júrýde. Oblys ákiminiń tapsyrmasymen ońtústik aýdandardaǵy kolledjderdi IT salasyna beiimdeý maqsatynda 1 kolledjge qajetti qural-jabdyqtar satyp alýǵa 150 mln. teńge bólindi.
Oblystaǵy arnaýly oqý oryndarynda stýdentterdiń teoriialyq bilimin praktikamen ushtastyrýǵa basymdyq berilýde. Stýdentter veterinariia, aýyl sharýashylyǵy, kásipkerlik jáne ózge da salalarǵa óndiriske aralasý arqyly beiimdelýde. «Agronomiia» mamandyǵynyń stýdentteri jylyjaida qiiar, qyzanaq, qulpynai jáne basqa da daqyldardy otyrǵyzý, baptaý, terý jáne tutynýshyǵa ótkizý satysyna deiin úirense, taǵy bir bilim ordasynda stýdentter jibek sharýashylyǵyn damytý úshin tut aǵashtaryn ósirý isin meńgerýde. Balyqty tereń óńdeý, IT salasyn damytý baǵytyn úiretýde de jumystar jandanǵan.
Jyl saiyn 9-11 synypty bitirýshiler sany 77 659-dy qurasa kolledjge 12 myńnan astam túlek pen 3000-ǵa jýyq NEET sanatyndaǵy jas qabyldanady. Biyl «WorldSkills Kazakhstan-2024» chempionatynda Túrkistan óńiriniń kolledj stýdentteri 2 altyn, 1 kúmis, 4 qola, 11 arnaiy medalon jeńip alyp, jalpykomandalyq 6-oryndy (2023 jyly 9-orynda bolǵan) ielendi.
