Foto: Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Oblys ákiminiń orynbasary Nurbol Turashbekov Maqtaaral aýdanyna jumys saparyn indýstrialdy aimaqta ornalasqan «ZHANASSYL» JShS-niń maqta zaýytynyń jumysymen tanysýdan bastady, dep habarlaidy «Ult aqparat».
Zaýyttyń jylyna 65 myń tonna maqta óńdeýge múmkindigi bar. Avtomatty basqarý júiesinde jumys atqarady. Seriktestik direktory Abylai Tynybaev 11 maqta qabyldaý beketinde maqta jinaqtalyp, 3 bekette qyrmannan ónim qabyldanyp jatqanyn jetkizdi. Biyl 50 myń tonna maqta óńdeýge nietti. Zamanaýi tehnologiiamen jabdyqtalǵan kásiporynda óńdeý barysynda maqta sapasynyń saqtalýyna erekshe kóńil bólingen.
«Myrzakent» JShS maqta óńdeý zaýyty da qazirgi tańda jumys qarqynyn arttyrǵan. Aýdandardaǵy maqta qabyldaý beketterinde myńǵa jýyq adam eńbek etedi. Óndiristik qýattylyǵy jylyna 60 myń tonnany quraityn kásiporynnyń bas direktory Berik Qydyraliev oblys ákiminiń orynbasaryna maqta óndirisin damytý, joǵarǵy surypty tuqym óndirý jáne maqta óńdeý barysyndaǵy saqtalýy tiis talaptar boiynsha birqatar usynysyn jetkizdi.
Biyl Maqtaaral aýdanda 33,7 myń gektar alqapqa maqta egilgen. Qazirgi tańda maqta daqylyn defoliatsiialaý jumystary tolyqtai júrgizilgen. Qazirdiń ózinde aýdan boiynsha 18 myń gektar alqaptan maqta terilip, 48 myń tonna ónim jinaldy. Biyl maqta daqylynan alynatyn boljamdyq ónim kólemi 92,3 myń tonnany qurap, jalpy ortasha ónimdilik gektaryna 27,4 tsentnerden túsedi dep boljanýda.
Maqtany óńdeýmen aýdanda 9 zaýyt ainalysady. Olarǵa tiesili 34 maqta qabyldaý beketi bar. Sondai-aq Jetisai jáne Shardara aýdanynda maqtaaraldyq zaýyttarǵa tiesili 29 maqta qabyldaý beketi jumys isteýde.
Sapar barysynda oblys ákiminiń orynbasary tamshylatyp sýarý tehnologiiasyn meńgerý arqyly ónimdilikti arttyrǵan «Hamro ata» óndiristik kooperativiniń alqabyna da bardy. Jobanyń ereksheligi qarapaiym ádispen egilgen maqta alqaptarymen salystyrǵanda sý kólemin 50 paiyzǵa únemdep, ónimdilikti gektaryna 60-70 tsentnerge jetkizýge múmkindik beredi. Sharýalarmen pikirlesý barysynda Nurbol Turashbekov oblys ákiminiń tapsyrmasyna sáikes tiisti qoldaýlardyń júzege asatynyn aityp, jerdi maqsatty igerý, diqandar arasynda aýyl sharýashylyǵynyń jańalyqtaryn, ásirese sý únemdeý ádisterin keńinen taratý máselelerine toqtaldy.
«Ulttyq agrarlyq ǵylymi-bilim berý ortalyǵy» kommertsiialyq emes aktsionerlik qoǵamyna qarasty «Maqta jáne baqsha aýyl sharýashylyǵy tájiribe stantsiiasy» JShS jer qunarlyǵy men aýa-raiynyń erekshelikterin nazarǵa ala otyryp, maqtanyń jańa tuqymdaryn shyǵarýmen ainalysyp keledi. Stantsiia tarapynan búginge deiin maqtanyń básekege qabiletti jańa ári otandyq 13 orta talshyqty túri, syrtqy ortanyń qolaisyz faktorlaryna tózimdi, ónimdiligi joǵary 15 túrli suryp shyǵarylǵan. Seriktestik tóraǵasy Nurman Dáýrenbek ortalyqtyń ózekti máselelerin ortaǵa saldy. Tehnikalyq jabdyqtardy jańartýǵa jaǵdai jasalsa, zertteý jumystarynyń sharýalarǵa kóp kómegi tietinin alǵa tartty. Topyraqty tereń qopsytý tehnologiiasy, otandyq maqta sorttaryn baptaýdyń eki qarqyndy tehnologiiasy, maqtany jańbyrlatyp sýarý tehnologiiasy, aryqshalarmen sýarý tehnologiiasy jáne maqtany tiimdi sýarýdyń gidromodýldik aýdandastyrý tehnologiialaryn ázirlegen ǵylymi mekeme oblys ákiminiń orynbasaryna kezekti jańalyqtaryn usynyp, kútiletin nátijelerimen tanystyrdy.
Sonymen qatar, oblys ákiminiń orynbasary jumysyn 2020 jyly bastaǵan kúrish óńdeý zaýytynyń tynys-tirshiligimen tanysty. Kúnine 20 tonna kúrish óńdeýge qýatty kásiporynda 15 adam turaqty jumyspen qamtamasyz etilgen. Maqtaaralda biyl 1327 gektarǵa kúrish egilgen. Alynǵan ónim búgingi kúnge deiin 3244 tonnany qurap otyr.
