Foto: Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti
Túrkistan óńirinde oblys ákimi Darhan Satybaldynyń tapsyrmasymen maqta klasterin qalyptastyrý jumystary júrgizilýde. Atalǵan bastama aiasynda Arys qalasynda maqta ónimdiligi men sapasyn ulǵaitý jumystary qolǵa alynyp, biyl sý únemdeý tehnologiiasyn paidalaný arqyly 1,2 myń gektar alqapqa elitaly sortty maqta egildi, dep habarlaidy «Ult aqparat».
Búginde sheteldik tájiribe negizinde qolǵa alynǵan jańa sý únemdeý tehnologiiasy óz tiimdiligin kórsetýde. Innovatsiialyq ádis, sharýalar men investorlardyń oń baǵasyn aldy. Maqta alqaptaryna qoldanylǵan sý únemdeý tehnologiiasy sýdy, elektr qýatyn, eńbek resýrstaryn jáne mineraldy tyńaitqyshtardy tiimdi paidalana otyryp, gektarynan 60-65 tsentnerden ónim alýǵa múmkindik beredi. Bul kórsetkish baiyrǵy tásilmen salystyrǵanda eki jarym esege joǵary.
Sharýalardyń aitýynsha, jańa tehnologiianyń arqasynda qoza kósegi tolyqtai ashylǵan. Sondai-aq, alǵashqy kórsetkish óte jaqsy bolyp otyr.
Qala ákimi Gúljan Qurmanbekova «Túrkistan maqta agroónerkásiptik kesheni» JShS-de ornalasqan maqta alqabyna arnaiy baryp, diqandarmen jáne sheteldik investorlarmen kezdesti. Kezdesýge qalalyq máslihat depýtattary, ardagerler, sharýalar jáne halyq qalaýlylary da arnaiy qatysty.
Kezdesýdiń maqsaty – maqta sharýashylyǵyn odan ári damytý jáne aýyl sharýashylyǵy sektoryna salynǵan jańa sheteldik tehnologiialarmen tanysý boldy.
Ákim kezdesý barysynda jańa jumys oryndaryn qurý, onyń ishinde jergilikti arystyq azamattardy birinshi kezekte jumysqa tartý máselesine erekshe nazar aýdardy. Sonymen qatar jumysshylarǵa qolaily jaǵdai jasaý máselesine basa nazar aýdardy. Onyń ishinde jatyn oryn, úsh mezgil tamaqpen qamtamasyz etý jáne sanitarlyq talaptardyń qatań saqtalýy – negizgi mindetter ekenin basa aitty.
Óz kezeginde, kompaniia ókilderi keleshekke úlken josparlar qoiyp otyrǵandyǵyn jetkizip, jumys isteimin degen azamattarǵa múmkindikter mol ekendigin aitty. Qazirgi tańda munda 200-ge jýyq jergilikti azamat eńbek etýde. Olardyń aitýynsha, munda qarapaiym jumysshylardyń eń tómengi jalaqysy 300 myń teńgeden bastalady, jáne biliktiligine qarai jalaqy joǵarylai beredi. Sonymen qatar kelesi kóktemde egistik maýsymyna taǵy 800-1000 jumysshy qabyldanady dep josparlanýda. Bul jergilikti halyq úshin úlken múmkindik, óitkeni turaqty jumys oryndary ashylyp, tabys tabý múmkindigi artady.
Kompaniia ókilderi qazirdiń ózinde qarapaiym jumysshydan bastap, qurylysshylar, tieýish (pogrýzchik), kran aidaýshylar qajet ekendigin, jumys isteimin degen azamattarǵa bos jumys oryndary bar ekenin jetkizdi.
Osyny eskergen shahar basshysy qalalyq Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bólimi men kompaniia arasynda memorandým túzip, jumysshylardy osy ortalyq arqyly jumysqa tartý boiynsha tapsyrma berdi.
Aita keteiik, Arys qalasynda sheteldik investorlarmen birlesken maqtany tereń óńdeý kópsalaly kesheni kásiporyndaryn quryp, daiyn ónimdi eksportqa shyǵarý josparlanýda. Nátijesinde joǵary sapaly shikizatty ósirýden bastap, juqa matadan jasalǵan kiimder men joǵary sapaly úi toqyma buiymdaryn óńdeý men óndirýge deiin óndiristiń tolyq tsiklin qurýdy qamtamasyz etedi. Kezeń-kezeńmen plastikalyq qubyrlar, tamshylatyp sýarý júieleri, maqta óńdeý boiynsha eki zaýyt, iirý, toqý fabrikalary jáne klasterdiń basqa da josparlanǵan obektilerin óndiretin zaýyttardy paidalanýǵa bere otyryp, kásiporyn 4 myńnan astam jumys orny qurylmaq. Nátijesinde elimizdi – joǵary sapaly mata jáne toqyma ónimderimen qamtamasyz etý kózdelgen.
