فوتو: تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
تٷركٸستان ٶڭٸرٸندە وبلىس ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىنىڭ تاپسىرماسىمەن ماقتا كلاستەرٸن قالىپتاستىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. اتالعان باستاما اياسىندا ارىس قالاسىندا ماقتا ٶنٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ۇلعايتۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپ, بيىل سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگيياسىن پايدالانۋ ارقىلى 1,2 مىڭ گەكتار القاپقا ەليتالى سورتتى ماقتا ەگٸلدٸ, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
بٷگٸندە شەتەلدٸك تەجٸريبە نەگٸزٸندە قولعا الىنعان جاڭا سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگيياسى ٶز تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتۋدە. يننوۆاتسييالىق ەدٸس, شارۋالار مەن ينۆەستورلاردىڭ وڭ باعاسىن الدى. ماقتا القاپتارىنا قولدانىلعان سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگيياسى سۋدى, ەلەكتر قۋاتىن, ەڭبەك رەسۋرستارىن جەنە مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى تيٸمدٸ پايدالانا وتىرىپ, گەكتارىنان 60-65 تسەنتنەردەن ٶنٸم الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل كٶرسەتكٸش بايىرعى تەسٸلمەن سالىستىرعاندا ەكٸ جارىم ەسەگە جوعارى.
شارۋالاردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا تەحنولوگييانىڭ ارقاسىندا قوزا كٶسەگٸ تولىقتاي اشىلعان. سونداي-اق, العاشقى كٶرسەتكٸش ٶتە جاقسى بولىپ وتىر.
قالا ەكٸمٸ گٷلجان قۇرمانبەكوۆا «تٷركٸستان ماقتا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸ» جشس-دە ورنالاسقان ماقتا القابىنا ارنايى بارىپ, ديقاندارمەن جەنە شەتەلدٸك ينۆەستورلارمەن كەزدەستٸ. كەزدەسۋگە قالالىق مەسليحات دەپۋتاتتارى, ارداگەرلەر, شارۋالار جەنە حالىق قالاۋلىلارى دا ارنايى قاتىستى.
كەزدەسۋدٸڭ ماقساتى – ماقتا شارۋاشىلىعىن ودان ەرٸ دامىتۋ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىنا سالىنعان جاڭا شەتەلدٸك تەحنولوگييالارمەن تانىسۋ بولدى.
ەكٸم كەزدەسۋ بارىسىندا جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, ونىڭ ٸشٸندە جەرگٸلٸكتٸ ارىستىق ازاماتتاردى بٸرٸنشٸ كەزەكتە جۇمىسقا تارتۋ مەسەلەسٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى. سونىمەن قاتار جۇمىسشىلارعا قولايلى جاعداي جاساۋ مەسەلەسٸنە باسا نازار اۋداردى. ونىڭ ٸشٸندە جاتىن ورىن, ٷش مەزگٸل تاماقپەن قامتاماسىز ەتۋ جەنە سانيتارلىق تالاپتاردىڭ قاتاڭ ساقتالۋى – نەگٸزگٸ مٸندەتتەر ەكەنٸن باسا ايتتى.
ٶز كەزەگٸندە, كومپانييا ٶكٸلدەرٸ كەلەشەككە ٷلكەن جوسپارلار قويىپ وتىرعاندىعىن جەتكٸزٸپ, جۇمىس ٸستەيمٸن دەگەن ازاماتتارعا مٷمكٸندٸكتەر مول ەكەندٸگٸن ايتتى. قازٸرگٸ تاڭدا مۇندا 200-گە جۋىق جەرگٸلٸكتٸ ازامات ەڭبەك ەتۋدە. ولاردىڭ ايتۋىنشا, مۇندا قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىسى 300 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى, جەنە بٸلٸكتٸلٸگٸنە قاراي جالاقى جوعارىلاي بەرەدٸ. سونىمەن قاتار كەلەسٸ كٶكتەمدە ەگٸستٸك ماۋسىمىنا تاعى 800-1000 جۇمىسشى قابىلدانادى دەپ جوسپارلانۋدا. بۇل جەرگٸلٸكتٸ حالىق ٷشٸن ٷلكەن مٷمكٸندٸك, ٶيتكەنٸ تۇراقتى جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, تابىس تابۋ مٷمكٸندٸگٸ ارتادى.
كومپانييا ٶكٸلدەرٸ قازٸردٸڭ ٶزٸندە قاراپايىم جۇمىسشىدان باستاپ, قۇرىلىسشىلار, تيەۋٸش (پوگرۋزچيك), كران ايداۋشىلار قاجەت ەكەندٸگٸن, جۇمىس ٸستەيمٸن دەگەن ازاماتتارعا بوس جۇمىس ورىندارى بار ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
وسىنى ەسكەرگەن شاھار باسشىسى قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالار بٶلٸمٸ مەن كومپانييا اراسىندا مەموراندۋم تٷزٸپ, جۇمىسشىلاردى وسى ورتالىق ارقىلى جۇمىسقا تارتۋ بويىنشا تاپسىرما بەردٸ.
ايتا كەتەيٸك, ارىس قالاسىندا شەتەلدٸك ينۆەستورلارمەن بٸرلەسكەن ماقتانى تەرەڭ ٶڭدەۋ كٶپسالالى كەشەنٸ كەسٸپورىندارىن قۇرىپ, دايىن ٶنٸمدٸ ەكسپورتقا شىعارۋ جوسپارلانۋدا. نەتيجەسٸندە جوعارى ساپالى شيكٸزاتتى ٶسٸرۋدەن باستاپ, جۇقا ماتادان جاسالعان كيٸمدەر مەن جوعارى ساپالى ٷي توقىما بۇيىمدارىن ٶڭدەۋ مەن ٶندٸرۋگە دەيٸن ٶندٸرٸستٸڭ تولىق تسيكلٸن قۇرۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ. كەزەڭ-كەزەڭمەن پلاستيكالىق قۇبىرلار, تامشىلاتىپ سۋارۋ جٷيەلەرٸ, ماقتا ٶڭدەۋ بويىنشا ەكٸ زاۋىت, يٸرۋ, توقۋ فابريكالارى جەنە كلاستەردٸڭ باسقا دا جوسپارلانعان وبەكتٸلەرٸن ٶندٸرەتٸن زاۋىتتاردى پايدالانۋعا بەرە وتىرىپ, كەسٸپورىن 4 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلماق. نەتيجەسٸندە ەلٸمٸزدٸ – جوعارى ساپالى ماتا جەنە توقىما ٶنٸمدەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋ كٶزدەلگەن.