Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy máseleleri jónindegi zańnamaǵa engizilgen túzetýler biylǵy qańtar aiynan bastap kúshine endi. Endigi kezekte páter ieleri kooperativteri (PIK) ornyna jańa uiym jumys isteidi. Bul jańashyldyq «bir úi – bir birlestik – bir esepshot» printsipine negizdelgen.
Zańda TKSh-ny basqarýdyń jańa tetikteri qarastyrylǵan. Árbir kóppáterli úidiń turǵyndary arnaiy jinalysta birlestik nemese qarapaiym seriktestik qurý týraly sheshim qabyldaidy. Menshik ieleriniń birlestigi – zańdy tulǵa retinde kommertsiialyq emes uiym bolady. Ol turǵyndardyń óz ishinen qurylady. Osy taqyrypqa qatysty birneshe suraqqa QR IIDM Qurylys jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komitetiniń tóraǵasy Marhabat Jaiymbetov jaýap bergen edi.
- Marhabat Jaiymbetuly, páter ieleri kooperativi men Múliktiń menshik ieleri birlestigi arasyndaǵy aiyrmashylyq qandai?
- Menshik ielerin biriktirýdiń jańa nysanynyń negizgi aiyrmashylyǵy - jumys printsipi – «bir úi – bir menshik ieleri birlestigi-bir shot». Árbir úige (Turǵyn úi keshenine) aǵymdaǵy jáne jinaq shottary jeke ashylatyn menshik ieleriniń bir birlestigi qurylatyn bolady. Bul menshik ielerine úidi kútip-ustaýǵa jumsalatyn qarajattyń jumsalýyn baqylaýǵa múmkindik beredi. Birlestik tóraǵasyn (1 jylǵa), úi keńesin jáne tekserý komissiiasyn úi turǵyndary arasynan menshik ieleri derbes sailaidy. Úidi kútip-ustaý boiynsha qyzmetterdi kórsetý úshin servistik qyzmet sýbektileri (beiindi kásipterdiń mamandary) tartylatyn bolady, bul qyzmetkerler shtatyn kútip-ustaý boiynsha qarajatty únemdeýge múmkindik beredi.
- Páter ieleri kooperativi tarapynan Múliktiń menshik ieleri birlestigine ótýde qandai da bir kedergiler bar ma?
- Qujattardy, aqshalai qarajatty, tehnikalyq quraldar men jabdyqtardy berý tártibi PIK-tiń Múliktiń menshik ieleri birlestigine ótýi kezinde zańnamamen tolyq reglamenttelgen. Kópshilik jaǵdaida PIK tabys kózinen airylmaý úshin KPTÚ-ge arnalǵan qujattamany berýden ártúrli syltaýlarmen bas tartady. Osy máseleni sheshý úshin Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrligi qujattardy berý merzimderin belgileidi, oǵan sáikes PIK habarlama alǵan kezde úsh kún ishinde qujattamany berýdi júzege asyrýǵa mindetti. Budan bólek, menshik ieleriniń qujattamany berý jónindegi sheshimin oryndamaǵany úshin ákimshilik jaýapkershilikti belgileý máselesi pysyqtalyp jatyr.
- Múliktiń menshik ieleri birlestigine tolyq qashan ótedi?
- Páterlerdiń (turǵyn emes úi-jailardyń) menshik ieleri 2021 jylǵy 7 qańtarǵa deiingi merzimde (TKSh máseleleri boiynsha Zań qoldanysqa engizilgen kúnnen bastap bir jyl ishinde) úidi basqarý nysanyn (múlik ieleriniń birlestigi nemese jai seriktestik) tańdaý úshin jinalys ótkizýi qajet. Bul rette jumys istep turǵan PIK 2022 jylǵy 1 shildege deiin jumys isteýge quqyly.
- TKSh boiynsha daiyndalǵan reforma qalai júzege asady?
- Reforma turǵyndardyń menshikti basqarý, tehnikalyq qyzmet kórsetý men jóndeýge qarajat jumsaý kezindegi esep berý týraly pikirlerin eskerýdi retteýge arnalǵan. Memleket basshysy múliktiń menshik ieleri birlestigin máni boiynsha Ózin-ózi uiymdastyrý jáne ózin-ózi basqarý institýtynyń bazalyq elementi ekenin atap ótti. Ortalyq jáne óńirlik deńgeilerde jobalaý ofisterin qurý boiynsha jumys júrgizilýde. Bul – óńirlerde belgilengen reformalardy ilgeriletýge, úidi basqarý jáne kútip-ustaý salasyndaǵy daý týǵyzatyn jaǵdailardy azaitýǵa, jergilikti jerlerde is júzinde iske asyrýdy jedeldetýge múmkindik beredi. Bul shara ákimdikterge halyqpen tiimdi kommýnikatsiia júiesin jolǵa qoiýǵa múmkindik beredi. Barlyq sheshimderdi menshik ieler ózderi qabyldaitynyn túsiný kerek. Menshik ieleri qolaily jáne qaýipsiz jaǵdai jasaý úshin jáne eń aldymen ortaq múliktiń saqtalýy úshin jaýapty bolýy tiis.
- Múliktiń menshik ieleri birlestigi qalai tirkeledi?
- Menshik ieleriniń birlestigin memlekettik tirkeý memlekettik korporatsiiada nemese E-gov portalynda bes jumys kúni ishinde júrgiziledi. Menshik ieleri jinalys hattamasyn jáne birlestiktiń jarǵysyn (+ótinish, túbirtek) usynýy kerek.
- Kondominiýmdy basqarý úshin qandai da bir kýrstan ótýleri kerek shyǵar. Ol jaǵy qalai bolady?
- Búgingi tańda Múliktiń menshik ieleri birlestigi tóraǵalary, qarapaiym seriktestiktiń senimdi ókilderi, kóp páterli turǵyn úidi basqarýshylar, basqarýshy kompaniianyń qyzmetkerleri L.N.Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversitetiniń bazasynda oqytýdan ótip, úidi basqarý úshin bilim men daǵdy ala alady. QR IIDM arnaiy baǵdarlama bekitken. Olar 55 saǵattan astam ýaqyt oqýdan ótýileri kerek. Kóp páterli turǵyn úi menedjerleri, sondai-aq basqarý sertifikatyn talap etetin basqarýshy kompaniianyń qyzmetkerleri oqýdan keiin akkredittelgen uiymda emtihan tapsyrýy kerek. Sertifikatty «Atameken «UKP» akkredittegen uiymdar beredi.
