Tumaýǵa qarsy vaktsinalaý koronavirýs infektsiiasyna qatysty ahýaldy jeńildetedi. Ulttyq densaýlyq saqtaý ortalyǵynyń qoǵamdyq densaýlyqty nyǵaitý ortalyǵynyń jetekshisi Jazira Emberdieva osylai málim etti, dep habarlaidy QazAqparat.
«Kúzgi ári qysqy merzimde bizdiń klimattyq aýmaqta únemi JRVI men tumaýǵa shaldyǵý deńgeii joǵarylaidy. Jyl saiyn Qazaqstanda 500 myńnan 1 millionǵa deiin JRVI jaǵdaiy tirkeledi, onyń ishinde JRVI-men aýyrǵandardyń basym bóligin 14 jasqa deiingi balalar quraidy. Qazirgi epidemiialyq maýsym COVID-19 boiynsha epidemiologiialyq ahýalǵa bailanysty alańdatyp otyr. Bul turǵyda tumaýǵa qarsy ekpe saldyrýǵa keńes beremiz. Koronavirýs infektsiiasy indetine bailanysty biyl ekpe salý naýqany eki apta buryn bastaldy, iaǵni 2020 jylǵy 15 qańtardan iske asyryldy. Ol úshin óńirlerde 5 myńnan astam pýnkt uiymdastyryldy. JRVI men tumaýdyń epidemiialyq maýsymy qazan aiynan bastap mamyr aiyna deiin jalǵasady», - deidi J. Emberdieva.
Onyń aitýynsha, aldaǵy epidemiologiialyq kezeńdegi Qazaqstandaǵy tumaý úsh shtammen belgilenip otyr. Bul rette A (H1N1), A (H3N2), sondai-aq B shtamy qamtylǵan. Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń nusqaýy boiynsha bular úshvalentti vaktsina quramyna engizildi.
Munymen qosa ol tumaýǵa qarsy vaktsinalaýdan bólek JRVI men tumaýdyń aldyn alýǵa arnalǵan tiisti sharalar bar ekenin eske saldy. Bul turǵyda adamdar kóp jinalatyn jerlerde kóp júrmeý, jabyq ǵimarattar men qoǵamdyq oryndarda maska taǵý, respiratorlyq tártipti saqtaý, aýrý belgileri bar adamdarmen qarym-qatynasty shekteý, qoldy jii jýyp otyrý, ǵimarat ishin jii jeldetý sekildi qarapaiym sharalardy oryndaý kerek.
«Ár adam tiisti nusqaýlardy oryndai otyryp, immýnitetin kótere alady. Osy oraida S dárýmeni bar ónimderdi kóbirek alý kerek, iaǵni múkjidek, itmuryn, qaraqat, limon jáne basqa da jemister bar. Dárigerdiń kelisimi boiynsha immýnitet kóteretin preparattardy qabyldaý kerek, dárýmendermen. Sonymen qatar salaýatty ómir saltyn ustanyp, dene shynyqtyrýmen, taza aýada júgirýmen shuǵyldanǵan jón. Kúndelikti aqýyzy bar taǵamdarǵa, kókónister men jemis-jidekke erekshe mán berý kerek. Qant kólemi joǵary gazdalǵan sýsyndardan tartyný qajet», - dedi maman.
Ortalyq jetekshisiniń sózine qaraǵanda, tumaýǵa qarsy vaktsinalaý koronavirýs infektsiiasy jeńil formada ótýine, iaǵni aýrýdy asqyndyrmaýǵa yqpal etedi.
«Tumaýǵa qarsy maýsymdyq vaktsina 50 jyldan astam ýaqyt paidalanylyp keledi. Ekpeni milliondaǵan adam alady, onyń qaýipsiz ekeni ýaqytpen tekserilgen. Jyl saiyn dárilik zattardy retteý boiynsha memlekettik ári ulttyq organdar jańa vaktsinany tyńǵylyqty zertteidi. Tek osydan keiin litsenziia beriledi. Sonymen qatar, barlyq elderde tumaýǵa qarsy immýndaýdan keiin keri áser bolǵan jaǵdailardy baqylaý men zertteý júieleri qyzmet etedi», - dedi J. Emberdieva.
COVID-19-ǵa qarsy vaktsinalaýǵa toqtalǵan ol, atalǵan vaktsina ázirge daiyn emestigin, sondai-aq álemniń birqatar elinde ǵylymi zertteýler júrip jatqanyn eske saldy.
«Ekinshiden, tájiribe kórsetkendei, koronavirýs infektsiiasynyń aldyn alýdyń utymdy sharasy retinde áleýmettik araqashyqtyqty saqtaý, qoǵamdyq oryndarda maska taǵý, qoldy jii jýyp otyrý mańyzdy. Sonymen qatar, COVID-19 indeti 80 paiyz jaǵdaida simptomsyz formada ótýi múmkin ekenin bilemiz», - dedi Jazira Emberdieva.
