تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينالاۋ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنا قاتىستى احۋالدى جەڭٸلدەتەدٸ. ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ قوعامدىق دەنساۋلىقتى نىعايتۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ جازيرا ەمبەرديەۆا وسىلاي مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«كٷزگٸ ەرٸ قىسقى مەرزٸمدە بٸزدٸڭ كليماتتىق اۋماقتا ٷنەمٸ جرۆي مەن تۇماۋعا شالدىعۋ دەڭگەيٸ جوعارىلايدى. جىل سايىن قازاقستاندا 500 مىڭنان 1 ميلليونعا دەيٸن جرۆي جاعدايى تٸركەلەدٸ, ونىڭ ٸشٸندە جرۆي-مەن اۋىرعانداردىڭ باسىم بٶلٸگٸن 14 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار قۇرايدى. قازٸرگٸ ەپيدەمييالىق ماۋسىم COVID-19 بويىنشا ەپيدەميولوگييالىق احۋالعا بايلانىستى الاڭداتىپ وتىر. بۇل تۇرعىدا تۇماۋعا قارسى ەكپە سالدىرۋعا كەڭەس بەرەمٸز. كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى ٸندەتٸنە بايلانىستى بيىل ەكپە سالۋ ناۋقانى ەكٸ اپتا بۇرىن باستالدى, ياعني 2020 جىلعى 15 قاڭتاردان ٸسكە اسىرىلدى. ول ٷشٸن ٶڭٸرلەردە 5 مىڭنان استام پۋنكت ۇيىمداستىرىلدى. جرۆي مەن تۇماۋدىڭ ەپيدەمييالىق ماۋسىمى قازان ايىنان باستاپ مامىر ايىنا دەيٸن جالعاسادى», - دەيدٸ ج. ەمبەرديەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, الداعى ەپيدەميولوگييالىق كەزەڭدەگٸ قازاقستانداعى تۇماۋ ٷش شتاممەن بەلگٸلەنٸپ وتىر. بۇل رەتتە A (H1N1), A (H3N2), سونداي-اق B شتامى قامتىلعان. دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ نۇسقاۋى بويىنشا بۇلار ٷشۆالەنتتٸ ۆاكتسينا قۇرامىنا ەنگٸزٸلدٸ.
مۇنىمەن قوسا ول تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينالاۋدان بٶلەك جرۆي مەن تۇماۋدىڭ الدىن الۋعا ارنالعان تيٸستٸ شارالار بار ەكەنٸن ەسكە سالدى. بۇل تۇرعىدا ادامدار كٶپ جينالاتىن جەرلەردە كٶپ جٷرمەۋ, جابىق عيماراتتار مەن قوعامدىق ورىنداردا ماسكا تاعۋ, رەسپيراتورلىق تەرتٸپتٸ ساقتاۋ, اۋرۋ بەلگٸلەرٸ بار ادامدارمەن قارىم-قاتىناستى شەكتەۋ, قولدى جيٸ جۋىپ وتىرۋ, عيمارات ٸشٸن جيٸ جەلدەتۋ سەكٸلدٸ قاراپايىم شارالاردى ورىنداۋ كەرەك.
«ەر ادام تيٸستٸ نۇسقاۋلاردى ورىنداي وتىرىپ, يممۋنيتەتٸن كٶتەرە الادى. وسى ورايدا س دەرۋمەنٸ بار ٶنٸمدەردٸ كٶبٸرەك الۋ كەرەك, ياعني مٷكجيدەك, يتمۇرىن, قاراقات, ليمون جەنە باسقا دا جەمٸستەر بار. دەرٸگەردٸڭ كەلٸسٸمٸ بويىنشا يممۋنيتەت كٶتەرەتٸن پرەپاراتتاردى قابىلداۋ كەرەك, دەرۋمەندەرمەن. سونىمەن قاتار سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ۇستانىپ, دەنە شىنىقتىرۋمەن, تازا اۋادا جٷگٸرۋمەن شۇعىلدانعان جٶن. كٷندەلٸكتٸ اقۋىزى بار تاعامدارعا, كٶكٶنٸستەر مەن جەمٸس-جيدەككە ەرەكشە مەن بەرۋ كەرەك. قانت كٶلەمٸ جوعارى گازدالعان سۋسىنداردان تارتىنۋ قاجەت», - دەدٸ مامان.
ورتالىق جەتەكشٸسٸنٸڭ سٶزٸنە قاراعاندا, تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينالاۋ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى جەڭٸل فورمادا ٶتۋٸنە, ياعني اۋرۋدى اسقىندىرماۋعا ىقپال ەتەدٸ.
«تۇماۋعا قارسى ماۋسىمدىق ۆاكتسينا 50 جىلدان استام ۋاقىت پايدالانىلىپ كەلەدٸ. ەكپەنٸ ميلليونداعان ادام الادى, ونىڭ قاۋٸپسٸز ەكەنٸ ۋاقىتپەن تەكسەرٸلگەن. جىل سايىن دەرٸلٸك زاتتاردى رەتتەۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك ەرٸ ۇلتتىق ورگاندار جاڭا ۆاكتسينانى تىڭعىلىقتى زەرتتەيدٸ. تەك وسىدان كەيٸن ليتسەنزييا بەرٸلەدٸ. سونىمەن قاتار, بارلىق ەلدەردە تۇماۋعا قارسى يممۋنداۋدان كەيٸن كەرٸ ەسەر بولعان جاعدايلاردى باقىلاۋ مەن زەرتتەۋ جٷيەلەرٸ قىزمەت ەتەدٸ», - دەدٸ ج. ەمبەرديەۆا.
COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينالاۋعا توقتالعان ول, اتالعان ۆاكتسينا ەزٸرگە دايىن ەمەستٸگٸن, سونداي-اق ەلەمنٸڭ بٸرقاتار ەلٸندە عىلىمي زەرتتەۋلەر جٷرٸپ جاتقانىن ەسكە سالدى.
«ەكٸنشٸدەن, تەجٸريبە كٶرسەتكەندەي, كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ الدىن الۋدىڭ ۇتىمدى شاراسى رەتٸندە ەلەۋمەتتٸك اراقاشىقتىقتى ساقتاۋ, قوعامدىق ورىنداردا ماسكا تاعۋ, قولدى جيٸ جۋىپ وتىرۋ ماڭىزدى. سونىمەن قاتار, COVID-19 ٸندەتٸ 80 پايىز جاعدايدا سيمپتومسىز فورمادا ٶتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن بٸلەمٸز», - دەدٸ جازيرا ەمبەرديەۆا.
