Bas Assambleianyń 74-shi sessiiasynyń segizinshi kúni qyzyqty ótti jáne onda negizinen jahandyq máseleler talqylandy. Atap aitqanda, álemdik derjava kóshbasshylary Siriiadaǵy shielenis saldaryn sheshý jáne ulttyq sáikestikti saqtap qalý máselelerin qozǵady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Bizdiń ǵajaiyp ǵalamsharymyzdy alyp qarasaq, shyndyq kórinip tur: eger siz azattyqty qalasańyz, elińizdi maqtan tutyńyz. Eger sizge demokratiia qajet bolsa, egemendigińizdi nyǵaityńyz. Eger siz beibitshilikti qalasańyz, halqyńyzdy jaqsy kórińiz. Dana kóshbasshylar óz halqynyń múddesi úshin áreket etedi. Bolashaq jahandanýshylardyń qolynda emes, bolashaq patriottardyń, óz azamattaryn qorǵaityn, kórshilerine qurmetpen qaraityn táýelsiz elderdiń qolynda», - dedi AQSh Prezidenti Donald Tramp sóilegen sózinde.
Sonymen birge, Amerika kóshbasshysy AQSh-tyń árbir halyqtyń salt-dástúrlerin barynsha qoldaitynyn atap ótti.
«AQSh men sailanǵannan keiin qarýly kúshterdi tolyqtai qaita qurýǵa 2,5 trln dollar jumsap, eń qýatty el bolyp otyr. Biz osynaý kúshti qoldanýǵa májbúr bolmaimyz dep úmittenemin. Álem ústemdikke, basymdyqqa umtylsa, elimiz bailyq jaǵynan, kúsh-qýat pen rýhani turǵydan kúshti bolý kerektigin amerikalyqtar jaqsy biledi. Sondyqtan, AQSh bizdi osy deńgeige jetkizgen salt-dástúrlerdi qoldaidy», - dep atap ótti AQSh prezidenti.
«Meniń súiikti elim siiaqty osy zalda ókilderi otyrǵan ár memlekettiń óz tarihy, mádenieti, murasy bar. Bul bizge biregei áleýet pen kúsh-qýat beredi. Táýelsiz álem ulttyq negizderine súienýi tiis», - dedi ol.
Al óz kezeginde, Túrkiia Prezidenti Redjep Taiyp Erdoǵan sóz sóileý barysynda siriialyq bosqyndar máselesin sheshýdi usyndy.
«Biz barlyq terroristik uiymdardy joimai, Siriiadaǵy shielenistiń sheshimin tappaimyz. Siriiada qaýipsiz aimaq qurý týraly AQSh-pen kelissózderimiz jalǵasyp jatyr. Biz ishke qarai 30 km jáne uzaqtyǵy 480 km bolatyn beibit dáliz jasaýdy usynyp otyrmyz. Bul arqyly halyqaralyq qoǵamdastyqtyń qoldaýymen 2 mln siriialyqty jańa jerge ornalastyrýǵa bolady», - dep atap ótti Túrkiia kóshbasshysy.
«Eger atalǵan qaýipsiz aimaq maquldansa, biz osy jerge 1-2 mln bosqyndy ornalastyrý múmkindigi týraly málimdei alamyz. AQSh, Resei jáne Irannyń koalitsiialyq kúshteri – barlyǵymyz kúsh biriktirip jumys istep, sol jerge bosqyndardy ornalastyramyz. Biraq, birlesip jumys isteýimiz qajet, sebebi bul máseleni jalǵyz sheshý esh múmkin emes», - dep atap ótti ol.
R.Erdoǵan Túrkiianyń teń tóraǵalyǵymen ótetin halyqaralyq konferentsiia týraly da aitty.
«Bizde daiyndyq jumystary qyzý júrip jatyr, sondai-aq Livan, Irak jáne Iordaniia qatysatyn áleýetti halyqaralyq konferentsiiaǵa daiyndyq ústindemiz. Jeltoqsan aiynda Jenevada Túrkiianyń teń tóraǵalyǵymen bosqyndar máselesi boiynsha jahandyq forýmdy ótkizý de erekshe mańyzdy. Adamdardy qaýipsiz aimaqtarǵa qaitarýdy qoldaý úshin BUU basshylyǵymen konferentsiia uiymdastyrýǵa da bolar edi dep úmittenemin», - dedi ol.
Sondai-aq, osy kúni bilim berýdi damytý máselelerine de erekshe nazar aýdaryldy. BUU Bas Assambleiasy 74-sessiiasynyń tóraǵasy Tidjani Mýhammad-Bande oqý protsesin modernizatsiialaý salasyndaǵy yntymaqtastyqqa shaqyrdy.
