Qazaqstan Prezidenti UQShU men ShYU-ǵa múshe memleketter basshylarynyń birlesken otyrysyna qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Memleket basshysy óz sózinde sońǵy ailarda Aýǵanstandaǵy áskeri-saiasi jaǵdaidyń tez ózgerip, ahýaldyń turaqsyzdaný qaýpi týyndaǵanyn atap ótti.
– Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uiymy men Shanhai yntymaqtastyq uiymynyń mandatyna mundai syn-qaterlerdiń aldyn alý jáne oǵan der kezinde mán berý máseleleri kiredi. Bul bizdiń bedeldi eki aimaqtyq qurylym arasyndaǵy is-áreketterdi úilestirýdiń mańyzdy ekenin kórsetedi. Aýǵanstannyń ýaqytsha úkimeti aldynda asa kúrdeli mindetter kesheni tur. Jańa memlekettik qurylymdy qalyptastyrý jáne jalpy ulttyq tutastyqqa qol jetkizý siiaqty strategiialyq maqsattardan bólek kúnkóristiń kókeitesti máselelerin de sheshý qajet. Ekonomikanyń qordalanǵan máseleleriniń sheshilýi, túptep kelgende, Aýǵanstan memlekettiliginiń shama-sharqyn aiqyndaidy. Shyndyǵy osy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezidenttiń aitýynsha, daǵdarystan shyǵý úshin bul eldegi ishki resýrstar múlde jetkiliksiz. BUU-nyń baǵalaýy boiynsha Aýǵanstan gýmanitarlyq apat jaǵdaiynda tur.
– Bul asyra aitqandyq emes. Jýyq arada Aýǵanstan asa aýyr azyq-túlik daǵdarysyna ushyraýy múmkin. Osy qiynshylyq Ortalyq Aziia aimaǵynyń da shekarasyn ainalyp ótpeidi. Onyń saldary jahandyq sipat alady. Atalǵan jaǵdai, eń aldymen, turǵyndardyń kóshýge májbúr bolýynan týyndaidy. Alaida, qazir jai boljam jasaýdyń emes, naqty iske kóshýdiń mańyzy zor. Elderimiz ben uiymdarymyz deńgeiinde Aýǵanstan halqyna kómektesý úshin «gýmanitarlyq kópirdi» jedel túrde salǵan jón. Qazaqstannyń infraqurylymy men logistikalyq múmkindikterin eskere otyryp, mundai «kópirdi» uiymdastyrýdyń mańyzdy bóligi retinde Almaty qalasynda aimaqtyq hab qurý usynylady, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, atalǵan jumysty Almaty qalasyna BUU basshylyǵynyń ótinishi boiynsha qonys aýdarǵan Aýǵanstanǵa kómek kórsetý jónindegi BUU Missiiasynyń (UNAMA) mandaty aiasynda júrgizýge bolady. Qasym-Jomart Toqaev bul usynysty ShYU memleketteri basshylarynyń búgingi otyrysynda aitty.
– Gýmanitarlyq daǵdarystyń aýyr kezeńin eńsergennen keiin aldaǵy ýaqytta Aýǵanstanǵa túrli baǵyttar boiynsha BUU institýttarynyń tarapynan júieli qoldaý qajet bolady. Almatyda BUU-nyń Aimaqtyq habynyń qurylýy bul jumystardy úilestirý úshin ońtaily múmkindikterge jol ashady, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Memleket basshysy aýǵan máselesi boiynsha ózara is-qimyldar júrgizgende UQShU men ShYU-ǵa múshe memleketterdiń kezek kúttirmeitin mindetterin sheshýden bólek, keleshekti de nazardan tys qaldyrýǵa bolmaitynyn atap ótti.
– Saiasi jáne gýmanitarlyq ahýal qalai qalyptassa da, adami kapitalǵa tartylǵan investitsiia ǵana uzaqmerzimdegi ornyqty bolashaqty qamtamasyz ete alady. Osyǵan bailanysty atalǵan eldiń azamattary úshin bilim berý baǵdarlamalaryn júzege asyrý isin jalǵastyrý mańyzdy. Búginde Qazaqstanda Aýǵanstannyń 200-ge jýyq stýdenti bilim alýda. Aýǵanstannyń jańa biligi bul jastardyń joǵary bilim alýyna esh kedergi jasamaidy dep úmittenemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezidentiniń pikirinshe, UQShU men ShYU-ǵa múshe memleketter Aýǵanstannyń jańa biligimen beiresmi dialog qurýǵa bastama jasaǵany jón.
– Mundai bailanystar tálipterdiń shynaiy nietin baǵalaýǵa, aimaqtyq turaqtylyqtyń syn-qaterlerine qatysty pikirlerdi qalyptastyrýǵa, osy elmen saýda-ekonomikalyq bailanystardy qalpyna keltirýge múmkindik beredi. Osy rette, resmi túrde moiyndaý týraly sóz bolyp otyrǵan joq. Kóp nárse jańa ákimshiliktiń aldaǵy naqty is-áreketterine jáne BUU Qaýipsizdik Keńesiniń tiisti sheshimderine bailanysty bolatynyn taǵy da qaitalap aitamyn, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev sózin qorytyndylai kele, ShYU men UQShU-ǵa múshe memleketter múddeleriniń sáikes kelýi jáne olardyń birlesken kúsh-jigeri aimaqtyń qaýipsizdigi men ornyqty damýynyń ózekti máselelerin sheshý jónindegi ortaq is-qimyldardyń tiimdiligin arttyrýǵa múmkindik beretinine senim bildirdi.
