Qazaqstan Prezidenti Joǵary Eýraziialyq ekonomikalyq keńestiń otyrysyna qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Joǵary Eýraziialyq ekonomikalyq keńestiń (JEEK) biylǵy qorytyndy otyrysy beinebailanys rejiminde ótti.
Jiyn barysynda Joǵary keńestiń Qurmetti tóraǵasy, Elbasy Nursultan Nazarbaev, Armeniia Premer-ministri Nikol Pashinian, Belarýs Prezidenti Aleksandr Lýkashenko, Qyrǵyzstan Prezidenti Sadyr Japarov, Resei Prezidenti Vladimir Pýtin jáne JEEK-ke baqylaýshy memleketterdiń basshylary retinde Kýba Prezidenti Dias-Kanel Bermýdes pen Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziioev, sondai-aq Eýraziialyq ekonomikalyq komissiia alqasynyń tóraǵasy Mihail Miasnikovich sóz sóiledi.

Qasym-Jomart Toqaev otyrysty ashyp, oǵan moderator boldy. Memleket basshysy syrtqy faktorlar men karantindik shekteýlerge qaramastan, Odaq aiasyndaǵy makroekonomikalyq kórsetkishterdiń ósim qarqynyna kóńili tolatynyn atap ótti.
– Biylǵy 9 aidyń ishindegi ózara saýda-sattyq kólemi 32,5 paiyzǵa artyp, 52 milliard dollarǵa jetti. Bul pandemiiaǵa deiingi kórsetkishten 16,5 paiyzǵa joǵary. Odaqqa múshe elder arasyndaǵy eksport kólemi ulǵaidy. Mysaly, Qazaqstan eksportynyń ósim kólemi 39 paiyz boldy. Salystyrmaly túrde alǵanda Eýraziialyq ekonomikalyq odaqqa múshe basqa da elderdegi eksport kólemi artqan, – dedi Memleket basshysy.

Prezident Odaqtyń tóraǵalyǵyna kirisken kezdegi birlesken jumystardyń bes baǵytyna, atap aitqanda, ónerkásiptik kooperatsiiany kúsheitý, ózara saýdadaǵy kedergilerdi joiý, kólik-logistikalyq infraqurylymdy damytý, tsifrlandyrý, sondai-aq úshinshi eldermen saýda-ekonomikalyq qatynastardy keńeitý máselelerine toqtaldy.
– Munyń bári bir kúndik jumys emes ekenin túsinemiz. Degenmen, qazirdiń ózinde olardyń keibiri tabysty júzege asyrylyp jatyr, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń tóraǵalyǵy barysynda atqarylǵan birlesken jumystardyń nátijelerine egjei-tegjeili toqtalyp, Eýraziialyq ekonomikalyq odaqqa múshe elderdiń úkimetteri men Eýraziialyq ekonomikalyq komissiianyń atqarǵan jumystary úshin rizashylyǵyn bildirdi.
Sonymen qatar Memleket basshysy jańa syn-qaterler jaǵdaiynda nazar aýdarýdy qajet etetin birqatar usynys aitty.

Atap aitqanda, Prezident tsifrlyq ónim men elektrondy qyzmet kórsetýge degen suranystyń zor ekenin atap ótti. Onyń pikirinshe, qazirdiń ózinde álemdik mashina jasaý naryǵynda mikrochipter men kompiýterlik quraldardyń tapshylyǵyna qatysty júieniń jii isten shyǵý derekteri baiqalady.
– Osyǵan bailanysty úkimetterimizge ǵylymi-zertteý institýttaryn qatystyra otyryp, mashina jasaý salasy úshin mikrochipter men kompiýterlik quraldar shyǵarý jónindegi birlesken kooperatsiialyq jobalardy júzege asyrý máselesin pysyqtaýdy tapsyrý usynylady. Kásiporyndarymyzdyń qajettiligin tolyq qamtamasyz etýge múmkindik beretin óndiristik baza qurý qajet, al sodan keiin eksportty jolǵa qoiýǵa bolady, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev qurǵaqtaǵy tasymal máselesin damytýdy, «júrdek» transqurlyqtyq dálizderdi retke keltirýdi jáne olardyń óńirlik jáne jahandyq básekege qabilettiligin qamtamasyz etýdi ózekti sanaidy. Osy rette Prezident Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń taýar ótkizý jelisin qurýǵa qatysty elderimizdiń bastamalaryna nazar aýdardy.
– Qazaqstan keiingi eki jyl boiy Kóterme-taratý ortalyqtarynyń ulttyq jelisin qurý jumystaryn júrgizip keledi. Biz Odaqqa múshe elderdiń taýar ótkizý júiesin qalyptastyrýǵa jáne integratsiialaýǵa belsendi atsalysýǵa daiynbyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy kedergilerdi, shekteýler men alyp qoiýlardy dáiekti túrde qysqartýdyń mańyzdy ekenin aitty. Biylǵy aqpan aiynda ótken Alqa otyrysynda Kedergilerdi bólýdiń ádistemesi bekitildi. Endi kedergilerdi qarastyryp, júieleý úderisi, iaǵni olardyń túri men qoldanylý merzimi bizneske tiimdi bolý úshin reglamentteldi. Prezident shaǵyn jáne orta kásiporyndardy eýraziialyq integratsiia jáne kedergisiz saýda úderisine tartý isin jalǵastyrýǵa shaqyrdy.

Qasym-Jomart Toqaev Eýraziialyq ekonomikalyq komissiia jumysynyń tiimdiligine jáne onyń Odaqqa múshe memlekettermen ózara yqpaldastyǵyna arnaiy toqtaldy. Prezident bes eldiń múddesin eskere otyryp, biryńǵai ári tutas ekonomikalyq saiasatty qalyptastyrýdyń kóp eńbekti talap etetin kúrdeli jumys ekenin atap ótti.
– Biz biyldan bastap Eýraziialyq integratsiiany damytýdyń 2025 jylǵa deiingi strategiiasyn iske asyrýǵa kiristik. Strategiianyń erejelerin qatań saqtap, Odaqtyń qazirgi quqyǵy aiasynan shyqpaý kerek dep esepteimin. Bizdiń jumysymyz ben Odaqtyń qyzmeti jalpy syrtqy seriktes elderdiń zor qyzyǵýshylyǵyn týǵyzyp otyrǵanyn eskerý mańyzdy. Bul bizge úlken jaýapkershilik júkteidi, – dedi Memleket basshysy.

Qazaqstan Prezidenti sózin qorytyndylai kele, ózara qurmet pen konstrýktivti dialogty saqtaýǵa beiildi bolý Odaq aiasyndaǵy uzaq merzimdi ári berik yntymaqtastyqtyń negizi ekenin atap ótti.
2022 jyly Eýraziialyq ekonomikalyq odaq organdaryna Qyrǵyz Respýblikasy tóraǵalyq etedi. Osyǵan orai Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Prezident Sadyr Japarovty quttyqtap, alǵa qoiǵan maqsatqa sátti qol jetkizýine tilektestik bildirdi.
Keńeitilgen formatta ótken shara sońynda Eýraziialyq odaqqa múshe elderdiń basshylary talqylaýdy shaǵyn quramda jalǵastyrdy.

Jiyn qorytyndysy boiynsha Odaqqa múshe memleketterdiń basshylary Eýraziialyq ekonomikalyq odaq keńistigindegi integratsiialyq úderisterdi odan ári nyǵaitýǵa baǵyttalǵan 20 qujat qabyldady.
Sheshimder:
Navigatsiialyq plombadaǵy bar aqparatty qorǵaýdyń biryńǵai sharalaryn ázirleý jónindegi jumys tobyn qurý týraly.
Joǵary Eýraziialyq ekonomikalyq keńestiń 2020 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy №16 sheshiminiń oryndalý barysy týraly.
Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń 2022 jylǵa arnalǵan halyqaralyq qyzmetiniń negizgi baǵyttary týraly.
Eýraziialyq ekonomikalyq odaq janyndaǵy baqylaýshy memleket mártebesi týraly Erejege ózgerister engizý týraly.
Qurylys salasynda qyzmet kórsetýdiń biryńǵai naryǵynyń jumysyn qamtamasyz etý týraly.
Qyzmet kórsetýdiń biryńǵai naryǵynyń jumysy aiasynda baǵalaý qyzmetin iske asyrý sharttaryna arnalǵan ortaq tásilder týraly.
Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń 2021 jylǵy biýdjetiniń jumsalýy jónindegi esep týraly.
Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń 2022 jylǵa arnalǵan biýdjeti týraly.
Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń sotyna júginý kezinde kásiporyndar tóleitin salyq mólsherin bekitý týraly.
Eýraziialyq ekonomikalyq odaq organdaryna tóraǵalyq etý týraly.
Qyrǵyz Respýblikasyndaǵy memlekettik basqarý sektorynyń qaryz mólsherin azaitýǵa baǵyttalǵan birlesken sharalar týraly.
Ókimder:
Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasynda jeke sektorlar jónindegi liberalizatsiialaý josparyn iske asyrý týraly.
Joǵary Eýraziialyq ekonomikalyq keńestiń otyrysyn ótkizý ýaqyty men orny týraly.
Tapsyrmalar:
1. Joǵary Eýraziialyq ekonomikalyq keńestiń «Eýraziialyq ekonomikalyq integratsiiany damytýdyń 2025 jylǵa deiingi strategiialyq baǵyttary týraly» 2020 jylǵy 11 jeltoqsandaǵy №12 sheshiminiń iske asyrylý barysy týraly.
2. Resei Federatsiiasynyń aǵash materialdaryn syrtqa shyǵarýǵa qatysty 2022 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine enetin shekteýleri týraly.
Qol qoiylǵan halyqaralyq sharttar:
Eýraziialyq ekonomikalyq odaqta tasymaldardy qadaǵalaý úshin navigatsiialyq plombalardy qoldaný jónindegi kelisim.
Eýraziialyq ekonomikalyq odaq týraly 2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy shartqa ózgerister engizý týraly hattama («II Úlken Hattama»).
Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasynda aýditorlyq qyzmetti júzege asyrý týraly kelisim.
Kedendik tranzittiń keden rásimine sáikes taýarlardy tasymaldaý kezinde keden salyǵyn, salyqtardy, arnaýly, dempingke qarsy, ótemdik bajdardy tóleý jónindegi mindetterdiń oryndalýyn qamtamasyz etýdi qoldaný erekshelikteri týraly kelisim.
2015 jylǵy 8 mamyrda qol qoiylǵan Qyrǵyz Respýblikasynyń Eýraziialyq ekonomikalyq odaq týraly 2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy shartqa qosylýyna bailanysty Qyrǵyz Respýblikasynyń 2014 jylǵy 29 mamyrdaǵy Eýraziialyq ekonomikalyq odaq týraly Shartty, Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń quqyǵyna enetin jeke halyqaralyq sharttardy jáne Eýraziialyq ekonomikalyq odaq organdarynyń aktilerin qoldaný jónindegi sharttar men aýyspaly erejeler týraly Hattamaǵa ózgertýler engizý týraly Hattama.