Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Belarýs Prezidentiniń tóraǵalyǵymen beinebailanys formatynda ótken TMD memleketteri basshylary keńesiniń otyrysyna qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Jiynǵa Ázerbaijan, Armeniia, Qyrǵyzstan, Resei, Tájikstan, Túrikmenstan jáne Ózbekstan elderiniń basshylary, sondai-aq Moldovanyń Premer-ministri men TMD Atqarý komitetiniń tóraǵasy – atqarýshy hatshysy Sergei Lebedev qatysty.
Prezident osydan 30 jyl buryn Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bastamasymen Almatyda ótken memleketter basshylarynyń kezdesýinde TMD qurý týraly tarihi Deklaratsiia qabyldanǵanyn eske saldy.
– Osy asa mańyzdy qujat jańa táýelsiz memleketterdiń kópjaqty yntymaqtastyǵynyń berik negizin qalady. Búginde Dostastyqty keńestik kezeńnen keiingi keńistikte iri apattardyń aldyn alýda, halyqtar arasyndaǵy yqpaldastyqty saqtaýda mańyzdy ról atqardy dep zor senimmen aitýǵa bolady. TMD bedeldi halyqaralyq uiymǵa ainaldy. Bul – asa mańyzdy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident ortaq kúsh-jigerdiń arqasynda TMD aýmaǵynda kooperatsiianyń naqty mehanizmderi jasalǵanyn, salmaqty normativtik-quqyqtyq baza qalyptasqanyn, belsendi saiasi dialog damyp, qaýipsizdik salasyndaǵy memleketaralyq yqpaldastyqtyń nyǵaia túskenin, sondai-aq saýda-ekonomikalyq bailanystardy keńeitý úshin ońtaily jaǵdai jasalyp jatqanyn aitty.
Qazaqstan Prezidenti búgingi kezdesýde buǵan deiin atqarǵan jumystar qorytyndylanyp, TMD elderiniń kópjaqty yntymaqtastyǵynyń jańa kezeńine jol ashylatynyn jetkizdi.
Sonymen qatar Prezident geosaiasi qaishylyqtardyń kúsheiip kele jatqanyna, álemdik ekonomikanyń qubylmaly bolýyna, gýmanitarlyq jáne ekologiialyq problemalarǵa jáne pandemiianyń orasan zor shyǵyn keltirgenine nazar aýdardy. Qasym-Jomart Toqaev osy syn-qaterlerdi joiyp, odan ári damýdy qamtamasyz etý úshin kúsh jumyldyrýǵa shaqyryp, birqatar naqty sharalardy usyndy.
Memleket basshysy saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqty jandandyryp, nyǵaitýdyń mańyzdylyǵyn basty mindet retinde atady. Sonyń ishinde Prezident TMD elderi arasyndaǵy ónerkásiptik kooperatsiiany keńeitýge basa mán bere otyryp, ekonomikalyq yqpaldastyqtyń ádisterin jetildirý qajet ekenin málimdedi. Osyǵan bailanysty Ónerkásiptik keshenderdi damytýdyń keminde 2025 jylǵa deiingi jańa baǵdarlamasyn ázirleýdi jáne Kórsetiletin qyzmetter saýdasy týraly kelisimge qol qoiýdy usyndy.
Sonymen qatar Prezident ortaq agrarlyq naryqty qalyptastyrýdy ózekti dep sanaidy. Onyń aitýynsha, TMD memleketteriniń azyq-túlik júiesin damytý jáne ózara is-qimyl jasaý strategiiasynyń ázirlenýi ortaq múddelerimizge sai keledi.
Qasym-Jomart Toqaev pandemiianyń saldaryn eńserýdiń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
– TMD elderi kúrdeli kezeńde bir-birine qoldaý kórsetip, qajetti kómek berý arqyly birlik pen yntymaqtastyqtyń úlgisin tanytty. Osy rette Resei mańyzdy ról atqardy. Elderimiz SOVID-19 indetimen kúreste, onyń ishinde vaktsina ázirleý salasynda jaqsy tájiribe jinaqtady. Qazirgi tańda halyqqa jappai ekpe salý ǵana jaǵdaidy túzetýge, azamattarymyzdyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge múmkindik beredi, – dedi Memleket basshysy.
Odan bólek Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń QazVac vaktsinasynyń joǵary tiimdiligi men QazcoVac-P jańa preparatynyń ázirlenýi týraly aityp, onyń klinikalyq synaǵy tabysty ótkenine, taǵy da úsh vaktsina klinikalyq deńgeige deiingi testileý satysynda turǵanyna nazar aýdardy.
Bul rette, Prezident tyǵyz yntymaqtastyq ornatýǵa, tájiribe almasýǵa jáne qazaqstandyq vaktsinalardy jetkizý múmkindigine toqtalyp, TMD keńistiginde vaktsinatsiia pasporttaryn ózara moiyndaý úderisin tezdetýdi usyndy.
Memleket basshysy terrorizmniń, dini eksremizm men esirtki saýdasynyń kúsheie bastaǵan syn-qaterlerine qarsy birlesip kúresýge mán bere otyryp, qaýipsizdik salasyndaǵy TMD elderi yntymaqtastyǵynyń tetikterin jetildirý máselesin mańyzdy mindettiń biri retinde atady. Prezident Aýǵanstandaǵy qalyptasqan jaǵdaiǵa bailanysty atalǵan syn-qaterlerdiń basty máselege ainalǵanyn jetkizdi.
– Qazaqstan BUU-nyń ustanymyn quptaidy. Osy eldegi aýyr gýmanitarlyq jaǵdai halyqaralyq qaýymdastyqtyń nazarynda bolýǵa tiis. Saiasi ustanymdarymyzǵa nemese jeke múddemizge qaramastan, Aýǵanstan halqyn bul qiyndyqtarmen betpe-bet qaldyrmaýymyz kerek, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev halyqaralyq qoǵamdastyqtyń is-qimyldaryn júieleý maqsatynda Aýǵanstanǵa gýmanitarlyq kómek kórsetý jónindegi logistikalyq hab qurýdy usyndy.
– Daǵdarystyń aýyr kezeńin eńsergennen keiin Aýǵanstanǵa BUU institýttary tarapynan júieli túrde kómek qajet bolady. Almatyda BUU-nyń Aimaqtyq ortalyǵyn qurý týraly bizdiń bastamamyz osy mańyzdy mindetti júzege asyrýǵa septigin tigizedi. Atalǵan josparlardyń iske asýyna Dostastyq elderi kómektesedi degen úmittemiz, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Prezident sóilegen sózinde ekologiia, qorshaǵan ortany qorǵaý máselelerin ilgeriletý men sheshý úshin yntymaqtastyqqa shaqyrdy. Memleket basshysy TMD keńistigindegi transshekaralyq ózenderdiń sý resýrstaryn paidalaný problemalaryn sheshý úshin naqty sharalar qabyldaý qajettigin aitty. Sondai-aq kómirtegin az qoldanatyn ekonomikaǵa kóshý máselesiniń ózekti ekenin atap ótti.
Qasym-Jomart Toqaev Dostastyq memleketteri halyqtarynyń tarihi bailanysyn saqtaýda jáne olardyń yntymaǵyn nyǵaitýda mańyzdy ról atqaratyn mádeni-gýmanitarlyq salaǵa arnaiy toqtaldy.
Memleket basshysy 2022 jyldyń TMD elderiniń halyq shyǵarmashylyǵy men mádeni murasynyń jyly dep jariialanǵanyn eske saldy. Ataýly jyl aiasynda 100-ge jýyq shara ótkizý josparlanǵan. Sondai-aq Qazaqstan Prezidenti Komrat qalasynyń 2023 jyly Dostastyq elderiniń mádeni astanasy bolyp tańdalýymen Moldova halqyn quttyqtady.
2022 jyly elimiz TMD-ǵa tóraǵalyq etedi. Osy oraida Qasym-Jomart Toqaev ortaq maqsattarǵa qol jetkizý úshin aimaqtyq tutastyqty odan ári ilgeriletý jáne Dostastyq elderi keńistigindegi yntymaqtastyqty arttyrý jolynda birlese belsendi jumys isteýge beiildi ekenin jetkizdi.
– Meniń usynystarym men basqa da basym mindetter aldaǵy kezeńde Qazaqstannyń TMD-ǵa tóraǵalyq etý Tujyrymdamasyna engiziletinin atap ótkim keledi, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Otyrys qorytyndysy boiynsha TMD-ǵa múshe memleketterdiń basshylary Táýelsiz memleketter dostastyǵynyń 30 jyldyǵyna bailanysty Málimdemege jáne Uiymdy odan ári damytýǵa baǵyttalǵan birqatar qujatqa qol qoidy.
