Foto: Akorda.kz
Qazaqstan Prezidenti men Germaniianyń Federaldyq kantsleri joǵary deńgeide ótken kelissózderden keiin buqaralyq aqparat quraldary úshin birlesken málimdeme jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Memleket basshysy Berlinge saparmen kelýge arnaiy shaqyryp, qonaqjailyq kórsetkeni úshin Olaf Sholtske rizashylyǵyn bildirdi.
– Germaniia – Qazaqstannyń Eýropa Odaǵyndaǵy strategiialyq seriktesi, ásirese ózara saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq bailanystar jolǵa qoiylǵan. Sondyqtan eki eldiń yntymaqtastyǵyn nyǵaitýǵa basa mán beremiz. Biz búgin qurmetti Kantsler myrzamen birqatar mańyzdy máseleni talqyladyq. Qazaqstan men Germaniia arasyndaǵy bailanystardy odan ári damytýǵa erekshe nazar aýdardyq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident júrgizilgen kelissózder qazaq-german qatynastaryn odan ári nyǵaitýǵa eki taraptyń nietti ekenin taǵy da rastaǵanyn atap ótti.
– Qazirgi jaǵdaida Qazaqstan men Germaniia eki eldiń ornyqty damýyn qamtamasyz etý úshin jańa investitsiialyq jobalardy júzege asyrý isine barynsha pragmatikalyq turǵydan qaraýy kerek. Ol úshin bizdiń saiasi erik-jigerimiz ben orasan zor ekonomikalyq áleýetimiz bar. Kelissózder barysynda saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqtyń perspektivalaryna basa mán berildi. Biz ekijaqty saýda-sattyqtyń qarqyndy damyp kele jatqanyn atap óttik. Eksporttyq jáne importtyq taýarlar nomenklatýrasyn odan ári keńeitý úshin pármendi sharalar qabyldaýǵa ýaǵdalastyq, – dedi Memleket basshysy.
Prezident munai-gaz himiiasy, metallýrgiia, kólik jáne logistika sekildi perspektivti salalarda birlesken jobalardy júzege asyrý máseleleri jan-jaqty qarastyrylǵanyn aitty.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan tarapynyń jetekshi eýropalyq kompaniialarmen qol jetkizgen ýaǵdalastyqtaryn joǵary baǵalady.
– Búgingi kezdesý qarsańynda Siemens, Deutsche Bahn, Siemens Energy, Linde jáne taǵy da basqa negizgi seriktestermen mańyzdy kommertsiialyq kelisimderge qol qoiylýyn quptaimyn. Bul qujattar memleketterimiz arasyndaǵy ekonomikalyq bailanystardy odan ári nyǵaitýǵa tyń serpin beredi, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev energetika salasyndaǵy kooperatsiiany damytýdy basty basymdyqtardyń biri retinde atady.
– Ózderińizge málim, Qazaqstan jyl basynan beri Germaniiaǵa «Dostyq» munai qubyry arqyly 500 myń tonna munai jóneltti. Munyń bári ózara kelisimniń nátijesinde júzege asty. Germaniialyq dostarymyzdyń ótinishi boiynsha jetkiziletin munai kólemin ulǵaitýǵa, onyń uzaqmerzimdi bolýyn qamtamasyz etýge elimizdiń daiyn ekenin rastadym, – dedi Memleket basshysy.
Prezident óz sózinde eki eldiń ózara yqpaldastyǵyn keńeitetin jańa múmkindikterge de toqtaldy.
– Qazaqstan men Germaniianyń básekelestiktegi artyqshylyqtaryn «shikizat, ónerkásip jáne tehnologiia» formýlasyna sai úilestirý eki tarap úshin sinergetikalyq turǵyda aitarlyqtai tiimdi bolmaq. Men Kantslerge Shikizatty igerý jónindegi birlesken jobalardy júzege asyrý úshin konsortsiým qurýdy usyndym. Biz jańartylatyn energiia kózderine, ásirese, «jasyl» sýtegine qatysty nemistiń ozyq tehnologiialary men ǵylymi jetistikterin transfert jasaýǵa múddelimiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Transkaspii kólik baǵdarynyń tranzittik qýatyn arttyrý, sondai-aq ony Transeýropalyq kólik jelisimen (TEN-T) jáne Global Gateway bastamasymen ushtastyrý úshin birlese jumys isteýge daiyn ekenin málimdedi.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, agroónerkásip sektoryndaǵy, sondai-aq qarjy, innovatsiia, tsifrlandyrý salalaryndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitý úshin mol múmkindik bar.
– Búginde ekonomikalyq jobalardy qarjylandyrý aiasynda biz Deutsche Bank, Euler Hermes, KfW sekildi banktermen, sondai-aq aimaqtyq qarjy qurylymdarymen birlesip jumys istep jatyrmyz. Osy tizimdi keńeitý úshin nemis qarjy institýttaryn barynsha tyǵyz yqpaldastyq ornatýǵa shaqyramyz, – dedi Prezident.
Kelissózder barysynda mádeni-gýmanitarlyq saladaǵy yntymaqtastyqqa da airyqsha mán berildi. Memleket basshysy jańa qazaq-nemis bilim berý mekemeleriniń qurylýyn, atap aitqanda, biyl maýsym aiynda Aqtaý qalasynda Qazaqstan-Germaniia ornyqty injeneriia institýtynyń ashylýyn quptaitynyn jetkizdi.
Qasym-Jomart Toqaev memleketter arasyndaǵy yqpaldastyqtyń joǵary deńgeiin saqtaý úshin Germaniia Kantslerin Qazaqstanǵa resmi saparmen kelýge shaqyrdy.
Federaldyq kantsler Olaf Sholts óz sózinde Qazaqstan Germaniianyń Ortalyq Aziiadaǵy jetekshi saýda-ekonomikalyq seriktesi ekenin atap ótti. Sondai-aq energetika, ornyqty damý, tsifrlandyrý jáne klimattyń ózgerýine qarsy kúres salalaryndaǵy yntymaqtastyqty keńeitýdiń mańyzdy ekenin aitty.
Budan bólek, Kantsler Germaniia men Eýropa Odaǵy Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Qazaqstanda júzege asyrylyp jatqan reformalardy tolyq qoldaitynyn málimdedi.
Qazaqstan men Germaniia basshylary buqaralyq aqparat quraldary ókilderiniń suraqtaryna da jaýap berdi.
Atap aitqanda, Memleket basshysyna Qazaqstannyń Reseimen qarym-qatynasy jóninde, Ýkraina tóńiregindegi qaqtyǵystarǵa qatysty suraqtar qoiyldy.
– Shyn máninde, Qazaqstan men Reseidiń arasyn álemdegi eń uzyn qurlyqtyq shekara bólip jatyr. Elderimiz arasynda saýda, gýmanitarlyq bailanystar boiynsha dástúrli yntymaqtastyq ornaǵan. 2013 jyly eki el Odaqtastyq qarym-qatynas týraly shartqa qol qoidy. Ýkrainadaǵy qaqtyǵysqa keler bolsaq, Qazaqstan áskeri is-qimyldardyń tez arada toqtatylýyn jáne BUU Jarǵysy negizinde beibit kelissóz júrgizilýin jaqtaidy. Men búgin qurmetti Kantsler myrzaǵa jaǵdaidyń shyn máninde óte kúrdeli ekenin aittym. Resei de, Ýkraina da kelissóz júrgizýge daiyn ekenin rastaidy. Alaida kelissózdiń qandai alańda júrgiziletini ázirshe belgisiz. Sondyqtan parasatty, salmaqty, saliqaly diplomatiianyń kezeńi týady dep oilaimyn. Olar birin-biri aiyptaýdy doǵaryp, eki jaqqa da tiimdi kelissózdiń jolyn tabýy kerek. Qazaqstan Ýkraina qaqtyǵysyn sheshýdiń qandai da bir joldaryn usynyp jatqan ózge elder men memleketter tobynyń kúsh-jigerin qoldaidy. Biz óz tarapymyzdan barlyq qajetti sharany qabyldaimyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
