Foto: Akorda.kz
Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Ishki ister ministrliginiń keńeitilgen alqa otyrysy ótti. Jiynǵa Prezident Ákimshiligi men memlekettik organdardyń basshylyǵy, óńirlerdiń ákimderi, IIM alqa músheleri, ortalyq apparattyń basshylyq quramy jáne aýmaqtyq politsiia departamentteriniń jetekshileri qatysty, - dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Memleket basshysy elimizde «Zań jáne Tártip» qaǵidatyn birjola ornyqtyrýda politsiia airyqsha ról atqaratynyn atap ótti.
– Qylmyspen kúresý jáne qoǵamdyq tártipti saqtaý – asa mańyzdy mindet. Bul – jaýapkershiligi óte úlken jumys. Elimizdiń árbir azamaty ózin qaýipsiz sezinýge tiis. Ol úshin quqyq qorǵaý júiesi úilesimdi ári tiimdi jumys isteýi qajet. Eń aldymen, memlekette zań talaptary múltiksiz oryndalýy kerek. Zań buzǵan kez kelgen adam jazasyn alýǵa tiis, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, quqyqtyq saýattyń tómen bolýy jaǵymsyz úrdisterdiń beleń alýyna ákep soqtyrady.
– Onyń bári, túptep kelgende, elimizdiń damýyn tejeidi, memlekettiń abyroiyna nuqsan keltiredi. Qoǵamdyq jerlerdegi vandalizm – sonyń aiqyn kórinisi. Halqymyzdyń dúnietanymyna jat ideologiia da elimizge zor qaýip tóndiredi. Ásirese, jas urpaq jasandy ideialar men «jalǵan batyrlardyń» jetegine ilesip ketýi múmkin. Áleýmettik jelide jastardy zańsyz is-áreket jasaýǵa shaqyratyn materialdar taralýda.Tipti, zań buzǵan adamdardy úlgi etip kórsetetinder bar. Bizdiń azamattarymyz kez kelgen zańsyzdyqqa qarsy bolýy kerek, iaǵni bizge zań buzýshylyqqa tótep beretin myqty immýnitet qajet. El ishine iritki salatyn, qaýip tóndiretin áreketterdi aqtaýǵa qatań tosqaýyl qoiý kerek. Quqyqtyq nigilizmge, iaǵni zań ústemdigin joqqa shyǵarýǵa jol berilmeýge tiis. Zańǵa degen qurmet adal azamatqa tán qasiettiń biri retinde dáriptelýi qajet. Bul – memlekettik organdarǵa ǵana emes, barsha halyqqa ortaq mindet. Qysqasy, zań men tártiptiń ústemdigin qamtamasyz etý – Ádiletti Qazaqstandy qurýdyń basty sharty, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy quqyq qorǵaý organdary quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý máselesine basa mán bergeni jón dep sanaidy.
– Qylmystardyń negizgi sebebi kóbine qoǵamǵa jat áreketterden týyndaidy. Sondyqtan zańdy buzýǵa beiim azamattarmen júieli jumys júrgizý mańyzdy. Sondai-aq olardyń qoǵamdyq tártipke qaishy isterine túrtki bolatyn alǵysharttardy túgel joiý qajet. Biraq búginde qylmystyń aldyn alý sharalary tiimdi júrgizilip jatqan joq. Muny moiyndaý kerek. Sondyqtan júieni túbegeili jańartý qajet. Osy rette qaýipti toptarǵa jatatyn azamattardyń basym bóligi nazardan tys qalyp qoiady. Al keibir aldyn alý sharalary shekteý-májbúrleýden ári aspaidy. Mundai jumystar jergilikti jerlerde júiesiz júrgizilip jatyr. Naqty úilestirý tetikteri joq. Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý salasynda biryńǵai zań ázirleitin ýaqyt jetti. Zań jobasynda profilaktikadan ótetin azamattar tizimin tolyqtai qaita qaraǵan jón. Jaýapty organdardyń quzyretterin, úilestirý tetikterin, jeke profilaktika quraldaryn naqtylaý qajet, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev munyń, ásirese, turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy kúreste mańyzy zor ekenine senimdi. Onyń aitýynsha, bul jerde aldyn alý jumystarynyń mańyzy jedel áreket etý jáne ádil jazasyn berý isinen kem emes.
– Ózderińizge málim, buǵan deiin mundai qylmystar úshin jaýapkershilikti kúsheitýdi qoldaitynymdy aitqan edim. Qylmystyq kodekske engizilgen tiisti túzetýler jaqyn arada qabyldanady. Ishki ister ministrligi óz qyzmetkerlerin jańa jumys tásiline kóshýge aldyn ala daiyndaýy kerek. Quqyq qoldaný tájiribesindegi buǵan deiin bolǵan barlyq máseleni eskerý qajet. Budan bólek, kámeletke tolmaǵan azamattardyń quqyǵyn qorǵaý júiesin jańǵyrtý – óte ózekti másele. Úkimet azamattyq qoǵam institýttary men sarapshylardy tarta otyryp, bul jumysqa muqiiat qaraýy kerek, – dedi Memleket basshysy.
Prezidenttiń aitýynsha, politsiianyń servistik modeliniń negizgi qaǵidattaryn is júzinde júzege asyrý qajet. Bul, eń aldymen, qoǵamnyń talap-tilegine qulaq asyp, shuǵyl áreket ete bilý degen sóz.
– Halyqqa yntymaqtastyqtyń ózara tiimdi formasyn usynyp, keri bailanystyń ońtaily joldaryn retteý mańyzdy. Bastamashyl jáne zańǵa qaishy áreketterge bei-jai qaramaityn azamattarǵa arqa súieý quqyq buzýshylyqtarǵa múldem tózbeýshilik qaǵidatynyń is júzinde saqtalýyna múmkindik beretinine senimdimin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Memleket basshysy qoǵammen birge politsiia da túbegeili ózgerýge tiis ekenin aitty.
– Politsiia qashanda halyqqa úlgi-ónege bolýy kerek. Sonda ǵana jurt politsiiaǵa senedi, ony qorǵan kóredi. Ókinishke qarai, tártip saqshylarynyń bári birdei sondai dep aita almaimyz. Aýyr qylmys jasaǵan qyzmetkerler anyqtalyp jatyr. Sońǵy kezde mundai oqiǵalar jiilep ketti. Buǵan jol bermeýimiz kerek jáne ondai áreketterdi múldem aqtaýǵa bolmaidy. Osyndai jaǵdailar búkil jeke quramnyń jumysyn bir sátte joqqa shyǵarady. Ondai adamdardy politsiia qatarynan shyǵarý qajet. Olar biliktiń abyroi-bedelin túsiredi. Qyzmetkerlerin der kezinde tártipke salmaǵan basshylar máselesin de qaraý kerek, – dedi Prezident.
Alqa otyrysy barysynda Qasym-Jomart Toqaev orta býyndaǵy basshylyq quramdy biyl kezekten tys attestatsiiadan ótkizý týraly Ishki ister ministriniń usynysyn qoldady.
– Ministrlik osy synaq kezinde tabandylyq tanytýǵa tiis. «Barmaq basty, kóz qysty» bolmaýy kerek. Alaida attestatsiia bireýden ese qaitarýdyń quraly bolmaýǵa tiis. Basty maqsat – jeke quramdy biliksiz jáne jumysyna adal emes basshylardan tazartý, iaǵni kásibi kadr rezervin jasaqtaý. Sonda ǵana ahýaldy túbegeili ózgerte alamyz. Prezident Ákimshiligi bul jumysty baqylaýda ustaidy, – dedi Memleket basshysy.
Prezident balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý máselesine airyqsha nazar aýdardy. Atap aitqanda, byltyr kámeletke tolmaǵandarǵa qarsy jasalǵan qylmys sany 22 paiyzǵa artqan. Memleket basshysynyń pikirinshe, osy baǵytta aldyn alý jumystaryn kúsheitý qajet. Politsiia mektep basshylyǵymen birlese jumys atqarýǵa tiis.
– Jas urpaqtyń taǵdyry, ómiri men densaýlyǵy bárinen mańyzdy. Úkimetke balalardy zorlyq-zombylyqtan qorǵaý máselesin muqiiat saralap, naqty sharalar qabyldaýdy tapsyramyn. Jasóspirimder bos júrmeýge tiis. Olardyń shyǵarmashylyqqa, sportqa qyzyǵýshylyǵyn arttyrý jaǵyna kóbirek kóńil bólý qajet. Balalardy eńbekke baýlyp, volonterlik qyzmetke jumyldyrǵan abzal. Kózboiaýshylyq úshin jasalatyn jumysty doǵarý kerek, – dedi Memleket basshysy.
Budan bólek, Prezident esirtkiniń taralýyna batyl túrde tosqaýyl qoiýdy talap etti.
– Men birneshe ret osy máselege qatysty tapsyrma berdim. Alaida aýyz toltyryp aitatyn nátije joq. Sintetikalyq esirtkiniń qoljetimdiligi jáne onyń barynsha tez taralýy jastar arasynda nashaqorlyqtyń beleń alýyna ákep soqtyrady. Olarǵa nashaqorlyqtyń qanshalyqty qaterli ekenin únemi túsindirip otyrý qajet. Politsiia esirtki óndirý, ony satý jáne taratýǵa qarsy belsendi kúres júrgizýi kerek. Naýqanshyldyq, kózboiaýshylyq jáne statistika úshin jumys isteý degendi toqtatý qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar kiberqylmyspen jáne internet-alaiaqtyqpen kúres sharalaryn kúsheitý jóninde tapsyrma berildi.
– Urylar men banditter túrmede otyrýy kerek. Bul – sizderdiń kriminalǵa qarsy áreketterińizdiń birden-bir maqsaty. Qylmystyq toptarmen ymyrasyz kúresý – sizderdiń tikelei mindetterińiz ári qyzmettik boryshtaryńyz, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev jazasyn ótep jatqandardyń negizgi quqyqtaryn saqtaý mańyzdy ekenin atap ótti. Onyń pikirinshe, abaqty degenimiz – aiypty adamdy jazalaý orny ǵana emes, adamnyń qaitadan qylmys jasaýyna jol bermeitin mekeme bolýǵa tiis.
Sonymen birge Prezident quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmeti halyq arasynda búkil memlekettik júieniń bet-beinesi týraly túsinik qalyptastyrady dep sanaidy.
– Biz ózderiniń qyzmettik mindetterin adal atqaryp júrgen politseilerdi eskerýsiz qaldyrmaýymyz kerek. Ásirese olardyń naǵyz erlik isterin (al mundai jaǵdailar az emes), jumysyn laiyqty baǵalap, eń joǵary nagradalarmen marapattaýymyz qajet. Kásibilik, jaýapkershilik tanytqan, erlik kórsetken naqty jaǵdailardy úlgi etý, Ishki ister organdary qyzmetiniń tiimdiligin arttyrý arqyly politsiianyń oń imidjin qalyptastyrý mańyzdy, – dedi Memleket basshysy.
Alqa otyrysy barysynda Ishki ister ministri Erjan Sádenov qylmysqa, turmystyq zorlyq-zombylyqqa, jasóspirimder arasyndaǵy qylmysqa, internet alaiaqtyqqa qarsy kúres jáne onyń aldyn alý sharalary men júrgizilip jatqan jumystar, sondai-aq ishki ister organdary qyzmetiniń tiimdiligin arttyrý máselesi týraly esep berdi.
