Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde Qazaqstan Respýblikasy men Qytai Halyq Respýblikasy arasyndaǵy ózara senim men tiimdi yntymaqtastyqqa negizdelgen tatý kórshilik qarym-qatynastardyń qalyptasý tarihyn atap ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
– Qytai – Qazaqstannyń syrtqy saýda jáne ekonomika salasyndaǵy asa iri seriktesteriniń biri. Munyń aiqyn dáleli – elderimiz arasyndaǵy saýda ainalymy byltyr 11,4% artyp, 12 milliard dollarǵa jetti. Táýelsizdik jyldary Qytai Qazaqstanǵa 20 milliard dollarǵa jýyq investitsiia saldy. Biz búgingi Iskerlik keńestiń 6-otyrysyn eki el arasyndaǵy iskerlik jáne investitsiialyq áriptestiktiń zor áleýetin odan ári keńeitýge múmkindik beretin mańyzdy shara dep esepteimiz, - dedi Qazaqstan Prezidenti.
Memleket basshysy Qazaqstannyń investitsiialyq ahýalyn meilinshe qolaily etýge bar kúsh-jigerin jumyldyryp otyrǵanyn aitty.
– Dúniejúzilik banktiń «Doing Business» reitingi boiynsha Qazaqstan álemdegi 190 memlekettiń ishinde 28-shi bolyp, alǵashqy otyzdyqqa kirdi. Táýelsizdik jyldary ishinde elimizdiń ekonomikasyna 300 milliard dollardan astam tikelei sheteldik investitsiia tartyldy.
Bul kórsetkish boiynsha Qazaqstan Ortalyq Aziia óńirinde kósh bastap tur, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident qytailyq biznesmenderdi «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy birjasynyń qarjylyq is-qimyldaryn belsendi paidalanýǵa shaqyrdy, sondai-aq onyń osy aimaqtaǵy biregei institýt ekenin jáne qazirdiń ózinde Qarjy ortalyǵyna 250-den astam kompaniia tirkelgenin atap ótti.
Memleket basshysy Qazaqstannyń Aziia men Eýropa arasyndaǵy kólik dálizin qurýǵa jáne damytýǵa zor múmkindikter berip otyrǵanyna erekshe nazar aýdardy.
– Qazaqstan arqyly Qytai jáne Aziianyń basqa da elderin Eýropamen, sondai-aq Taiaý Shyǵyspen bailanystyratyn 5 temir jol jáne 6 halyqaralyq avtokólik joly ótedi. Bul Qazaqstan arqyly Qytaidan Eýropaǵa jáne keri qarai júkterdi 15 kúnde jetkizýge múmkindik beredi.
Al, teńiz joly arqyly 2-3 ese kóp ýaqyt jumsalady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezidenttiń aitýynsha, Qazaqstanda júzege asyrylyp jatqan «Nurly jol» memlekettik infraqurylymdy damytý baǵdarlamasy Qytaidyń «Bir beldeý, bir jol» jobasymen úndesedi. Memleket basshysy ortaq kúsh-jigerimizdiń arqasynda Uly Jibek jolyn qaita jandandyryp, qalpyna keltire alamyz degen senim bildirdi.
Memleket basshysy óziniń sózinde, Qazaqstannyń innovatsiia men zamanaýi tehnologiiaǵa negizdelgen jańa ekonomikany damytýǵa basa mán berip otyrǵanyn atap ótti. Qasym-Jomart Toqaev elimiz úshin joǵary tehnologiialyq óndiristerdiń, sondai-aq 4.0 Indýstriiasynyń strategiialyq mán-mańyzy airyqsha ekenin aitty. Memleket basshysynyń pikirinshe, bul saladaǵy eki jaqty kezdesýler, sońǵy jyldary Qytaidyń jańa tehnologiialardy damytý jáne engizý jóninen búkil álem moiyndaǵan kóshbasshy elge ainalýymen de mańyzdy.
– Biz qytai kompaniialarymen birlesken innovatsiialyq kásiporyndar men IT-ortalyqtar qurýǵa múddelimiz. Elordamyz Nur-Sultanda «Astana Hab» IT-startaptarynyń halyqaralyq tehnoparki ashyldy. Munda Big DATA, internet zattar, jasandy intellekt, bultty tehnologiialar jáne sýperkompiýterler baǵyttary boiynsha ázirlemeler qarqyndy damýda. Bul tehnoparktiń jumysyna qatysýshylar úshin jeńildetilgen vizalyq, eńbek jáne salyq rejimderi qarastyrylǵan, – dep atap ótti Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident ekijaqty yntymaqtastyqtyń keleshegi zor salalarynyń biri retinde aýyl sharýashylyǵyn atap ótti. Qasym-Jomart Toqaev Qytai naryǵynyń aýqymy úlken ekenin jáne elimiz úshin osy eksport baǵyty boiynsha zor múmkindik ashylatynyn aitty. .
– Barshańyzǵa málim, Qazaqstan joǵary sapaly bidai eksporty boiynsha álemdegi aldyńǵy 10 eldiń qataryna kiredi. Byltyr Qytaiǵa eksporttalǵan bidai kólemi 550 myń tonnaǵa jetti. Bidai eksportynyń kólemin 3,5 esege, iaǵni 2 million tonnaǵa deiin ulǵaitýǵa bolady. Qazaqstan tuzyn halyqaralyq naryqtarǵa eksporttaý kólemi artyp keledi. Biz Qytaiǵa jylyna 100 myń tonnaǵa deiin as tuzyn jetkizýge ázirmiz. Sonymen qatar qytai naryǵyna sút ónimderin, qus etin, siyr etin, qoi etin, shoshqa etin, un, dándi jáne burshaq, sondai-aq maily daqyldar jetkizýge daiynbyz. Biz ekologiialyq taza azyq-túlik óndirisin ulǵaityp, Qytai naryǵyna shyǵarýǵa niettimiz, – dedi Prezident.
Sonymen birge, Memleket basshysy týrizm salasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyq máselesin qozǵady. Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń osy salany damytýǵa erekshe kóńil bólip otyrǵanyn atap ótip, qytailyq investorlardy seriktes bolýǵa shaqyrdy.
Sońynda Prezident Qazaqstan-Qytai iskerlik keńesin damytý isinde mańyzdy ról atqaratyn Qazaqstan men QHR arasyndaǵy saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq bailanystardy keńeitý úshin berik negiz qalanǵanyna senim bildirdi.
Plenarlyq májilis barysynda «CITIC Group» korporatsiiasy direktorlar keńesiniń tóraǵasy, Qazaqstan-Qytai iskerlik keńesiniń Qytai tarapynan teń tóraǵasy Chan Chjenmin, «Samuryq Qazyna» AQ basqarmasynyń tóraǵasy, Qazaqstan-Qytai iskerlik keńesiniń Qazaqstan tarapynan teń tóraǵasy Ahmetjan Esimov, sondai-aq «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń basqarýshysy Qairat Kelimbetov sóz sóiledi.
Is-shara qorytyndysy boiynsha Qazaqstan tarapynyń ókilderi qytailyq biznesmendermen birqatar kommertsiialyq kelisimderge qol qoidy.
